11 Ιουλίου 2009


Κάθε φορά που ακούω τον Γ. Παπανδρέου να μιλά για την οικονομία απογοητεύομαι. Καταλαβαίνω ότι η κατάσταση είναι τραγική. Διαβάζοντας, όμως, το πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ βλέπω μόνο καλά νέα. Θα αυξηθούν οι συντάξεις, θα αυξηθεί το αφορολόγητο, θα αυξηθούν οι δαπάνες για την Παιδεία κοκ. Πως θα τα κάνετε όλα αυτά τα «μαγικά»;

Ευ.Βενιζέλος: Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι και την επομένη των εκλογών θα υπάρχει στη χώρα οξύτατο δημοσιονομικό και διαρθρωτικό πρόβλημα. Θα υπάρχει υπερβολικό δημοσιονομικό έλλειμμα, μεγάλο δημόσιο χρέος , αδυναμία λειτουργίας των φοροεισπρακτικών μηχανισμών και φυσικά θα υπάρχει το ίδιο έλλειμμα ανταγωνιστικότητας και παραγωγικότητας της χώρας. 

Γι΄ αυτό έχει πάρα πολύ μεγάλη σημασία - και σ’ αυτό επιμένουμε στο ΠΑΣΟΚ- να διαμορφωθεί μία νέα εθνική στρατηγική βασισμένη στο εθνικό καθήκον αλήθειας που έχουμε όλοι να πούμε πόσο δύσκολη είναι η κατάσταση και ότι για την υπέρβασή της απαιτείται να ξεκινήσουμε από την κάλυψη του ελλείμματος πολιτικής εμπιστοσύνης.Το οικονομικό πρόβλημα της χώρας είναι πρωτίστως πολιτικό, ηθικό αλλά και κοινωνικό. Βασίζεται σε μία χρόνια, διάχυτη σχέση ενοχής μεταξύ ενός κακού και αναξιόπιστου κράτους και μίας κοινωνίας που πιέζεται από το κράτος να φέρεται και αυτή κατά τρόπο πονηρό. Για αυτό έχει πάρα πολύ μεγάλη σημασία να ξεκινήσουμε από την αλλαγή στο κράτος, από την αλλαγή στο φορολογικό σύστημα, γιατί μόνον έτσι μπορεί το κράτος να παίξει τον εγγυητικό, τον αναδιανεμητικό και τον ρυθμιστικό του ρόλο. Αυτό όμως αναγκαστικά θα βαδίσει παράλληλα με άμεσα μέτρα για την αντιμετώπιση της κρίσης, με τα μέτρα ενίσχυσης των επιχειρήσεων και άρα ενίσχυσης της απασχόλησης, με μέτρα ενίσχυσης των χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων, τα οποία έχουν σχετικά μικρό δημοσιονομικό κόστος το οποίο σε κάθε περίπτωση πρέπει να καταβληθεί προκειμένου να διασφαλίσουμε την κοινωνική συνοχή ως αναπτυξιακό υπόβαθρο. Χωρίς μία συνεκτική κοινωνία που αποκτά  αίσθημα αισιοδοξίας και δικαιοσύνης δεν μπορεί να εφαρμοστεί κανένα μοντέλο ανάπτυξης, δεν μπορεί να αυξηθεί ούτε η ανταγωνιστικότητα ούτε η παραγωγικότητα της χώρας

Το μεγάλο θέμα είναι το ποιος πληρώνει. Το φορολογικό. Το ΠΑΣΟΚ υπόσχεται κοινωνικές παροχές επειδή θεωρεί ότι είναι εύκολο να αντληθούν νέα φορολογικά έσοδα από τις μεγάλες επιχειρήσεις και τη μεγάλη ακίνητη περιουσία. Και δείχνει να θεωρεί σχετικά εύκολη την αλλαγή ή έστω την πολύ ελαστική ερμηνεία του Συμφώνου Σταθερότητας. Πιστεύετε ότι αυτά είναι εφικτά;

