22 Απριλίου 2001


[Το πιο επικίνδυνο φαινόμενο είναι το να μη βλέπουν ή μάλλον να κάνουν ότι δεν βλέπουν ορισμένοι νέες διατάξεις, νέες εγγυήσεις, νέα δικαιώματα, νέες λύσεις υπέρ του πολίτη ή μάλλον υπέρ του κάθε ατόμου]


Στις 17 Απριλίου 2001 δημοσιεύθηκαν και άρχισαν να ισχύουν οι αναθεωρημένες διατάξεις του Συντάγματος. Από την ημέρα αυτή στη χώρα ισχύει το Σύνταγμα του 1975/1986/2001.

Βασικό καθήκον του πολιτικού, του νομικού αλλά και του δημοσιογραφικού κόσμου είναι η ενημέρωση των πολιτών για τα νέα δικαιώματα που εισάγει το Σύνταγμα, για τις νέες εγγυήσεις με τις οποίες περιβάλλεται κάθε άτομο, για το νέο πλαίσιο που τίθεται στη λειτουργία του πολιτικού, διοικητικού και δικαστικού συστήματος της χώρας. Αυτό προϋποθέτει, αν μη τι άλλο, την απλή ανάγνωση των νέων διατάξεων μέσα στα συμφραζόμενά τους, όπως δηλαδή εντάσσονται συστηματικά μέσα στο συνταγματικό κείμενο και όπως συσχετίζονται με τις διατάξεις που παραμένουν σε ισχύ. 

Tags: Συνταγματική Πολιτική | Αναθεώρηση του ΣυντάγματοςΆρθρα 2001

9 Μαρτίου 2001

1. Η αναθεωρητική διαδικασία που ολοκληρώθηκε στις 6.4.2001 ήταν εκτεταμένη και ολική. Προέβη σε μία συνολική αξιολόγηση της συνταγματικής ύλης, μετέβαλε μεγάλο αριθμό διατάξεων αλλά και επιβεβαίωσε ένα επίσης μεγάλο αριθμό ρυθμίσεων διευρύνοντας και ισχυροποιώντας, σε πρωτοφανή βαθμό, την βάση πολιτικής νομιμοποίησης του Συντάγματος της χώρας.

Η αναθεωρητική διαδικασία είχε επίσης το σπάνιο ιστορικό προσόν να είναι απολύτως νόμιμη καθώς σεβάστηκε πλήρως τα διαδικαστικά και ουσιαστικά όρια της αναθεώρησης, όπως αυτά καθορίζονται με το άρθρο 110 του συντάγματος με το οποίο συγκροτείται ο σκληρός πυρήνας των μη υποκείμενων σε αναθεώρηση διατάξεων του Συντάγματος.

Tags: Συνταγματική Πολιτική | Αναθεώρηση του ΣυντάγματοςΆρθρα 2001

4 Μαρτίου 2001


[Ο κίνδυνος της πολιτικής δικαιοσύνης]

Τα όρια της δικαστικής εξουσίας και ο ρόλος των δικαστών αναδεικνύονται ένα από τα βασικά ζητήματα της τρέχουσας συνταγματικής αναθεώρησης. Την προσεχή Τετάρτη η Βουλή θα συζητήσει τα υπό αναθεώρηση άρθρα του Συντάγματος που αφορούν αυτό ακριβώς το θέμα. Δύο απόψεις φαίνεται να συγκρούονται, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά σε όλες τις σύγχρονες δημοκρατίες. Η πρώτη αποδίδει μείζονα σημασία στον ρόλο της Δικαιοσύνης για τη λειτουργία της δημοκρατίας και των θεσμών, ενώ η δεύτερη προβληματίζεται για τις ενδεχόμενες υπερβάσεις ρόλου των δικαστών. Είναι τελικά επικίνδυνοι οι δικαστές; Είναι ενδεχόμενο η απονομή της δικαιοσύνης να εκτραπεί σε άσκηση πολιτικής; Πολιτεύονται ή δικάζουν;

