Το περιεχόμενο, τα προβλήματα και η διαχείριση της συμφωνίας για το ονοματολογικό

Αθήνα, 14 Ιουνίου 2018

Ευάγγελος Βενιζέλος

 

Το περιεχόμενο, τα προβλήματα και η διαχείριση της συμφωνίας για το ονοματολογικό

  

Το σχέδιο συμφωνίας που διαπραγματεύθηκε η κυβέρνηση προβλέπει σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό και χρήση της, εσωτερική και διεθνή, erga omnes. Η erga omnes χρήση προϋποθέτει και δεσμευτική διεθνή συμφωνία και αναθεώρηση του Συντάγματος της πΓΔΜ ως πράξη προσαρμογής στη διεθνή συμφωνία. Αυτή η σχέση διεθνούς συμφωνίας και αναθεώρησης του Συντάγματος προβλέπεται ήδη από την ενδιάμεση συμφωνία του 1995. Αυτά ήταν πάντα δύο βασικά στοιχεία της εθνικής γραμμής που διαμορφώθηκε μετά τον Απρίλιο του 1993 και την υιοθέτησαν όλες οι μετέπειτα κυβερνήσεις. Στα θέματα αυτά υπάρχει ευρύτερη αποδοχή, όπως προκύπτει και από πρόσφατες δηλώσεις του Προέδρου της ΝΔ.

Αναπόσπαστο όμως στοιχείο της εθνικής μας γραμμής ήταν και είναι πάντα η ακύρωση και αποτροπή κάθε αλυτρωτισμού και κάθε ιδεολογικής χρήσης της ιστορίας και των λέξεων. Το σχέδιο συμφωνίας είναι προδήλως προβληματικό, με βάση το παραπάνω κριτήριο, γιατί αποδέχεται ανακριβείς και εσφαλμένους χαρακτηρισμούς ως προς δυο κρίσιμα ζητήματα υψηλού συμβολισμού: τη γλώσσα και την ιθαγένεια. Σε συνδυασμό μάλιστα με την αποδοχή, στο άρθρο 7 του σχεδίου, ως εξίσου αποδεκτών των αντιλήψεων των δυο πλευρών ως προς το τι σημαίνουν οι όροι «Μακεδονία» και «Μακεδόνας». Ρήτρα που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή γιατί στην πράξη μπορεί να αλλοιώνει κάθε συμφωνία για την ονομασία και την erga omnes χρήση της.

Περισσότερα...

Παρέμβαση Ευ. Βενιζέλου σε σχέση με τις εξελίξεις στο ονοματολογικό

Αθήνα, 12 Ιουνίου 2018

 

Παρέμβαση Ευ. Βενιζέλου στο συνέδριο του Κύκλου Ιδεών «Η Ελλάδα Μετά ΙΙ» σε σχέση με τις εξελίξεις στο ονοματολογικό

 

Ευχαριστώ θερμότατα τους εισηγητές και το συντονιστή. Ακούσαμε εξαιρετικές τοποθετήσεις με πολύ μεγάλες θεωρητικές φιλοδοξίες και πρακτικά χρήσιμες. Όμως, θα ήθελα να εστιάσω την πολύ σύντομη παρέμβασή μου στο ζήτημα της επικαιρότητας, δηλαδή στο ζήτημα του ονόματος της γειτονικής μας χώρας.

Παρατηρώ, πρώτα απ’ όλα, ότι κατά σατανική σύμπτωση αναμένονται εξελίξεις σήμερα, δηλαδή ενώ διεξάγεται η συζήτηση στις Κοινοβουλευτικές Επιτροπές για το κρίσιμο νομοσχέδιο, με το οποίο θα επιβληθούν νέα δημοσιονομικά μέτρα και θα εγκριθεί το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα Δημοσιονομικής Στρατηγικής. Μπορεί, πράγματι, αυτό να είναι μία σύμπτωση, αλλά έχουμε μία περίεργη, άξια σχολιασμού, διασταύρωση εξωτερικής και οικονομικής πολιτικής, μία διασταύρωση που μέχρι το 2015 δεν επιτρέψαμε ποτέ. Δεν επιτρέψαμε ποτέ η κρίση, οι δύσκολες διαπραγματεύσεις για τα μνημόνια, να επηρεάσουν στο παραμικρό τα δόγματα και τις επιλογές της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφάλειας και άμυνας. Ζητώ από την κυβέρνηση να διατηρήσει σταθερή και αλώβητη αυτήν την αρχή.

