21 Δεκεμβρίου 2006


Κυρίες και Κύριοι Δήμαρχοι και Δημοτικοί Σύμβουλοι, θέλω καταρχήν να συγχαρώ το διοικητικό συμβούλιο της ΚΕΔΚΕ για την πρωτοβουλία σύγκλισης αυτού του εκτάκτου συνεδρίου
που σας επιτρέπει και μας επιτρέπει  να συζητήσουμε για ένα καίριο ζήτημα θεσμικής υπόστασης και αξιοπρέπειας της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Θέλω επίσης να συγχαρώ όλους τους επανεκλεγέντες και νεοεκλεγέντες δημοτικούς άρχοντες και να ευχαριστήσω τους απερχόμενους για το έργο τους και την προσφορά τους στην τοπική αυτοδιοίκηση.

Το ΠΑΣΟΚ νοιώθει γενετικά συνδεδεμένο με τους θεσμούς και το κίνημα της τοπικής αυτοδιοίκησης και υπερήφανο για το έργο του στον χώρο της τοπικής αυτοδιοίκησης, ήδη από την δεκαετία του 80΄. Και θεωρεί ότι με την αναθεώρηση του 2001 καθώς και με τις προτάσεις του ενόψει της επικείμενης αναθεώρησης ολοκληρώνει και θωρακίζει θεσμικά τη τοπική αυτοδιοίκηση πρωτίστως του πρώτου βαθμού, καθώς αποβλέπει στο ακόμη ισχυρότερο δήμο και βεβαίως επιδιώκει την θεσμοθέτηση της περιφερειακής αυτοδιοίκησης, οργανικό στοιχείο της οποίας θα είναι και ο νομός με τα δικά του όργανα εντεταγμένα στο θεσμικό πλαίσιο της περιφερειακής αυτοδιοίκησης.

Κυρίες και Κύριοι σύνεδροι, η κανονιστική πρωτοβουλία της κυβέρνησης συνοδεύεται σήμερα από ένα θεσμικό ατόπημα, από μία πολιτική και θεσμική προσβολή σε βάρος της τοπικής αυτοδιοίκησης. Η απουσία του Υπουργού Εσωτερικών και της κυβέρνησης συλλογικά από το έκτακτο συνέδριο της ΚΕΔΚΕ δεν είναι μία απουσία προσωπικού χαρακτήρα, είναι μία πολιτική επιλογή, η οποία δεν γίνεται για λόγους δεοντολογίας προκειμένου να μην επηρεαστεί δήθεν η γνώμη των συνέδρων, αλλά γίνεται ακριβώς γιατί στόχος της κυβέρνησης είναι η απαξίωση των θεσμών της τοπικής αυτοδιοίκησης και ιδίως των συλλογικών οργάνων  έκφρασης της αυτοδιοίκησης σε εθνικό επίπεδο, δηλαδή εκεί που διεξάγεται ο θεσμικού χαρακτήρας διάλογος ανάμεσα στην κυβέρνηση και την τοπική αυτοδιοίκηση.

Με θλίβει και προσωπικά η απουσία του κ. Παυλόπουλου από το σημερινό έκτακτο συνέδριο της ΚΕΔΚΕ. Πρόκειται για αδυναμία υποστήριξης της κανονιστικής του πρωτοβουλίας, αλλά κυρίως πρόκειται για έναν οιωνό εξαιρετικά δυσμενή για την μεταχείριση, που επιφυλάσσει η κυβέρνηση του κ. Καραμανλή στην τοπική αυτοδιοίκηση. Ουσιαστικά θέλει να ακυρώσει και να αδρανοποιήσει  τον επίσημο θεσμικό συνομιλητή και εκπρόσωπο της τοπικής αυτοδιοίκησης  σε μία πολιτικά  κρίσιμη φάση. Τώρα που τίθεται το ζήτημα της διαχείρισης του  Δ΄ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, τώρα που πρόκειται να διαμορφωθούν νέοι θεσμοί. Νέοι θεσμοί οι οποίο θα λειτουργήσουν συγκεντρωτικά απαξιώνοντας και την τοπική αυτοδιοίκηση και την αρχή της αποκεντρωτικής οργάνωση του κράτους. Γιατί αυτό που κατά βάθος κυοφορείται είναι μία έμμεση επαναφορά στη γιακωβινική- συγκεντρωτική αντίληψη στον πιο κρίσιμο τομέα που είναι ο τομέας της  ανάπτυξης, των υποδομών, ο τομέας της διαχείρισης των πόρων του Δ΄ Κ.Π.Σ.

