6 Ιουνίου 2006

Άρθρο Ευ. Βενιζέλου στην Ελευθεροτυπία, 6 Ιουνίου 2006

 

Εθνική «στρατηγική»

 

Η συζήτηση που άνοιξε με την παρέμβαση του κ. Κ. Στεφανόπουλου, γρήγορα φάνηκε να προσανατολίζεται προς την ανάγκη χάραξης μιας «νέας εθνικής στρατηγικής».

Αυτό σημαίνει είτε ότι δεν έχουμε καθόλου είτε ότι δεν έχουμε αποτελεσματική στρατηγική. Ηδη ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ανέλαβε πρωτοβουλία διαλόγου μεταξύ των πολιτικών κομμάτων. Θεωρώ συνεπώς χρήσιμο, πριν από οτιδήποτε άλλο, να καταγραφούν τα βασικά σημεία τής ώς τώρα στρατηγικής ή μάλλον στάσης μας. Σημεία που είναι άλλοτε επίσημα διακηρυγμένες και άρα συνειδητές επιλογές και άλλοτε πρακτικές που απλώς ακολουθούνται εδώ και χρόνια.

Σημείο 1: Η Ελλάδα δεν δείχνει να εκτιμά ότι ο χρόνος λειτουργεί σε βάρος της. Βέβαια, όλες οι μείζονες πρωτοβουλίες μας -από τη μονομερή προσφυγή στη Χάγη το 1976, ταυτόχρονα τότε με προσφυγή στο Συμβούλιο Ασφαλείας- ήσαν αμυντικού χαρακτήρα. Από δε το 1975 και μετά, δεν υπάρχει κάποια αλλαγή των καταστάσεων και των πρακτικών στο Αιγαίο που μπορεί να θεωρηθεί θετική για την Ελλάδα.

Tags: Εξωτερική ΠολιτικήΕθνική ΆμυναΆρθρα 2006

30 Μαΐου 2006

 

Άρθρο Ευ. Βενιζέλου στην Ελευθεροτυπία

 

«Το Εθνικό Εκκρεμές»

Εθνική στρατηγική χωρίς βάθος, χωρίς πλήρη και απροκατάληπτη γνώση των δεδομένων, χωρίς ιστορική αυτοσυνειδησία, που αντιδιαστέλλεται από την ιδεολογική χρήση της ιστορίας και χωρίς διορατική και μακροπρόθεσμη εκτίμηση για τον διεθνή συσχετισμό δεν υπάρχει. Εθνική στρατηγική χωρίς ουσιαστική συναίνεση, βασισμένη στη διεξοδική συζήτηση των θεμάτων και την ενεργό αποδοχή των πολιτών, επίσης δεν νοείται.

Ούτε η συνεχής, προσχηματική μετάθεση των προβλημάτων στο μέλλον ούτε η μοναδιάστατη προσέγγιση προβλημάτων που είναι από τη φύση τους πολύπλοκα, και άρα αξιώνουν μια «στερεομετρική» θεώρηση, συνιστά εθνική στρατηγική. Οταν αυτές οι προϋποθέσεις δεν υπάρχουν, τότε διαγράφεται ο κίνδυνος η εθνική στρατηγική να αντικατασταθεί από ένα «εθνικό εκκρεμές». Την εθνική δημαγωγία της υπεραπλούστευσης και της ουσιαστικής σιωπής γύρω από τα θέματα αυτά να τη διαδεχθεί η εθνική δημαγωγία της δημόσιας αυτοκαταγγελίας για επιλογές που χαρακτηρίζονται όχι μόνον πολιτικά εσφαλμένες ή φοβικές και αδιέξοδες, αλλά και νομικά αβάσιμες.

Tags: Εξωτερική ΠολιτικήΕθνική ΆμυναΆρθρα 2006

21 Μαϊου 2006

Δύο λέξεις στην εποχή μας

του Ευ. Βενιζέλου

Υποστηρίζω πάντα ότι το ΠΑΣΟΚ πρέπει να είναι η προοδευτικότερη και φιλολαϊκότερη (και με την έννοια αυτή η αριστερότερη) δυνατή εκδοχή ενός μεγάλου πολυσυλλεκτικού και πλειοψηφικού κόμματος εξουσίας. Η αριστερή πρόθεση, από τη μια μεριά και η πλειοψηφική στόχευση από την άλλη, ορίζουν και οριοθετούν την ιδεολογική ταυτότητα, το πολιτικό εύρος και τη στρατηγική κάθε παρόμοιου ευρωπαϊκού κόμματος.