Ευ.Βενιζέλος: Το μείζον διαρθρωτικό πρόβλημα της χώρας είναι ότι δεν διαθέτει καν φορολογικό σύστημα. Στη χώρα επικρατεί μία χύμα φορολογική κατάσταση. Άδικη, παράλογη, αντιφατική, αναποτελεσματική. Άρα δεν μπορεί να εφαρμοστεί καμία αναπτυξιακή πολιτική που να υποστηρίζεται από το φορολογικό σύστημα και δεν μπορεί να λειτουργήσουν σοβαροί μηχανισμοί αναδιανομής του κοινωνικού πλεονάσματος. Μόνον 25.000 άτομα δηλώνουν φορολογητέο ετήσιο εισόδημα άνω των 100.000 ευρώ. Μόνον 11.000 επιχειρήσεις κάθε μορφής δηλώνουν ετήσια φορολογητέα κέρδη άνω των 90.000 ευρώ και μόλις 1.570 επιχειρήσεις δηλώνουν ετήσια φορολογητέα κέρδη άνω των 900.000 ευρώ με βάση τα εκκαθαρισμένα στοιχεία του 2007. Μία κυβέρνηση που έχει ικανότητα πολιτικής διεύθυνσης της κοινωνίας πρέπει να φροντίσει να συναφθεί μία μεγάλη εθνική συμφωνία φορολογικής ειλικρίνειας, εμπιστοσύνης και δικαιοσύνης που να καταγράφει το πραγματικό ΑΕΠ και να το φορολογεί δίκαια. Να στοχεύει στη σταδιακή προσαρμογή της παραοικονομίας στην οικονομία, προστατεύοντας τα πραγματικά  εισοδήματα και δίνοντας την αίσθηση στους πολίτες ότι δεν έχουν να χάσουν παρά μόνο να κερδίσουν από το νέο αυτό πλαίσιο. Βεβαίως από προϋποθέτει μερικά πολύ απλά εργαλεία. ΄Εχει προταθεί οι πληρωμές πάνω από ένα ποσό π.χ. 300 ευρώ να γίνονται μόνο μέσω του τραπεζικού συστήματος με δίγραμμες ή εγγυημένες επιταγές και χωρίς χρηματοοικονομικό κόστος. Το πιο σημαντικό όμως είναι ένα βήμα που ήδη έχω προτείνει στη Βουλή, η ετήσια φορολογική δήλωση να μετατραπεί σε μία ετήσια δήλωση εισοδήματος και περιουσιακής κατάστασης. Ήδη όλοι οι Έλληνες δηλώνουμε τα εισοδήματά  μας από κάθε πηγή, τα ακίνητά μας στο Ε9, τα αυτοκίνητα, τις μισθωτικές σχέσεις σε ακίνητα. Κάλλιστα μπορεί να προστεθεί σε αυτή τη δήλωση και το σύνολο των τραπεζικών λογαριασμών, των καταθέσεων ή των σύνθετων τραπεζικών προϊόντων. Μπορεί να είναι πιο καθαρή η δήλωση για τυχόν συμμετοχή σε επιχειρήσεις, προσωπικές ή κεφαλαιουχικές από ένα ποσοστό του μετοχικού κεφαλαίου και μετά. Έτσι θα είναι εύκολο να καταγραφούν οι πραγματικές μεταβολές στο εισόδημα, να διευκρινιστεί αν αυτές οι μεταβολές είναι περιοδικές και επαναλαμβανόμενες ή είναι συμπωματικές και δεν πρόκειται να επαναληφθούν την επόμενη χρονιά, κοκ. Τα πληροφορικά συστήματα του ΚΕΠΥΟ επιτρέπουν τέτοιες διασταυρώσεις, όπως επιτρέπουν να ελέγχεται και η ασφαλιστική ενημερότητα εργοδοτών και εργαζομένων γιατί η άλλη όψη της φοροαποφυγής που είναι η εισφοροαποφυγή, μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνον μέσα από την κοινή πληροφοριακή βάση του φορολογικού και του ασφαλιστικού συστήματος της χώρας. Έτσι μπορούμε να εφαρμόσουμε και στοχευμένες κοινωνικές παροχές, σε αυτούς που είναι πράγματι κάτω από το όριο της απόλυτης φτώχειας και σε αυτούς που είναι κάτω από το όριο της σχετικής φτώχειας και έχουν ανάγκη από στήριξη για την μείωση των ανισοτήτων.

Άρα αν καταλαβαίνω καλά δεν θεωρείτε επαρκή την φορολόγηση των κερδών των μεγάλων επιχειρήσεων ή της μεγάλης ακίνητης περιουσίας.