Περισσότερα...

ΤΑ ΝΕΑ | Συνθέτη ονομασία, όχι απλή ιδεολογική χρήση της Ιστορίας

Αθήνα, 21 Μαΐου 2018

 

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ


Συνθέτη ονομασία, όχι απλή ιδεολογική χρήση της Ιστορίας

 

Έχω τοποθετηθεί ευθύς εξαρχής στο ζήτημα του οριστικού ονόματος της πΓΔΜ, υπέρ μιας σύνθετης ονομασίας με γεωγραφικό προσδιορισμό, που θα ισχύει έναντι πάντων (erga omnes), θα είναι δηλαδή μια, η ίδια για εσωτερική και εξωτερική χρήση. Έχω προσπαθήσει να εξηγήσω ότι νομική βάση κατοχυρωτική για την Ελλάδα, πρέπει να είναι μια διεθνής συμφωνία που θα υποστηριχθεί και από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, ενώπιον του οποίου εκκρεμεί το ζήτημα της ονομασίας. Έχω όμως τονίσει ότι δυνάμει της διεθνούς συμφωνίας και ως πράξη συμμόρφωσης προς αυτή πρέπει να αναθεωρηθεί το Σύνταγμα της πΓΔΜ. Άλλωστε η συγκέντρωση της αυξημένης αναθεωρητικής πλειοψηφίας στη γειτονική μας χώρα, διασφαλίζει την πολιτική, διακοινοτική και πολιτειακή της συνοχή και την περιφερειακή σταθερότητα.

Έχω επίσης θυμίσει πολλές φορές τους τελευταίους μήνες ότι η χώρα μας έχει επισήμως αποδεχθεί συνθέτη ονομασία που περιλαμβάνει τη λέξη Μακεδονία ήδη από τον Απρίλιο του 1993, όταν η τότε κυβέρνηση Κωνσταντίνου Μητσοτάκη αποδέχθηκε την προσωρινή ονομασία πΓΔΜ (που δεν είναι ενιαία λέξη αλλά ακρωνύμιο) με την οποία εντάχθηκε η γειτονική χώρα στον ΟΗΕ, πολλούς διεθνείς οργανισμούς και έλαβε καθεστώς υποψήφιας προς ένταξη στην ΕΕ χώρας. Θύμισα επίσης ότι μετά το 1993, όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις, αποδέχθηκαν διεθνώς ως οριστική λύση συνθέτη ονομασία που περιλαμβάνει τη λέξη Μακεδονία με μια σειρά σοβαρών, αυστηρών και εφαρμόσιμων προϋποθέσεων.

Περισσότερα...

ΤΑ ΝΕΑ | Εξωτερική πολιτική και χρόνος - Στοιχεία ασυμμετρίας στις ελληνοτουρκικές σχέσεις

Αθήνα, 21 - 22 Απριλίου 2018
 

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στα ΝΕΑ Σαββατοκύριακο 

Εξωτερική πολιτική και χρόνος -
Στοιχεία ασυμμετρίας στις ελληνοτουρκικές σχέσεις

 

Η γεωγραφία, η Ιστορία και η συγκυρία είναι οι τρεις βασικοί παράγοντες που προσδιορίζουν την εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφαλείας και άμυνας κάθε χώρας. Και οι τρεις συγκλίνουν στην ανάδειξη των ελληνοτουρκικών σχέσεων ως   κύριο ζήτημα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Τα σαράντα τέσσερα χρόνια από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο και τη μεταπολίτευση στην Ελλάδα μέχρι σήμερα συνιστούν μια μακρά πλέον περίοδο κατά τη διάρκεια της οποίας αφενός μεν συγκροτήθηκε εκ των πραγμάτων μια ενιαία εθνική στρατηγική σε σχέση με την Τουρκία και τις μονομερείς αμφισβητήσεις και διεκδικήσεις της, αφετέρου δε δοκιμάστηκαν τα όρια και η αποτελεσματικότητα της στρατηγικής αυτής.

Αυτόν λοιπόν τον σχεδόν μισό αιώνα έχει επικρατήσει μια αντίληψη για τη σχέση χρόνου και εξωτερικής πολιτικής που βασίζεται στην υπόθεση ότι ο χρόνος λειτουργεί υπέρ μας. Πράγματι η Ελλάδα επανήλθε το 1980 στο στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ, από το οποίο είχε αποχωρήσει λίγο μετά τη Μεταπολίτευση. Εντάχθηκε ήδη από το 1981 στις τότε Ευρωπαϊκές Κοινότητες και στη συνέχεια στη ζώνη του ευρώ. Πέτυχε το 2004 τον θεμελιώδη στόχο της ένταξης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση παρά την απόρριψη του Σχεδίου Ανάν.