Η κυβέρνηση της Ν.Δ. εμφανιζόταν προεκλογικά ως υποστηρικτής, άνευ όρων και προϋποθέσεων, της τοπικής αυτοδιοίκησης. Και δεν είναι φυσικά αυτός ο μόνος τομέας στον οποίο ο κ. Καραμανλής μετεκλογικά αρνείται τον προεκλογικό του εαυτό και επιχειρεί στο τέλος της θητείας του, γιατί έχουμε εισέλθει στο τελευταίο στάδιο της θητείας της κυβέρνησης, να «εξαφανίσει» την κυβερνητική του θητεία και τα πεπραγμένα του προκειμένου να επανακατασκευάσει το σκηνικό του 2004 θεωρώντας ότι η κυβέρνηση του δικαιούται, ως δήθεν αντιπολίτευση, να ασκεί κριτική κατά της ανάμνησης των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ.

Οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ γνωρίζουν πάρα πολύ καλά τι δεν έκαναν στο χώρο της τοπικής αυτοδιοίκησης και θα ήμασταν όλοι πάρα πολύ ευτυχείς και ικανοποιημένοι αν οι οικονομικές σχέσεις ανάμεσα στην κεντρική κυβέρνηση και την τοπική αυτοδιοίκηση είχαν οργανωθεί και είχαν εξελιχθεί καλύτερα, όπως δικαιούται η τοπική αυτοδιοίκηση και όπως επιτάσσει το Σύνταγμα της χώρας. Γνωρίζουμε όμως εξίσου καλά  ποιο είναι το θεσμικό έργο που έχουμε επιτελέσει. Από ποιο σημείο παραλάβαμε τον ανύπαρκτο και ανίσχυρο δήμο που χειριζόταν τα δημοτολόγια και τον παραδώσαμε ως δήμο πυρήνα και μοχλό του αναπτυξιακού κοινωνικού κράτους. Θέλουμε ένα δήμο που είναι πραγματικά ο προμαχώνας της προσφοράς της πολιτείας στην κοινωνία των πολιτών και ιδίως στους πολίτες και τις κοινωνικές ομάδες που δοκιμάζονται. Θέλουμε μία τοπικά αυτοδιοίκηση με ακόμη ισχυρότερο ρόλο σε πεδία όπως η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, η απασχόληση, η καταπολέμηση της ανεργίας, η στήριξη της οικογένειας, το εγγυημένο επίπεδο αξιοπρεπούς διαβίωσης.

