Οκτώβριος 2002


Είκοσι σχεδόν μήνες πριν την επίσημη έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, μπορούν όλοι οι Έλληνες να έχουν την απόλυτη βεβαιότητα ότι η Χώρα μας είναι ικανή και έτοιμη να διοργανώσει άψογους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Η Ολυμπιακή Προετοιμασία είναι το πιο συγκεκριμένο και  συγκροτημένο σχέδιο πραγματικού εκσυγχρονισμού της Ελλάδας. Με αυτή την έννοια η Ολυμπιακή Προετοιμασία συνδέεται με το ίδιο το μεταβιομηχανικό μοντέλο ανάπτυξης της Χώρας, δηλαδή με την ανταγωνιστική θέση της Χώρας μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση  και τη ζώνη του Ευρώ, αλλά και γενικότερα μέσα στο νέο καταμερισμό της παγκόσμιας οικονομίας.


Οι επιπτώσεις της Ολυμπιακής Προετοιμασίας στην αύξηση του ΑΕΠ και στη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης είναι εξίσου σημαντικές με τις επιπτώσεις στην ανανέωση του προσανατολισμού της τουριστικής μας βιομηχανίας. Η Ολυμπιακή επένδυση που πραγματοποιει η χώρα επιστρέφει στο παλλαπλάσιο στην ίδια την εθνική οικονομία.

Επιδίωξή μας είναι να τιμήσουμε στο ακέραιο την υπογραφή μας στην σύμβαση ανάληψης των Ολυμπιακών Αγώνων. Ο σχεδιασμός μας όμως υπερβαίνει κατά πολύ τις συμβατικές υποχρεώσεις μας, καθώς δεν αφορά μόνον την Αθήνα ως πόλη των Ολυμπιακών Αγώνων, αλλά όλη την Ελλάδα. Υπάρχουν πολλά Ολυμπιακά προγράμματα που κινούνται με τους ίδιους ρυθμούς και τα οποία αφορούν την συνολική περιφερειακή ανάπτυξη και ιδίως την άρση διαπεριφερειακών και ενδοπεριφερειακών ανισοτήτων, ακριβώς επειδή θέλουμε η υπόθεση αυτή να κινητοποιήσει όλους τους Έλληνες, όλες τις πόλεις, όλες τις περιφέρειες.

Άλλωστε όλος αυτός ο σχεδιασμός είναι ταυτόχρονα ολυμπιακός και μεταολυμπιακός. Και αυτό αφορά την πολιτιστική, αθλητική και οικονομική αξιοποίηση όλων των υποδομών.

Είναι λοιπόν προφανές ότι οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2004 συνιστούν μια πολλαπλή πρόκληση.

Καταρχάς, μια πρόκληση για την ίδια τη δημόσια διοίκηση και για τον ευρύτερο δημόσιο τομέα που έχουν κληθεί να εργαστούν με άλλους ρυθμούς, άλλη νοοτροπία και άλλη αποτελεσματικότητα. Είναι ταυτόχρονα μια πρόκληση και για την ελληνική δικαιοσύνη, που σε ένα ευρωπαϊκό σύγχρονο Κράτος Δικαίου έχει τον τελικό λόγο για πολλά ζητήματα, καθώς επωμίζεται με τις αποφάσεις της την ευθύνη για την διαφάνεια της Ολυμπιακή προετοιμασίας. Είναι βεβαίως και μια πρόκληση για τα ελληνικά πολιτικά κόμματα, τα οποία καλούνται να διαμορφώσουν την αναγκαία Ολυμπιακή συναίνεση, μέσα από την οποία μπορεί να διαφυλαχτεί το αποτέλεσμα όλης αυτής της προσπάθειας.

Είναι επίσης μια πρόκληση και για το ελληνικό σύστημα των μέσων ενημέρωσης, τον επικοινωνιακό τομέα, που διαμορφώνει το φρόνημα της κοινής γνώμης και ουσιαστικά διασφαλίζει τη συμμετοχή της ελληνικής κοινωνίας στην προσπάθεια μας αυτή. 