Περισσότερα...

Ομιλία Ευ. Βενιζέλου στην παρουσίαση του βιβλίου του Ν. Ι. Μέρτζου, Το Μακεδονικό

Αθήνα, 27 Μαρτίου 2018

 

Ομιλία Ευ. Βενιζέλου στην παρουσίαση του βιβλίου του Ν. Ι. Μέρτζου, Το Μακεδονικό (εκδ. Μίλητος)

 

Θεοφιλέστατε, κυρίες και κύριοι,

μετέχω με πολύ μεγάλη χαρά στην παρουσίαση του νέου βιβλίου του Νίκου Μέρτζου, Το Μακεδονικό, των Εκδόσεων Μίλητος, πρωτίστως λόγω της πολύ μεγάλης σημασίας του θέματος, βεβαίως και λόγω της επικαιρότητας του θέματος, του κρίσιμου πολιτικού ενδιαφέροντος που έχει το αντικείμενο του βιβλίου. Αλλά μετέχω και για να τιμήσω τον συγγραφέα.

Ο Νίκος Μέρτζος είναι ένας ευπατρίδης, ένας Έλληνας πατριώτης, βλαχικής καταγωγής, που έχει διανύσει μία μακρά διαδρομή. Δεν ταυτιζόμαστε ούτε πολιτικά ούτε ιδεολογικά, αλλά συμφωνούμε απολύτως στα μείζονα, και τα μείζονα είναι η αγάπη προς την πατρίδα, η αγάπη προς τη Μακεδονία, κυρίως όμως η αγάπη προς την αλήθεια. Είναι πολύ σημαντικό για μένα το τελευταίο αυτό στοιχείο και θέλω να τον συγχαρώ και να τον ευχαριστήσω γιατί δεν δίστασε, σε αυτή την κρίσιμη περίσταση, όπως και πολλές άλλες φορές, να διατυπώσει ευθαρσώς και με την αναγκαία τεκμηρίωση την θέση του. Το βιβλίο του τοποθετεί το ζήτημα στο ιστορικό του υπόβαθρο, παρουσιάζει τον διεθνοπολιτικό ορίζοντα και βεβαίως, με πολύ συγκεκριμένες αναφορές, το περιφερειακό πλαίσιο μέσα στο οποίο τίθεται το ζήτημα στην παρούσα συγκυρία. Ιστορία και συγκυρία ή, για να είμαι ακριβέστερος, γεωγραφία, ιστορία και συγκυρία, συνυπάρχουν με πολύ ισορροπημένο τρόπο στο βιβλίο αυτό.

Περισσότερα...

Η εξωτερική πολιτική της Ελλάδας: Η κατάσταση σήμερα, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις

Αθήνα, 21 Μαρτίου 2018

Ομιλία Ευάγγελου Βενιζέλου στην εκδήλωση της Κίνησης Πολιτών για μια Ανοιχτή Κοινωνία

 

Η εξωτερική πολιτική της Ελλάδας: Η κατάσταση σήμερα, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις*

 

Κυρίες και Κύριοι,

ευχαριστώ θερμότατα την Κίνηση Πολιτών και προσωπικά τον Πρόεδρό της τον πρέσβη κ. Ιωάννη Ζέπο για την μεγάλη τιμή να με καλέσει να είμαι σήμερα ο κεντρικός ομιλητής με την ευκαιρία της Γενικής της Συνέλευσης.

Βεβαίως, η πρόσκληση ήταν αρκετά επώδυνη και ριψοκίνδυνη γιατί τα ζητήματα που αφορούν στην εξωτερική πολιτική με πολύ μεγάλη δυσκολία τίθενται δημοσίως, ιδίως μέσα σε μια συγκυρία που είναι γεμάτη από νέα δεδομένα, προκλήσεις και εντάσεις.

Θα σας εκθέσω λοιπόν τις απόψεις μου με ορισμένους αυτοπεριορισμούς οι οποίοι είναι προφανείς και αυτονόητοι, και θα προσπαθήσω να ισορροπήσω, όπως συνάγεται από τη φύση του θέματος, ανάμεσα στις κοινοτοπίες οι οποίες είναι εν μέρει αναπόφευκτες, και ζητάω εκ προοιμίου συγγνώμη για αυτό, και ορισμένους αναστοχασμούς που θέλω να διατυπώσω σε ένα ακροατήριο αυτού του επιπέδου.