Γιατί στη δική μας αντίληψη το κοινωνικό κράτος και το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο, που είναι το μέγα ζητούμενο για κάθε ευρωπαίο πολίτη, δεν είναι ένας θεσμός ιδρυματικού χαρακτήρα που απορροφά πόρους αντιπαραγωγικά, αλλά είναι αυτό το ίδιο το πεδίο της ανάπτυξης, της απασχόλησης, της προόδου και της κοινωνικής συνοχής. Έτσι φανταζόμαστε το δήμο. Αλλά για να υπάρχει αυτός ο δήμος, πρέπει οι δήμοι συνολικά, η τοπική αυτοδιοίκηση να έχει δυνατότητα έγκυρης και μαχητικής εκπροσώπησης σε εθνικό επίπεδο. Γι΄ αυτό προτείνουμε στην αναθεώρηση του Συντάγματος τα συλλογικά όργανα της αυτοδιοίκησης, η ΚΕΔΚΕ, να έχει προνομιακό θεσμικό ρόλο στην ίδια τη νομοθετική διαδικασία, να εκφράζει θεσμοθετημένα κι υποχρεωτικά γνώμη για κάθε σχετική νομοθετική πρωτοβουλία, να μπορεί να εισηγηθεί την ανάγκη ανάληψης νομοθετικής πρωτοβουλίας. Και βεβαίως στόχος μας είναι - αναγκαστικά μέσω της συνταγματικής αναθεώρησης - να λύσουμε προβλήματα ερμηνείας του πολύ προωθημένου άρθρου 102 του Συντάγματος, που δυστυχώς δεν εφαρμόζεται, αλλά ανακόπτεται λόγω της συντηρητικής, κρατικιστικής και συγκεντρωτικής αντίληψης της νομολογίας των δικαστηρίων μας, που βλέπουν με δυσπιστία την τοπική αυτοδιοίκηση και δεν της επιτρέπουν να αναπτύξει την πλήρη αρμοδιότητα της και κυρίως την κανονιστική της αρμοδιότητα σε πεδία πολύ σημαντικά, όπως είναι οι πολεοδομικές ρυθμίσεις ή θέματα υγείας και παιδείας, που είναι από τη φύση τους κρατικές αρμοδιότητες, αλλά που δεν μπορούν να ασκηθούν χωρίς τη συνεργασία της τοπικής αυτοδιοίκησης και χωρίς τις δικές της αυτοτελείς  και εγγυημένες αρμοδιότητες, εκτελεστικές και κανονιστικές.

Το μεγάλο όμως ζήτημα που τίθεται στις ημέρες είναι το ζήτημα του δημοκρατικού και δικαιοκρατικού κεκτημένου της μεταπολίτευσης. Τα δημοκρατικά και δικαιοκρατικά αυτονόητα της μεταπολίτευσης τίθενται πλέον αμφιβόλω. Έχουμε φαινόμενα που αφορούν τη ρητορεία του Υπουργού Δημόσιας Τάξης, την πρακτική της αστυνομίας. Αλλά έχουμε και φαινόμενα που εμφανίζονται πιο ήπια αλλά είναι εξίσου καταλυτικά του κεκτημένου της μεταπολίτευσης. Ένα τέτοιο φαινόμενο είναι η μετεκλογική πρωτοβουλία του κ. Παυλόπουλου εκ μέρους της κυβέρνησης, γιατί δεν ενεργεί προσωπικά, αλλά λειτουργεί ως εντεταλμένος Υπουργός για τα θέματα αυτά, να τροποποιήσει το Προεδρικό Διάταγμα για τον τρόπο ανάδειξης των οργάνων των τοπικών ενώσεων και της ΚΕΔΚΕ. Είχα ρωτήσει τον Υπουργό Εσωτερικών, ως εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, αν προτίθεται μετεκλογικά να αναλάβει πρωτοβουλία τροποποίησης του Προεδρικού Διατάγματος. Και με είχε διαβεβαιώσει ότι δεν πρόκειται να αναλάβει τέτοια πρωτοβουλία.

