11 Οκτωβρίου 2000


Η κρίση της πολιτικής, τόσο ως κρίση κοινωνικής αντιπροσωπευτικότητας των πολιτικών θεσμών όσο και ως κρίση αξιοπιστίας του πολιτικού λόγου, είναι ένα συνολικό και οξύ πρόβλημα που δεν λύνεται με τις αναθεωρήσεις των συνταγμάτων ούτε με τις βελτιώσεις της κοινής νομοθεσίας. Είναι όμως σημαντικό να διαμορφώνονται κάθε φορά οι καλύτερες δυνατές θεσμικές προϋποθέσεις ως όρος όχι επαρκής αλλά σίγουρα αναγκαίος για τον εκσυγχρονισμό και την ανόρθωση (για να χρησιμοποιήσω έναν όρο του Ελευθερίου Βενιζέλου) του πολιτικού συστήματος.

Tags: Συνταγματική Πολιτική | Αναθεώρηση του ΣυντάγματοςΚομματικό Φαινόμενο | Κομματικό ΣύστημαΆρθρα 2000

4 Οκτωβρίου 2000


Οι δημόσιοι υπάλληλοι - αλλά σε πολλά σημεία και οι υπάλληλοι του ευρύτερου δημόσιου τομέα - είναι μία μεγάλη κατηγορία πολιτών για την οποία η υπό εξέλιξη αναθεώρηση του Συντάγματος έχει ιδιαίτερη πρακτική σημασία. Η επικέντρωση της προσοχής σε θέματα όπως η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας ή οι εγγυήσεις διαφάνειας δεν επέτρεψαν να αναδειχθούν ως τώρα οι τομές που επιφέρει η συζητούμενη αναθεώρηση του Συντάγματος στο νομικό καθεστώς των δημοσίων υπαλλήλων.

Tags: Συνταγματική Πολιτική | Αναθεώρηση του ΣυντάγματοςΔημόσια ΔιοίκησηΆρθρα 2000

3 Οκτωβρίου 2000


Στη χώρα μας πολλά πράγματα θεωρούνται αυτονόητα χωρίς αυτό να συμβαίνει σε διεθνές ή ευρωπαϊκό επίπεδο. Ένα - δυστυχώς - από αυτά είναι και η εμμονή στην αρχή του κοινωνικού κράτους. Η χρονίζουσα δημοσιονομική κρίση του κοινωνικού κράτους και η βαθιά ιδεολογική αμφισβήτηση του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου λόγω της κατίσχυσης των νεοφιλελεύθερων αντιλήψεων (ακόμα και σε πολιτικούς χώρους που ήταν παραδοσιακοί αντίπαλοί του) δεν μπόρεσε να μεταβάλει - στη χώρα μας - τις αντιλήψεις ως προς την συνταγματική κατοχύρωση του κοινωνικού κράτους.

Tags: Κράτος Δικαίου | Δικαιώματα και ΕλευθερίεςΣυνταγματική Πολιτική | Αναθεώρηση του ΣυντάγματοςΆρθρα 2000

2 Οκτωβρίου 2000


Το Σύνταγμα του 1975 συμπυκνώνει και εκφράζει τις αντιλήψεις και το κλίμα της μεταπολίτευσης ιδίως στις διατάξεις του περί συνταγματικών δικαιωμάτων που δεν τροποποιήθηκαν με την αναθεώρηση του 1986. Το Σύνταγμα του 1975 ναι μεν ψηφίσθηκε τελικά από μόνη την (συντηρητική) πλειοψηφία της λεγόμενης Ε' Αναθεωρητικής Βουλής, στην διαμόρφωσή του όμως και ιδίως στην κατάστρωση των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων οι θέσεις τής τότε αντιπολίτευσης και οι δικαιοκρατικές ευαισθησίες της εποχής εκείνης ως αντίδραση στην εμπειρία της δικτατορίας αλλά και της μακράς μετεμφυλιακής περιόδου, άσκησαν καθοριστική επίδραση.