Περισσότερα...

Δήλωση Ευάγγελου Βενιζέλου για τους δυο Έλληνες στρατιωτικούς που κρατούνται στην Τουρκία

Αθήνα, 7 Μαρτίου 2018

  

Απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων για τους δυο Έλληνες στρατιωτικούς που κρατούνται στην Τουρκία, ο Ευάγγελος Βενιζέλος, δήλωσε τα εξής: 

Προέχει βεβαίως η άμεση επιστροφή των δυο παιδιών μας στην Ελλάδα. Η Τουρκία έδωσε σε ένα συνηθισμένο συνοριακό ζήτημα, από αυτά που επιλύονται σε επίπεδο διοικητών μονάδων, διαστάσεις απολύτως ασυμβίβαστες με την ιδιότητα των δυο χωρών ως μελών του ΝΑΤΟ, αλλά και με τη συνεργασία ΕΕ - Τουρκίας ως προς το μεταναστευτικό. 

Πληθαίνουν οι προκλήσεις και οι εντάσεις μετά από μια δεκαπενταετία περίπου χωρίς θερμό επεισόδιο. Η τουρκική στάση απέναντι στην Ευρώπη και τη Δύση γενικότερα είναι προφανές ότι έχει μεταβληθεί.

Η ρητορική επανάληψη αυτονόητων γενικών αρχών ή διακηρύξεων δεν συνιστά στρατηγική. Η εμπειρία των τελευταίων 44 ετών στις ελληνοτουρκικές σχέσεις έχει δείξει ότι όταν η διαχείριση συγκυριακών κρίσεων δεν εντάσσεται σε μια σαφή στρατηγική, δημιουργούνται καταστάσεις που υποκαθιστούν την εθνική στρατηγική.                                                       

Η εσωτερική πολιτική κατάσταση στην Τουρκία είναι διεθνώς γνωστό ποια είναι. Το πρόβλημα είναι ότι η εσωτερική πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα ενώ νομίζουν πολλοί ότι είναι βαθειά επικίνδυνη μόνο στο πεδίο της οικονομίας, είναι το ίδιο στο κρίσιμο πεδίο των θεσμών και της εθνικής στρατηγικής ασφάλειας.

Περισσότερα...

Ομιλία Ευ. Βενιζέλου στην εκδήλωση του Κύκλου Ιδεών «Με αφορμή το όνομα. Συγκυρία και στρατηγική στα Βαλκάνια»

Αθήνα, 12 Φεβρουαρίου 2018

 

Ομιλία Ευ. Βενιζέλου στην εκδήλωση του Κύκλου Ιδεών «Με αφορμή το όνομα. Συγκυρία και στρατηγική στα Βαλκάνια»*

 

Σας ευχαριστώ γιατί με την παρουσία σας ενθαρρύνετε τον Κύκλο Ιδεών για την Εθνική Ανασυγκρότηση, αλλά δείχνετε και το μεγάλο ενδιαφέρον σας για την πραγματική πολιτική καθώς ζούμε μια συγκυρία στο πλαίσιο της οποίας η κυβέρνηση υπονομεύει κάθε τί που έχει σχέση με την ουσία της πολιτικής, υπονομεύει την εθνική στρατηγική και προσπαθεί να στρέψει την προσοχή της κοινωνίας σε θέματα τα οποία δεν προοιωνίζονται τίποτε θετικό για το μέλλον της χώρας και για τη δυνατότητα να διαμορφωθούν οι αναγκαίες συναινέσεις, οι οποίες ακυρώνονται και ευτελίζονται.

Η κατάσταση στα Βαλκάνια

Αρχίζοντας από το περίγραμμα, από την κατάσταση στα Βαλκάνια και ιδίως στα Δυτικά Βαλκάνια 27 χρόνια μετά τη διάλυση της πρώην Γιουγκοσλαβίας, μπορούμε να πούμε ότι πιθανότατα βρισκόμαστε λίγο πριν από ένα νέο κύμα αναθεωρητισμού, δηλαδή αμφισβήτησης και πάλι των συνόρων που χαράχτηκαν μετά τη διάλυση της πρώην Γιουγκοσλαβίας.

Περισσότερα...