Ευ.Βενιζέλος: Προφανώς και πρέπει να υπάρχει δίκαιη και προοδευτική φορολόγηση των επιχειρήσεων που έχουν μεγάλα κέρδη και των πολιτών που έχουν μεγάλη ακίνητη περιουσία που παράγει υπεραξίες. Αλλά προφανώς αυτές οι πηγές φορολόγησης δεν αρκούν για να καλύψουν το δημοσιονομικό πρόβλημα της χώρας και κυρίως δεν αρκούν για να αντιμετωπίσουμε το μεγάλο βραχνά του δημοσίου χρέους με ένα μεσοπρόθεσμο, για παράδειγμα επταετές, πρόγραμμα, που θα περιλαμβάνει τόσο την μείωση του παρονομαστή του κλάσματος χρέος προς ΑΕΠ, δηλαδή θα εμφανίζουμε ετήσια μικρά πρωτογενή πλεονάσματα, όσο και την αύξηση του αριθμητή του κλάσματος, δηλαδή την αύξηση του ίδιου του ΑΕΠ. Όχι μόνο την ετήσια ονομαστική και πραγματική αύξηση αλλά και την σταδιακή αναπροσαρμογή σε συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Είναι δε σημαντικό να θυμόμαστε ότι το 2010 το μέσο επίπεδο του δημοσίου χρέους στις χώρες της Ευρωζώνης θα έχει φτάσει 84% του ΑΕΠ αντί του 60% που είναι ο δείκτης του Συμφώνου Σταθερότητας. Άρα μπορούμε να πλησιάσουμε προς το μέσο αυτό επίπεδο με μεγαλύτερη ευκολία.  

Υπάρχουν μηχανισμοί που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν και δεν χρησιμοποιούνται για να βελτιωθεί η κατάσταση στην πραγματική οικονομία;

Ευ.Βενιζέλος: Προφανώς. Έχω εδώ και πολύ  καιρό προτείνει, για παράδειγμα, από τα 28 δις του πακέτου ενίσχυσης του τραπεζικού συστήματος, τα 15 δις τα οποία έχουν προβλεφθεί για την παροχή εγγυήσεων προς τις τράπεζες και τα οποία έχουν μείνει στο συντριπτικά μεγαλύτερο τους μέρος αναξιοποίητα, να διοχετευτούν απευθείας στις επιχειρήσεις προκειμένου στη συνέχεια αυτές να δανειοδοτηθούν από το τραπεζικό σύστημα με βάση τις ανάγκες κάθε κλάδου και το προφίλ κάθε επιχείρησης με βασικό κριτήριο τις θέσεις απασχόλησης. Το ίδιο πρέπει να γίνει με τις οφειλές του δημοσίου προς τις επιχειρήσεις οι οποίες πρέπει να τιτλοποιηθούν, χωρίς αυτό να συνεπάγεται επιβάρυνση του δημοσιονομικού ελλείμματος  ή του δημοσίου χρέους εφόσον ενταχθεί στο πρόγραμμα στήριξης της οικονομίας στο οποίο εντάχθηκαν και τα 28 δις τα οποία έχουν αυτό το πλεονέκτημα, δεν βαραίνουν τώρα ούτε το έλλειμμα ούτε το χρέος. Το ίδιο πρέπει να γίνει και με την τιτλοποίηση των οφειλών από επιστροφή ΦΠΑ στις επιχειρήσεις. Έτσι μπορεί να σχηματιστεί ένα πολύ μεγάλο πακέτο ενίσχυσης της πραγματικής οικονομίας, ενίσχυσης κλάδων, ενίσχυσης περιοχών και ενίσχυσης της απασχόλησης. Αυτό θα επέτρεπε επίσης τα προγράμματα του ΤΕΜΠΜΕ να αποκτήσουν πολύ μεγαλύτερη έκταση και πολύ μεγαλύτερη δυναμική και να αποδώσουν πολύ σημαντικά αποτελέσματα στην αγορά.


* Η συνέντευξη δόθηκε στον δημοσιογράφο Γιάννη Αντύπα, στην Ημερησία, 11 Ιουλίου 2009

ΜΟΙΡΑΣΤΕΙΤΕ ΤΟ

.