Το ισχύον συνεπώς Σύνταγμα της χώρας είναι ένα Σύνταγμα που κατοχυρώνει και προστατεύει σε ικανοποιητικό βαθμό τα ατομικά δικαιώματα αλλά και τα δικαιώματα ομαδικής δράσης διαμορφώνοντας ένα επαρκές συνταγματικό πλαίσιο κράτους δικαίου. Η νομική, ιδεολογική και πολιτική σημασία του Συντάγματος αναδεικνύεται, βέβαια, όταν πρέπει να ανακοπεί και να περιορισθεί ο κοινός νομοθέτης που παραβιάζει ευθέως ή εκ του πλαγίου τα ατομικά δικαιώματα. Στην περίπτωση αυτή το αντίβαρο είναι ο επιστημονικός λόγος, η κοινωνική ευαισθησία και η δικαστική εξουσία μέσα από τους μηχανισμούς του δικαστικού ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων ή του (απευθείας) ελέγχου της συνταγματικότητας διοικητικών πράξεων. Η δικαστική όμως εξουσία λειτουργεί - δυστυχώς - και αντίστροφα, όταν καλούμενη να εφαρμόσει το Σύνταγμα διαμορφώνει πρακτικές που παραβιάζουν συνταγματικά δικαιώματα και μάλιστα αυτά που συγκροτούν τον πυρήνα της προσωπικής ασφάλειας. 

Tags: Κράτος Δικαίου | Δικαιώματα και ΕλευθερίεςΣυνταγματική Πολιτική | Αναθεώρηση του ΣυντάγματοςΆρθρα 2000

16 Σεπτεμβρίου 2000


Από τη Μεταπολίτευση μέχρι σήμερα υπήρξαν ορισμένες λέξεις που σηματοδότησαν επιμέρους φάσεις και έδωσαν τον τόνο στον δημόσιο βίο και στον πολιτικό ανταγωνισμό που είναι η ουσία της ίδιας της δημοκρατίας: ο εκδημοκρατισμός, η ένταξη στις (τότε) Ευρωπαϊκές Κοινότητες, η αλλαγή, η «κάθαρση», ο εκσυγχρονισμός και η ένταξη στην ΟΝΕ είναι οι μεγάλοι στόχοι της περιόδου αυτής.

Ακριβέστερο είναι, ίσως, να πούμε ότι όλα αυτά τα μεγάλα θέματα που επηρέασαν με τον ένα ή τον άλλον τρόπο την πορεία της ελληνικής κοινωνίας και τη διαμόρφωση του συσχετισμού των δυνάμεων και των αντιλήψεων στο εσωτερικό της λειτουργούν συμπληρωματικά και συνθετικά. Τα πράγματα εξελίσσονται, ενίοτε παλινδρομούν, αλλά τελικά γίνονται βήματα προς το καλύτερο. Η Ελλάδα του 2000 έχει βελτιώσει τη θέση της σε όλα σχεδόν τα ζητήματα σε σύγκριση με την Ελλάδα του 1974, ενώ είναι προφανές ότι έχει μειωθεί η απόσταση που τη χωρίζει από το δυτικοευρωπαϊκό μοντέλο ανάπτυξης, ιδίως μετά την επικράτηση των μεταβιομηχανικών αντιλήψεων.

Tags: Κράτος Δικαίου | Δικαιώματα και ΕλευθερίεςΆρθρα 2000

3 Σεπτεμβρίου 2000


Η Θεσσαλονίκη της ΔΕΘ και των βυζαντινών ‘’Δημητρίων’’ είναι μια ‘’πόλη των εκθέσεων’’ και οφείλει να διατηρήσει και να ‘’ανακαινίσει’’ το χαρακτήρα της αυτόν μέσα σε μια διεθνή εκθεσιακή αγορά εξαιρετικά δύσκολη, απαιτητική και ανταγωνιστική.

Σήμερα μία πόλη των εκθέσεων για να επιβιώσει και να αναπτυχθεί οφείλει να έχει σοβαρές όχι μόνον εκθεσιακές αλλά και τουριστικές, πολιτιστικές και συνεδριακές υποδομές και λειτουργίες.

Όλα δε αυτά προϋποθέτουν την κινητοποίηση και τη συνέργια του δημόσιου τομέα, της τοπικής αυτοδιοίκησης και, βέβαια, της αγοράς που πρέπει να επενδύσει κεφάλαια και να αναλάβει επιχειρηματικές πρωτοβουλίες και κινδύνους.