Tags: ΔικαιοσύνηΆρθρα 2001

24 Φεβρουαρίου 2001


[Τίθεται ορισμένες φορές το ερώτημα αν μπορεί να υπάρξει μία δημοκρατία μεταβιομηχανική, η οποία να είναι αντιπροσωπευτική, αλλά μετακομματική. Η απάντησή μου είναι όχι]


Το κομματικό φαινόμενο έχει σχετικά μικρή ζωή. Καλύπτει περίπου δύο αιώνες, που συμπίπτουν με τη διαδρομή της αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας. Καλύπτει, πιο συγκεκριμένα, τις διάφορες επιμέρους φάσεις της λεγόμενης βιομηχανικής εποχής που τελείωσε πριν από το τέλος του 20ού αιώνα. Η αντιπροσωπευτική Δημοκρατία, και το κοινωνικό κράτος δικαίου, είναι η μεγάλη κατάκτηση αυτής της περιόδου. Η πολιτική αποκτά άλλωστε σάρκα και οστά, ως έννοια και ως πεδίο πάνω στο οποίο αναπτύσσονται όλες οι δημόσιες δραστηριότητες, μαζί με την ανάπτυξη της βιομηχανικής κοινωνίας και της αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας.

Tags: Κομματικό Φαινόμενο | Κομματικό ΣύστημαΆρθρα 2001

8 Φεβρουαρίου 2001


1.    Η γενέθλια πράξη του νέου ελληνικού κράτους

Τα συντάγματα του Αγώνα δηλαδή τα τρία ολοκληρωμένα συνταγματικά κείμενα της περιόδου 1821 – 1827 (το «Προσωρινόν πολίτευμα της Ελλάδος κατά την εν Επιδαύρω Α’ Εθνικήν Συνέλευσιν» του 1822, «Ο Νόμος της Επιδαύρου ήτοι προσωρινό πολίτευμα της Ελλάδος κατά την εν Αστρει Β’ Εθνικήν Συνέλευσιν» του 1823 και το «Πολιτικό Σύνταγμα της Ελλάδος κατά την εν Τροιζήνοι  Γ’ Εθνικήν Συνέλευσιν» του 1827), ενσωματώνουν διαδοχικά την πρωτογενή συντακτική βούληση του επαναστατημένου Έθνους. Επιτελούν συνεπώς τις βασικές νομικοπολιτικές λειτουργίες που ήδη από τα τέλη του προηγούμενου αιώνα άρχισε να επιτελεί το σύνταγμα ως προϊόν των δύο μεγάλων επαναστάσεων της Γαλλικής και της Αμερικανικής .

Tags: Συνταγματική Πολιτική | Αναθεώρηση του ΣυντάγματοςΆρθρα 2001

 24 Iανουαρίου 2001

1. Η πρόταση για τη θέσπιση ασυμβιβάστου μεταξύ της βουλευτικής ιδιότητας και της άσκησης επαγγέλματος προέκυψε κατά τη φάση της επεξεργασίας των υπό αναθεώρηση διατάξεων του Συντάγματος στην Επιτροπή Αναθεώρησης και ετέθη από πολλούς βουλευτές του ΠΑΣΟΚ στις συνεδριάσεις του Κοινοβουλευτικού Τομέα Εργασίας.

Δύο είναι οι λόγοι που καθιστούν κρίσιμη την παρέμβαση αυτή. Ο πρώτος αφορά γενικότερα τον θεσμικό και πολιτικό ρόλο του βουλευτή, ενώ ο δεύτερος αφορά γενικότερα τις εγγυήσεις διαφάνειας που οφείλει να προσθέσει σε όλους τους τομείς του δημόσιου βίου η Αναθεώρηση του Συντάγματος. Άλλωστε η αρχή της διαφάνειας διέπει μαζί με την αρχή της ασφάλειας του ατόμου, της συμμετοχής του πολίτη και της συναίνεσης των πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων όλη την αναθεωρητική πρωτοβουλία.