Θεωρήσαμε όλα τα κόμματα της Βουλής ότι αποτελεί πολύ σημαντικό βήμα αναβάθμισης του πολιτικού πολιτισμού της χώρας το νέο άρθρο 54 του Συντάγματος που επιβάλλει την αρχή πως καμία τροποποίηση του εκλογικού συστήματος δεν μπορεί να ισχύσει άμεσα από τις επόμενες εκλογές παρά μόνον αν ψηφιστεί από την αυξημένη πλειοψηφία των 2/3 και αυτός είναι ένας συνταγματικός κανόνας που αφορά γενικά τις τροποποιήσεις των εκλογικών διαδικασιών. Γιατί αυτό επιβάλλει ο σεβασμός της αρχής της πλειοψηφίας και ο σεβασμός της αρχής της διαφάνειας. Και αυτήν την συνταγματική αρχή, αυτόν τον κανόνα του πολιτικού πολιτισμού για τον οποίο είμαστε υπερήφανοι όλοι, έρχεται η κυβέρνηση και τον καταπατά και τον καταστρατηγεί με την πρωτοβουλία αλλοίωσης του τρόπου εκλογής των οργάνων της τοπικής αυτοδιοίκησης με δεδομένη τη σύνθεση των σωμάτων που αναδεικνύουν τους εκλέκτορες. Αυτό είναι μία δημοκρατική πρόκληση που δεν μπορεί να μείνει αναπάντητη. Είναι και μία πρόκληση απέναντι στην αυτονομία και τη θεσμική αξιοπρέπεια της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Η σημερινή ημέρα είναι η πιο πυκνή και η πιο συμβολική κάθε χρόνο. Είναι η ημέρα που ψηφίζεται ο προϋπολογισμός. Ο Πρόεδρος της ΚΕΔΚΕ αναφέρθηκε στα δεδομένα του προϋπολογισμού του 2007 για την τοπική αυτοδιοίκηση, τα ξέρετε όλοι πάρα πολύ καλά. Ξέρετε επίσης ότι επίκειται η όξυνση του προβλήματος των συμβασιούχων και ξέρετε πάρα πολύ καλά ότι έχουμε εισηγηθεί ως αξιωματική αντιπολίτευση συγκεκριμένες λύσεις με την μορφή τεκμηριωμένης τροπολογίας για να λύσουμε το πρόβλημα των συμβασιούχων που αντιμετωπίζεται και σε πολλούς δήμους. Που για εσάς είναι πρόβλημα πολιτικό και οικονομικό, για τους συμβασιούχους και τις οικογένειες τους είναι όμως πρόβλημα επιβίωσης, ιδίως όταν νοιώθουν να αδικούνται γιατί έχουν στα χέρια του εκτελεστές, τελεσίδικες αποφάσεις πολιτικών δικαστηρίων που η αβελτηρία της κυβέρνησης επέτρεψε στην ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου να τις θεωρήσει ανεκτέλεστες παραβιάζοντας τα όρια της δικαιοδοσίας του.

Επίσης οι προτάσεις μας για το νέο θεσμικό σχήμα της αυτοδιοίκησης και για τη συνταγματική του κατοχύρωση λύνουν τα χέρια στην τοπική αυτοδιοίκηση, αυξάνουν όμως την κοινωνική και πολιτική της ευθύνη στα μάτια του πολίτη. Η διάκριση ανάμεσα στην κεντρική κυβέρνηση, τις αποκεντρωμένες και περιφερειακές υπηρεσίες του κράτους, την τοπική αυτοδιοίκηση α΄ και β΄ βαθμού στα μάτια του πολίτη δεν μπορεί να γίνει. Ο πολίτης ξέρει ότι χρειάζεται ένα κράτος και μία τοπική αυτοδιοίκηση που να λειτουργεί γρήγορα αποτελεσματικά, ευέλικτα, με σεβασμό των δικαιωμάτων του και των αναγκών του και είναι αντίθετος προς ένα κράτος ή μία τοπική αυτοδιοίκηση γραφειοκρατική, αναποτελεσματική, δυσλειτουργική. Εμείς θέλουμε να διαμορφώσουμε τις προϋποθέσεις ενός τέτοιου διαλόγου για την τοπική αυτοδιοίκηση.

Σεβόμαστε πλήρως την αυτονομία της αυτοδιοίκησης και συμφωνούμε με τις προτάσεις του Προέδρου της ΚΕΔΚΕ. Η απόσυρση του Προεδρικού Διατάγματος είναι απαίτηση του ίδιου του δημοκρατικού πολιτεύματος της χώρας και του πολιτικού μας πολιτισμού. Εάν η κυβέρνηση επιμείνει στο διάταγμα αυτό, ελπίζουμε το Συμβούλιο της Επικρατείας να αντιδράσει και να προστατεύσει το Σύνταγμα της χώρας και την τοπική αυτοδιοίκηση.