Tags: ΘεσσαλονίκηΆρθρα 2000

6 Αυγούστου 2000


[Ο διάλογος μαζί του μένει πάντα ανοικτός ]

Στην κοινή συνείδηση των ελλήνων πολιτών ο Αριστόβουλος Μάνεσης είχε καθιερωθεί ήδη πριν από τη δικτατορία ως μία εμβληματική μορφή ταυτισμένη με το συνταγματικό δίκαιο ως «τεχνική της πολιτικής ελευθερίας». Η αντιφατική και κολοβή συνταγματική «νομιμότητα» του μετεμφυλιακού κράτους τον έφερε από νωρίς επιστημονικά αντιμέτωπο με οριακά προβλήματα του συνταγματικού δικαίου όπως το δίκαιο της ανάγκης ή τα δικαιώματα των εκτοπισμένων.

Tags: Συνταγματική Πολιτική | Αναθεώρηση του ΣυντάγματοςΆρθρα 2000

24 Ιουλίου 2000


1.Η συζήτηση για τις εργασιακές σχέσεις που εντάθηκε τις τελευταίες ημέρες δεν πρέπει να μας κάνει να λησμονήσουμε πως ένα από τα πιο σημαντικά κεκτημένα της περιόδου 1994-2000 είναι η διαμόρφωση και η διαφύλαξη ενός κλίματος εργασιακής ειρήνης.
Το κλίμα αυτό έχει τη δική του ουσιώδη συμβολή στην επίτευξη των δημοσιονομικών και μακροοικονομικών προϋποθέσεων για την ένταξη της χώρας στην ΟΝΕ.

2. Από την άποψη αυτή είναι ιδιαίτερα θετικό το γεγονός πως βασική και ευθεία επιδίωξη της συζήτησης για τις εργασιακές σχέσεις και το νομικό τους καθεστώς δεν είναι η περαιτέρω μείωση του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος (καθώς ως προς τη διάσταση αυτή έχει επιτευχθεί σημαντική βελτίωση τα τελευταία χρόνια με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τα εισοδηματικά μερίδια), αλλά η αύξηση της απασχόλησης και η μείωση του ποσοστού ανεργίας. Όλα είναι, φυσικά, συνδεδεμένα μεταξύ τους, έχει όμως σημασία το ποιος στόχος προτάσσεται.

Tags: Εργασιακές Σχέσεις | Ανάσχεση της ανεργίαςΆρθρα 2000

12 Ιουλίου 2000


Τα παλιά και κλασικά θέματα διατηρούν πάντα την αξία τους. Μπορεί το μεγάλο θέμα των τελευταίων ημερών παγκοσμίως να είναι η εντυπωσιακή πρόοδος της γενετικής, η αποκάλυψη του γενετικού κώδικα και τα προβλήματα –πολλά από τα οποία είναι εντέλει πολιτικά– που προκαλεί αυτή η εξέλιξη, αλλά τα παλιά κλασικά θέματα που βρίσκονται στον πυρήνα του προβληματισμού για τη δημοκρατία, για τον πολιτικό φιλελευθερισμό, για τη σύγχρονη αντιπροσωπευτική δημοκρατία, εξακολουθούν να έχουν την αξία τους.

Tags: Κράτος Δικαίου | Δικαιώματα και ΕλευθερίεςΆρθρα 2000

1 Ιουλίου 2000


Οι νέες ανακαλύψεις και οι πρακτικές τους εφαρμογές αφορούν βεβαίως τα εθνικά συντάγματα, τους διεθνείς οργανισμούς, τις κυβερνήσεις των ισχυρών χωρών που εμπλέκονται αμεσότερα στις σχετικές έρευνες και προβληματίζουν φιλόσοφους, θεολόγους, γενετιστές και νομικούς. Το ζήτημα που υφέρπει είναι όμως παλιό και κλασικό: Η σχέση ανάμεσα στην πολιτική και την οικονομική εξουσία με διακύβευμα το άτομο και την ιδιωτική του σφαίρα και μάλιστα ως προς τα πιο θεμελιώδη βιολογικά της χαρακτηριστικά.

Tags: Εξωτερική ΠολιτικήΕυρωπαϊκή ΈνωσηΆρθρα 2000