Ευ. Βενιζέλος: Δεν είναι μόνο θέμα λαϊκισμού, είναι θέμα δημοκρατίας

Δεκέμβριος 2018

 

Ευάγγελος Βενιζέλος

 

Το πρόβλημα είναι πολύ μεγαλύτερο από τον λαϊκισμό:

είναι πρόβλημα δημοκρατίας *

 

"Πρέπει να υπάρχει ένα αυθόρμητο μέτωπο προστασίας του μέλλοντος του τόπου και των παιδιών μας, αυτό δεν είναι ούτε απλώς αντιπολιτευόμενο ούτε απλώς αντιλαϊκιστικό. Είναι το μεγάλο μέτωπο της εθνικής και δημοκρατικής επαγρύπνησης. "

 

Υπάρχουν πολλές κρίσιμες αποχρώσεις κάτω από τη γενική έννοια του λαϊκισμού. Υπάρχει όμως πρωτίστως πρόβλημα δημοκρατίας. Η δημοκρατία, εννοώντας τη δυτική δημοκρατία, δηλαδή τη φιλελεύθερη δημοκρατία, ήταν ταυτισμένη για μία πολύ μεγάλη περίοδο –ας πάρουμε την πιο πρόσφατη περίοδο, τη μεταπολεμική από το 1945 και μετά– με την ανάπτυξη, την πρόοδο, την ανταγωνιστικότητα, τα μεγάλα τεχνολογικά επιτεύγματα. Δεν υπήρχαν ανεπτυγμένες χώρες, με δυναμισμό καιπροοπτική που δεν ήταν δημοκρατίες. Τώρα πια υπάρχουν αυταρχικά καθεστώτα με τεράστιες οικονομικές δυνατότητες. Υπάρχουν αυταρχικά καθεστώτα που έχουν διδαχθεί από το ιστορικό πάθημα της Σοβιετικής Ένωσης και έχουν μεγάλα επιτεύγματα, οικονομικά και αναπτυξιακά, ενώ είναι αυταρχικά καθεστώτα [Yascha Mounk and Roberto Stefan Foa, The End of the Democratic Century. Autocracy’s Global Ascendance, Foreign Affairs, May / June 2018]. Ταυτόχρονα υπάρχουν αναπτυγμένες δυτικές χώρες, ακόμη και κράτη μέλη της ΕΕ στα οποία εμφανίζεται το φαινόμενο της αυταρχικής και μη φιλελεύθερης δημοκρατίας, της illiberal democracy.

Περισσότερα...

Το δημοψήφισμα στην πΓΔΜ και οι επιπτώσεις του στην Συμφωνία των Πρεσπών

Αθήνα, 3 Οκτωβρίου 2108

 

Ομιλία Ευάγγελου Βενιζέλου στην παρουσίαση του βιβλίου του πρέσβη ε.τ. Αλ. Μαλλιά, "Ελλάδα και Βόρεια Μακεδονία- Η Αυτοψία της Δύσκολης Συμφωνίας των Πρεσπών" (2/10/2018)

 

 

Το δημοψήφισμα στην πΓΔΜ

και οι επιπτώσεις του στην Συμφωνία των Πρεσπών

 

Έχω την τιμή να προλογίζω το βιβλίο του πρέσβη, κυρίου Αλέξανδρου Μαλλιά. Στο κείμενο του προλόγου περιλαμβάνονται συνοπτικά διατυπωμένοι οι έπαινοί μου για την προσωπικότητα, την υπηρεσιακή του διαδρομή και τις ευαισθησίες του, γιατί ο κ. Μαλλιάς, όχι μόνο ως επαγγελματίας αλλά πρωτίστως ως ενεργός πολίτης, έχει εύλογο ενδιαφέρον αλλά και ικανότητα να αναμετριέται με τα μεγάλα ανοιχτά εθνικά θέματα και να συμβάλλει με τα κείμενά του στην πραγμάτευση τους, στην κατανόησή τους. Να συμβάλλει στον αναστοχασμό που είναι απολύτως αναγκαίος γύρω από τα θέματα αυτά.

Δεν θα επαναλάβω αυτά που λέω στον πρόλογο, που αφορούν τη Συμφωνία καθεαυτή, τις νομικές και πολιτικές διαστάσεις ενός πολύ σημαντικού κειμένου, με το οποίο θα βρεθούμε και στο μέλλον αντιμέτωποι. Θα ξεκινήσω από τις τελευταίες εξελίξεις, τη συγκυρία, γιατί η εκδήλωση αυτή βεβαίως οργανώθηκε ως μία παρουσίαση βιβλίου, αλλά δύο ημέρες μετά το δημοψήφισμα και την έκβασή του είμαστε υποχρεωμένοι να αξιολογήσουμε αυτό το γεγονός.