Και φυσικά είναι μια πρόκληση για τον ιδιωτικό τομέα της ελληνικής οικονομίας, για όλους εκείνους που οφείλουν να συμβάλλουν με την δημιουργικότητα τους και την παραγωγική τους ικανότητα, στην αντιμετώπιση αυτού του μεγάλου γεγονότος.

Είναι τέλος μια πρόκληση για τις δυνάμεις της κοινωνίας των πολιτών  που καλούνται να κινητοποιηθούν για την επιτυχία του προγράμματος του Ολυμπιακού εθελοντισμού, που είναι το κορυφαίο ίσως  κεφάλαιο της Ολυμπιακής Προετοιμασίας. Είναι συγκινητικό ότι το κάλεσμα του Ολυμπιακού εθελοντισμού βρίσκει εντυπωσιακή ανταπόκριση στην Κύπρο και στο Απόδημο Ελληνισμό, που έχουν ειδική συναισθηματική σχέση με τη Χώρα, αλλά και στις μεταναστευτικές κοινότητες που φιλοξενούμε στην Ελλάδα, οι οποίες θέλουν μέσα από τέτοιες κινήσεις ανιδιοτελούς προσφοράς να ενσωματωθούν πληρέστερα στην ελληνική κοινωνία.

Κατά βάθος όμως η μεγάλη υπόθεση των Αγώνων του 2004 είναι ο Πολιτισμός. Δεν έχουμε επικαλεστεί όλα αυτά τα χρόνια - και ιδίως από το 1998 και μετά - κανένα από τα μοναδικά ιστορικά και πολιτιστικά επιχειρήματα που συνδέουν την Ελλάδα με την Ολυμπιακή Ιδέα και το Διεθνές Ολυμπιακό κίνημα προκειμένου να ζητήσουμε κάποια «έκπτωση» από τις Ολυμπιακές προδιαγραφές.  Διοργανώνουμε τους Αγώνες όπως το Σίδνευ το 2000 ή το Πεκίνο το 2008.

Είναι όμως προφανές ότι μόλις καλύψουμε τις προδιαγραφές της Ολυμπιακής προετοιμασίας έχουμε το δικαίωμα αλλά και την υποχρέωση τα προσθέσουμε τα ιστορικά μας επιχειρήματα, τη σχέση που έχει η Ελλάδα με την Ολυμπιακή Ιδέα και να διεκδικήσουμε την υπεραξία που προκύπτει από το γεγονός ότι οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2004 είναι  «αυθεντικοί» Ολυμπιακοί Αγώνες. Οι Αγώνες που συνδέονται με την αυθεντικότητα των τόπων, των τοπίων και των Ολυμπιακών ιδεών.

Η αφή και η διαδρομή της Ολυμπιακής φλόγας το 2004 έχει τελείως διαφορετική σημασία απ’ ότι είχε σε όλους τους άλλους Ολυμπιακούς Αγώνες. Η τελετή έναρξης στην Αθήνα έχει συμβολικές διαστάσεις που δεν συγκρίνονται με την τελετή έναρξης άλλων Ολυμπιακών διοργανώσεων. Η δυνατότητα του επισκέπτη να βρεθεί κάτω από τον ελληνικό ουρανό, κάτω από τον ουρανό της Αττικής, να πάει στο Παναθηναϊκό Στάδιο, στην Αρχαία Ολυμπία, στους Δελφούς, είναι μοναδική.

Η μεγάλη υπόθεση των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 είναι συνεπώς ο Πολιτισμός, ο οποίος δεν είναι μία δευτερεύουσα και συμπληρωματική διάσταση των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 αλλά κεντρικός άξονας της Ολυμπιακής προετοιμασίας. Η πολιτιστική αυτή διάσταση δεν περιορίζεται στα καλλιτεχνικά γεγονότα που θα οργανωθούν για αθλητές, συνοδούς και επισκέπτες την περίοδο των Αγώνων, ούτε στις λαμπρές τελετές έναρξης και λήξης, αλλά έχει προσλάβει μία πολύ πιο συγκροτημένη και συστηματική μορφή με την Πολιτιστική Ολυμπιάδα 2001-2004.