Περιμένουμε όμως και από όλους εσάς και ιδίως από Δημάρχους και Δημοτικούς Συμβούλους εκλεγμένους με το χρίσμα της Ν.Δ., να υπερασπιστείτε την προσωπική και αυτοδιοικητική σας υπόσταση και αυτονομία. Είναι απολύτως αναγκαίο να πάρετε εσείς την πρωτοβουλία χειραφέτησης, όχι απογαλακτισμού όπως είπε χαριτολογώντας ο κ. Κουκουλόπουλος, γιατί εσείς δεν είστε ούτε «νήπια» ούτε «βρέφη» θεσμικά. Είστε μία ώριμη οντότητα που πρέπει να εκφραστεί συλλογικά και άρα πρέπει να χειραφετηθείτε απολύτως θεσμικά.

Υποστηρίζουμε και ενθαρρύνουμε την θεσμική αυτονόμηση  και χειραφέτηση των τοπικών ενώσεων και της ΚΕΔΚΕ. Πράγματι, πρέπει εσείς, το συνέδριο σας, να διαμορφώσετε το σχήμα ανάδειξης των οργάνων σας και η κυβέρνηση του κ. Καραμανλή σήμερα, του Γ. Παπανδρέου αύριο, να είναι αυτή που θα νομοθετήσει το νέο σχήμα χωρίς να μπορεί να το αλλοιώσει. Άκουσα το επιχείρημα του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα. Μα δεν ήξερε η κυβέρνηση, όταν εισηγήθηκε  το δημοτικό και κοινοτικό κώδικα ότι πρέπει να επέλθουν προεκλογικά τροποποίησης στο διάταγμα ανάδειξης των ΤΕΔΚ και της ΚΕΔΚΕ; Όφειλε, εάν υπάρχει εντιμότητα και διαφάνεια, να συμπεριλάβει στο δημοτικό κώδικα διάταξη από τότε που ψηφίστηκε ο κώδικας για τον τρόπο ανάδειξης των ΤΕΔΚ και της ΚΕΔΚΕ. Δεν το έκανε. Και μην επικαλούνται οι συνάδελφοι μου το διάταγμα του 1999, γιατί το διάταγμα αυτό αποτυπώνει  συμφωνία ανάμεσα στην τότε κυβέρνηση και την διοίκηση της ΚΕΔΚΕ που υπό την προεδρεία του σημερινού Υπουργού Υγείας κ. Δημήτρη Αβραμόπουλου διετύπωσε ομόφωνα θετική γνώμη για τον νέο τρόπο εκπροσώπησης των δημοτικών συμβουλίων σε κεντρικό και τοπικό επίπεδο. Και ας μην αιτιάται ο φίλος μου ο κ. Τζαμτζής τον Πρόεδρο της ΚΕΔΚΕ. Ας στρέψει τα πυρά του κατά του κ. Αβραμόπουλου και κατά εκείνης της διοίκησης της ΚΕΔΚΕ.

Υπάρχουν ορισμένες οριακές στιγμές στη λειτουργία των θεσμών. Δεν τιμάτε την τοπική αυτοδιοίκηση με αυτή τη συμπεριφορά. Είμαι βέβαιος ότι οι δημότες σας δεν θα νοιώθουν υπερήφανοι για τη συμπεριφορά δύο – τριών ζηλωτών της κυβερνητικής πρωτοβουλίας εδώ μέσα.. Δεν εκφράζουν αυτοί το ήθος και την αισθητική της τοπικής αυτοδιοίκησης. Η τοπική αυτοδιοίκηση έχει ανάγκη από δημοκρατικούς άρχοντες και όχι από κομματικούς και κράχτες.

Όταν αντιμετωπίζουμε τα φαινόμενα αυτά, όταν ο κ. Καραμανλής κρύβεται, όταν ο κ. Παυλόπουλος κρύβεται και όταν εκ των πραγμάτων η εκπροσώπηση της κυβέρνησης, του «μεσαίου χώρου» και του νέου ήθους γίνεται έτσι, τότε οφείλετε να αντιδράσετε και να υπερασπιστείτε το κύρος των θεσμών που εκπροσωπείτε.  

 

Tags: Αποκέντωση | Τοπική Αυτοδιοίκηση