Περισσότερα...

Ευ. Βενιζέλος, "Σχέσεις εθνικού Συντάγματος, ΕΣΔΑ και ενωσιακού δικαίου ως προς την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων υπό συνθήκες οικονομικής κρίσης"

Αθήνα, 9 Ιουνίου 2018

 

Ευάγγελου Βενιζέλου

 

Σχέσεις εθνικού Συντάγματος, ΕΣΔΑ και ενωσιακού δικαίου ως προς την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων υπό συνθήκες οικονομικής κρίσης*

 

Είναι μεγάλη μου τιμή το γεγονός ότι η αγαπητή συνάδελφος και φίλη Τζούλια Ηλιοπούλου -Στράγγα μου ζήτησε να μετάσχω στην παρουσίαση αυτού του εμβληματικού και επιβλητικού έργου που μόλις κυκλοφόρησε με τίτλο «Γενική Θεωρία των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων» και υπότιτλο «Όψεις της πολυεπίπεδης προστασίας στον ευρωπαϊκό χώρο».

Μας συνδέουν πολλά με την συγγραφέα, ομότεχνο, φίλη, αμοιβαία εκτίμηση – θέλω να πιστεύω – αλλά και πολύ θερμά αισθήματα φιλίας. Συνειδητοποίησα τώρα, κατά τη διάρκεια του χαιρετισμού του αγαπητού Δημήτρη Παντερμανλή, ότι μας συνδέει και κάτι ακόμη που αφορά τον χώρο αυτό, το Μουσείο της Ακρόπολης. Έχω αφιερώσει ένα σημαντικό μέρος της υπουργικής μου διαδρομής στο να καταστεί εφικτή η ανέγερση του μουσείου αυτού και έτσι να πραγματοποιηθεί ένα όνειρο της Μελίνας που συνδεόταν εξαρχής στενά με το αίτημά μας για την επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα. Και η ύπαρξη του μουσείου αυτού είναι το πιο απτό, το εμπράγματο επιχείρημα για την ανάγκη της επιστροφής των λεγομένων μαρμάρων και την συνένωσή τους, εδώ, στον εκθεσιακό χώρο που αναδεικνύει τα κενά. Χαίρομαι πραγματικά γιατί η Τζούλια Ηλιοπούλου Στράγγα επί χρόνια προσφέρει τις υπηρεσίες της στο ίδρυμα αυτό ανεξαρτήτως της ειδικότερης νομικής μορφής του φορέα, και βέβαια θέλω να ευχαριστήσω με την ευκαιρία αυτή τον Δημήτρη Παντερμανλή για την αφοσίωσή του και το έργο του το οποίο έχει διεθνώς αναγνωριστεί.

Περισσότερα...

Η σύγκρουση εθνικής, θεσμικής και οικονομικής ολοκλήρωσης ως νήμα της σύγχρονης ελληνικής πολιτικής ιστορίας

Θεσσαλονίκη, 5 Μαΐου 2018

Ευάγγελος Βενιζέλος

 

Η σύγκρουση εθνικής, θεσμικής και οικονομικής ολοκλήρωσης ως νήμα της σύγχρονης ελληνικής πολιτικής ιστορίας *

 

Καταρχάς καλησπέρα. Χαίρομαι πολύ που βρίσκομαι εδώ υπό την παρούσα σύνθεση. Δεν πρόκειται να αναλύσουμε όλη την ελληνική πολιτική Ιστορία, την Ιστορία του νέου ελληνικού κράτους μέσα σε λίγα λεπτά, υπό τις συνθήκες της έκθεσης βιβλίου.

Θα μιλήσω για τον Θανάση Διαμαντόπουλο, τον συγγραφέα που τιμάμε όλοι με την παρουσία μας, θέλω όμως να ξεκινήσω με μία παρατήρηση για τον Γιάννη Στεφανίδη, μαθητή μου στη νομική σχολή Θεσσαλονίκης ο οποίος ήταν από το πρώτο έτος των σπουδών του έτσι. Δηλαδή, μπορούσε να αποδομήσει τα πάντα προκειμένου να σε βάλει να σκεφτείς με πιο απαιτητικό τρόπο. Δεν είναι εύκολο να έχεις στο ακροατήριο σου τον Γιάννη Στεφανίδη ως φοιτητή, πολύ περισσότερο δεν είναι εύκολο να τον έχεις δίπλα σου ως συνομιλητή, γιατί αυτό που αξιώνει στην πραγματικότητα από τον συγγραφέα, αναγνωρίζοντας τις ικανότητές του, είναι να προσθέσει ένα τελικό τεύχος στο οποίο να κάνει αυτή τη συνολική αξιολόγηση της καμπύλης της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας.