Tags: Συνταγματική Πολιτική | Αναθεώρηση του ΣυντάγματοςΆρθρα 2001

31 Δεκεμβρίου 2000


[Συνταγματικά πραξικοπήματα δεν κάνει η δημοκρατικώς λειτουργούσα Βουλή των Ελλήνων ­ έκανε το «παλάτι» με τη βοήθεια αυλικών και αυλοκολάκων]

1. Υποθέτω κατ' αρχάς ότι οφείλω να πω Μπράβο (με κεφαλαίο μάλιστα το αρχικό) στον «Τριβωνιανό» γιατί είναι τόσο επιμελής και επίμονος συνήγορος του έκπτωτου βασιλιά και των απόψεών του. Η χρήση και πάλι ψευδωνύμου ούτε προσθέτει μυστικιστικό κύρος στα επιχειρήματα ούτε αποκρύπτει τον ρόλο του καθενός.

Οταν δε την προηγούμενη Κυριακή έλεγα ότι θα μπορούσα να έχω απαντήσει ως «Αρμενόπουλος» στον «Τριβωνιανό», το έλεγα λόγω Θεσσαλονίκης και όχι επειδή ο Αρμενόπουλος είχε άκρως απαξιωτική άποψη για τον Τριβωνιανό, όπως είχε την καλοσύνη να μου επισημάνει με επιστολή του ο καθηγητής Γ. Κουμάντος. Ο ίδιος μού τόνισε ότι ως μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου της Βουλής δεν είχε ούτε καν κληθεί να εκφέρει άποψη για τη συνταγματικότητα της συμφωνίας και του νόμου του 1992.

Tags: ΔικαιοσύνηΆρθρα 2000

24 Δεκεμβρίου 2000



[Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος της 8.12.1974 υπέρ της αβασίλευτης μορφής του πολιτεύματος ενσωματώνεται στην πρωτογενή διαδικασία παραγωγής του Συντάγματος του 1975 και άρα στο ίδιο το ισχύων Σύνταγμα της χώρας (άρθρο 1 και 110). Αμεση νομική συνέπεια αυτού του γεγονότος είναι πως η λεγόμενη βασιλική περιουσία καθίσταται δημόσια ]

1. Λυπούμαι που δεν υπέγραψα το άρθρο μου για το «Βάρος της ιστορίας και τη "βασιλική" περιουσία» («Το Βήμα της Κυριακής» 10.12.2000) ως «Αρμενόπουλος».

Tags: Άρθρα 2000

10 Δεκεμβρίου 2000


[Τι προτιμούν όσοι εκφράζουν αντιρρήσεις; Να διαθέτει ο έκπτωτος βασιλιάς ως ατομική ιδιοκτησία το Μον Ρεπό με το πλήθος των αρχαιολογικών θησαυρών του, το Πολυδένδρι με τα δάση του και το Τατόι με τα δάση, τα αρχαία και τους συμβολισμούς του ή να καταβληθεί μια κάποια αποζημίωση; Ελπίζω το δεύτερο]


Η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου για τη λεγομένη βασιλική περιουσία έδωσε την αφορμή να επανεμφανιστούν μια σειρά συμπτώματα που δυστυχώς επιχωριάζουν στον δημόσιο βίο και λόγο:

Tags: Άρθρα 2000

21 Νοεμβρίου 2000


Στην ασθένεια και στην αντιμετώπισή της η κοινωνική ανισότητα εμφανίζεται με τον πιο ωμό και απλό τρόπο, γιατί αφορά την ίδια την ανθρώπινη υπόσταση, την ίδια την ανθρώπινη ζωή.
Αυτό άλλωστε που ονομάζουμε κοινωνικό κράτος έχει προκύψει τους δύο περίπου τελευταίους αιώνες μέσα από μια εξέλιξη των πολιτικών και κοινωνικών αντιλήψεων για την ασθένεια, τα γηρατειά, την αναπηρία, τη φτώχεια που τώρα μας φαίνεται αυτονόητη, αλλά κάποτε δεν ήταν καθόλου έτσι.

Tags: ΥγείαΆρθρα 2000