Η Πολιτιστική Ολυμπιάδα είναι πριν από όλα τα άλλα ένας διεθνής θεσμός που θέλουμε να έχει μόνιμα χαρακτηριστικά ώστε να συνεχιστεί από το Πεκίνο το 2008 και όλους τους επόμενους διοργανωτές. Το Διεθνές Ίδρυμα της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας που ιδρύθηκε το 1998,  με έδρα την Αρχαία Ολυμπία, από τον Χουάν Αντόνιο Σαμαρανγκ, τον Frederico Mayor και εμένα είναι ένα όχημα πολύ χρήσιμο και έγκυρο προς την κατεύθυνση αυτή. Η σύμπραξη της UNESCO και της ΔΟΕ προσδίδει στον θεσμό κύρος και προοπτική.

Η Πολιτιστική Ολυμπιάδα είναι επίσης μια δέσμη πολύ σημαντικών εκδηλώσεων και προγραμμάτων που εξελίσσονται ήδη από το 2001 και θα συνεχιστούν  έως το 2004 στην Ελλάδα αλλά και σε όλες τις Ηπείρους: Μεγάλες εκθέσεις, μουσικές εκδηλώσεις, συνέδρια, θεατρικές παραστάσεις και παραστάσεις όπερας στέλνουν το μήνυμα της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας που είναι η αναζήτηση ενός «Πολιτισμού των Πολιτισμών». Αυτό το μήνυμα προσέλαβε πολύ πιο έντονο και επιτακτικό νόημα μετά την τρομοκρατική επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου στις Η.Π.Α. Απέναντι στις αντιλήψεις που θεωρούν τη «σύγκρουση των πολιτισμών» αναπόφευκτη ή μοιραία, η Πολιτιστική Ολυμπιάδα αλλά και όλο το Διεθνές Ολυμπιακό κίνημα πρέπει να αντιτάξουν την ανάγκη ενός πολιτισμού των πολιτισμών», που βασίζεται στην αρχή της πολιτιστικής ισοτιμίας, στο διάλογο των πολιτισμών και διαμορφώνει τις προϋποθέσεις ενός πολιτισμού της ειρήνης και της κοινωνικής συνοχής. Ενός πολιτισμού που καλύπτει όχι μόνο το δυτικό ή τον ανεπτυγμένο κόσμο αλλά όλο τον πλανήτη προβάλλοντας την ιδέα ενός νέου οικουμενικού ανθρωπισμού.

Είναι επιπλέον ευτύχημα το γεγονός πως η ολυμπιακή προετοιμασία και τα κονδύλια της διασταυρώνονται την περίοδο αυτή με τα έργα του επιχειρησιακού προγράμματος  «Πολιτισμός» του Γ’ Κ.Π.Σ. Αθλητικά έργα, πολιτιστικές υποδομές και αστικές αναπλάσεις, διαμορφώνουν τις προϋποθέσεις μιας καλύτερης ποιότητας ζωής.   

Γνωρίζουμε όλοι πόσο μεγάλη και επείγουσα ανάγκη έχει το διεθνές ολυμπιακό κίνημα από μία ηθική  «ανακαίνιση». Αυτήν οφείλουμε να την προσφέρουμε εμείς με αφορμή και αφετηρία το 2004. Στον πυρήνα αυτής της προσπάθειας βρίσκεται βέβαια η αθλητική προετοιμασία που έχει ανάγκη από τη δική της τεχνική αλλά και από το δικό της ήθος. Στόχος μας είναι οι Ελλήνες Αθλητές να στείλουν αυτό το μήνυμα με όσο γίνεται περισσότερα μετάλλια.
Η Ελλάδα καλείται να δείξει τους επόμενους μήνες την πιο δημιουργική, συντονισμένη, αποτελεσματική αισιόδοξη, πρακτική, ευαίσθητη και αξιόπιστη εκδοχή της. Ας βοηθήσουμε όλοι : το όφελος – διεθνοπολιτικό, οικονομικό και πολιτιστικό – μπορεί να είναι πολύ μεγάλο. alt

 


* Άρθρο του Υπουργού Πολιτισμού , Ευάγγελου Βενιζέλου, στο περιοδικό  FOREIGN POLICY

 

Tags: ΑθλητισμόςΆρθρα 2002