Περισσότερα...

15η Διεθνή Έκθεση βιβλίου Θεσσαλονίκης: Ομιλία Ευ. Βενιζέλου στην παρουσίαση του βιβλίου του Σωτήρη Ντάλη

Θεσσαλονίκη, 5 Μαΐου 2018

 

Ομιλία Ευ. Βενιζέλου στην παρουσίαση του βιβλίου του Σωτήρη Ντάλη «Η ευρωπαϊκή ενοποίηση, η Ελλάδα και ο κόσμος» (εκδόσεις Παπαζήση) στη 15η Διεθνή Έκθεση βιβλίου Θεσσαλονίκης, με τον Αντώνη Μανιτάκη και τον Κώστα Μποτόπουλο

 

Χαίρομαι πολύ που είμαστε εδώ για το βιβλίο που εξέδωσε ο Σωτήρης Ντάλης, ο οποίος είναι ένας από τους συνεπέστερους επιμελητές σημαντικών εκδοτικών παρεμβάσεων όχι μόνο στον χώρο της ευρωπαϊκής πολιτικής αλλά και στον χώρο της εξωτερικής πολιτικής. Ένας βαθύς γνώστης των θεμάτων αυτών, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου.

Έχω τη χαρά μιας μακροχρόνιας συνεργασίας μαζί του σε διάφορες εκδοτικές και άλλες επιστημονικές πρωτοβουλίες. Την περίοδο δε που ήμουν Υπουργός Εξωτερικών είχα τη χαρά να συνεργάζομαι μαζί του καθώς είχε την επιστημονική ευθύνη για το Κέντρο Μελετών του Υπουργείου Εξωτερικών.

Περισσότερα...

Ομιλία Ευ. Βενιζέλου στην παρουσίαση του βιβλίου του Ν. Ι. Μέρτζου, Το Μακεδονικό

Αθήνα, 27 Μαρτίου 2018

 

Ομιλία Ευ. Βενιζέλου στην παρουσίαση του βιβλίου του Ν. Ι. Μέρτζου, Το Μακεδονικό (εκδ. Μίλητος)

 

Θεοφιλέστατε, κυρίες και κύριοι,

μετέχω με πολύ μεγάλη χαρά στην παρουσίαση του νέου βιβλίου του Νίκου Μέρτζου, Το Μακεδονικό, των Εκδόσεων Μίλητος, πρωτίστως λόγω της πολύ μεγάλης σημασίας του θέματος, βεβαίως και λόγω της επικαιρότητας του θέματος, του κρίσιμου πολιτικού ενδιαφέροντος που έχει το αντικείμενο του βιβλίου. Αλλά μετέχω και για να τιμήσω τον συγγραφέα.

Ο Νίκος Μέρτζος είναι ένας ευπατρίδης, ένας Έλληνας πατριώτης, βλαχικής καταγωγής, που έχει διανύσει μία μακρά διαδρομή. Δεν ταυτιζόμαστε ούτε πολιτικά ούτε ιδεολογικά, αλλά συμφωνούμε απολύτως στα μείζονα, και τα μείζονα είναι η αγάπη προς την πατρίδα, η αγάπη προς τη Μακεδονία, κυρίως όμως η αγάπη προς την αλήθεια. Είναι πολύ σημαντικό για μένα το τελευταίο αυτό στοιχείο και θέλω να τον συγχαρώ και να τον ευχαριστήσω γιατί δεν δίστασε, σε αυτή την κρίσιμη περίσταση, όπως και πολλές άλλες φορές, να διατυπώσει ευθαρσώς και με την αναγκαία τεκμηρίωση την θέση του. Το βιβλίο του τοποθετεί το ζήτημα στο ιστορικό του υπόβαθρο, παρουσιάζει τον διεθνοπολιτικό ορίζοντα και βεβαίως, με πολύ συγκεκριμένες αναφορές, το περιφερειακό πλαίσιο μέσα στο οποίο τίθεται το ζήτημα στην παρούσα συγκυρία. Ιστορία και συγκυρία ή, για να είμαι ακριβέστερος, γεωγραφία, ιστορία και συγκυρία, συνυπάρχουν με πολύ ισορροπημένο τρόπο στο βιβλίο αυτό.

Περισσότερα...

Ομιλία Ευάγγελου Βενιζέλου στην παρουσίαση του βιβλίου του Σπύρου Λυκούδη

Αθήνα, 20 Δεκεμβρίου 2017

 

Ομιλία Ευάγγελου Βενιζέλου στην παρουσίαση του βιβλίου του Σπύρου Λυκούδη, «Δρόμοι Αριστεροί, Διαψεύσεις Προσδοκίες» (Εκδόσεις Ινδικτος) 

 

Φίλες και φίλοι, ο Σπύρος Λυκούδης είναι ένα εμβληματικό πρόσωπο της ανανεωτικής, μεταρρυθμιστικής, φιλοευρωπαϊκής, δημοκρατικής Αριστεράς. Επιμένει στα επίθετα αυτά. Έχει αφομοιώσει το πολιτικό ύφος, το κλίμα θα έλεγα του ΚΚΕ Εσωτερικού, και συμφωνώ με τον Γιάννη Βούλγαρη που μας είπε ότι η κληρονομιά του ΚΚΕ Εσωτερικού, της Ανανεωτικής Αριστεράς των πρώτων χρόνων της Μεταπολίτευσης είναι αισθητικού χαρακτήρα. Και, η αλήθεια είναι ότι εάν δεν εκπληρωθούν οι αισθητικές πρωτίστως προϋποθέσεις για την Ελλάδα του μέλλοντος, θα δυσκολευτούμε δραματικά να οργανώσουμε τα επόμενα βήματα και να επανέλθουμε στην κανονικότητα.

Ο Σπύρος Λυκούδης είναι πιστός. Είναι πιστός στην Ανανεωτική Αριστερά και τις ιδέες του, είναι πιστός στους παλιούς του συντρόφους και τους φίλους του και, ίσως, πολλές φορές, υπερβολικά πιστός. Διστακτικός στο να κάνει ρήξεις στις σχέσεις του με ανθρώπους τις οποίες, ευτυχώς, έκανε στο τέλος, γιατί πάντα πρέπει να προτάσσονται οι ιδέες και οι πεποιθήσεις. Και απέδειξε με τον τρόπο αυτό ότι είναι ένας πολιτικός που κινείται με βάση την ευθύνη του, την ηθική της ευθύνης του, και όχι την ηθική της πεποίθησης που χαρακτηρίζει την Αριστερά, η οποία ενεργεί στο όνομα των πεποιθήσεών της και αυτή η ολιστική αντίληψη είναι που οδηγεί πολλές φορές στην ολοκληρωτική πρακτική.

Περισσότερα...

Ομιλία Ευ. Βενιζέλου στην παρουσίαση του βιβλίου της Μ. Ξαφά, «Δημόσιο Χρέος»

Θεσσαλονίκη, 25 Νοεμβρίου 2017

 

Ομιλία Ευάγγελου Βενιζέλου στην παρουσίαση του βιβλίου της Μιράντα Ξαφά, «Δημόσιο Χρέος» (εκδ. Παπαδόπουλος), στη Θεσσαλονίκη 

 

Με την Μιράντα Ξαφά έχουμε τελείως διαφορετικές ιδεολογικές και πολιτικές διαδρομές, αλλά τα τελευταία χρόνια έχουμε συμπέσει. Και νομίζω πως ο κοινός παρανομαστής είναι ο ορθολογισμός και η υπευθυνότητα. Η υποχρέωση που έχουμε να λέμε τα πράγματα όπως είναι. Τεχνικά, και σε μεγάλο βαθμό πολιτικά, αλλά σίγουρα ιστορικά. Και χαίρομαι γιατί κάθε φορά που συζητάμε βρίσκουμε κοινά πεδία. Ιδίως δε στο θέμα του δημοσίου χρέους, έχουμε πλήρη ταύτιση. Ίσως έχετε δει το βιβλίο που εξέδωσα πριν λίγους μήνες, για τους μύθους και τις αλήθειες σε σχέση με το δημόσιο χρέος ( Επίκεντρο, 2017), εστιασμένο βέβαια στην εμπειρία της παρέμβασης του 2012 και στα όσα ακολούθησαν.

Το βιβλίο της κυρίας Ξαφά, στις εκδόσεις Παπαδόπουλος, στις μικρές εισαγωγές, είναι πιο γενικού αντικειμένου και πιο δύσκολο στη γραφή του- διότι δεν υπάρχει δυσκολότερο είδος από τα εισαγωγικά κείμενα με τα οποία πρέπει να μυήσεις κάποιον υποτίθεται «αμύητο» ή κατά τεκμήριο, μη ενημερωμένο αναγνώστη, σε ένα θέμα το οποίο είναι πολύπλοκο. Αυτό είναι απαιτητικό και εύθραυστο και χαίρομαι γιατί το επιχείρησε η κα. Ξαφά με τη βαθιά γνώση που έχει αλλά και την εμπειρία, την πρακτική αντίληψη των θεμάτων.

Περισσότερα...