* Προσπαθώ, επίσης, πολύ συχνά να εξηγήσω ότι για το μέλλον και την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής, άρα και της ελληνικής οικονομίας μέσα στις σημερινές συνθήκες της παγκόσμιας οικονομίας έχει ιδιαίτερη σημασία να γίνει ευρύτερα δεκτό ότι το ευρωπαϊκό κοινωνικό κράτος, ως μοντέλο ανάπτυξης και ως θεσμικό, πολιτικό και πολιτιστικό κεκτημένο, δεν είναι ένα βαρίδι που απομυζά πόρους, ανακόπτει την ανάπτυξη, αποκλείει τη δημοσιονομική σταθερότητα και διαταράσσει τις μακροοικονομικές ισορροπίες. Αλλά ότι αντίθετα, μπορεί να είναι στοιχείο του πυρήνα του ευρωπαϊκού μεταβιομηχανικού μοντέλου ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας. Στοιχείο που παράγει εθνικό πλούτο και ανοίγει νέα κοιτάσματα απασχόλησης.

Tags: ΠΑ.ΣΟ.ΚΆρθρα 2006

15 Μαΐου 2006

Συνταγματική αυτοσυνειδησία

του Ευ. Βενιζέλου

Το Σύνταγμα δεν είναι ούτε πρόσχημα πίσω από το οποίο κρύβεται η πολιτική αμηχανία ούτε πεδίο ασκήσεων ερασιτεχνισμού και δημαγωγίας. Είναι η κυριότερη κατάκτηση της περιόδου της νεωτερικότητας. Μια κατάκτηση που στην Ευρώπη ταυτίζεται με το δημοκρατικό κοινωνικό κράτος δικαίου.

Τα ευρωπαϊκά Συντάγματα δεν είναι ούτε δεξιά ούτε αριστερά. Είναι το αποτέλεσμα μιας μακροχρόνιας ωρίμανσης, μιας ευρύτατης πολιτικής συναίνεσης που αποτυπώνεται στην εσωτερική διαστρωμάτωση κάθε συνταγματικού κειμένου: τα σοσιαλιστικά ιδεώδη, ο πολιτικός φιλελευθερισμός, η οικονομία της αγοράς, τα κοινωνικά δικαιώματα των εργαζομένων αρχικά και όλων των πολιτών στη συνέχεια συνυπάρχουν και συντίθενται σε Συντάγματα αυτού του τύπου που διαμορφώνουν το θεσμικό πλαίσιο μες στο οποίο μπορούν να εκλέγονται και να εφαρμόζουν την πολιτική τους κυβερνήσεις διαφορετικών χρωμάτων και αντιλήψεων. Αρα, με το Σύνταγμα δεν μπορεί να παίζει κανείς συγκυριακά.

Tags: Συνταγματική Πολιτική | Αναθεώρηση του ΣυντάγματοςΆρθρα 2006

9 Απριλίου 2006

Η ιλαροτραγωδία των μεταρρυθμίσεων

του Ευ. Βενιζέλου

Δεν υπάρχουν ουδέτερες μεταρρυθμίσεις. Κάθε μεταρρύθμιση έχει ορόσημο. Αρνητικό ή θετικό, προοδευτικό ή συντηρητικό. Η κυβέρνηση του κ. Καραμανλή παρά την προεκλογική ρητορεία περί «ήπιας προσαρμογής», «μεσαίου χώρου» και «κοινωνικού κέντρου» έχει πλέον προσανατολιστεί προς μία σκληρή, μονομερή, κοινωνικά άδικη, ταξική αντίληψη για την διάρθρωση και την λειτουργία της ελληνικής οικονομίας.

Βασική επιλογή της είναι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας μέσα από τη μείωση του μισθολογικού και μη μισθολογικού κόστους εργασίας, άρα μέσα από τη μείωση των εργασιακών και ασφαλιστικών δικαιωμάτων και μέσα από την ανακατανομή του κοινωνικού πλεονάσματος υπέρ του συντελεστή «κεφάλαιο» και κατά του συντελεστή «εργασία».

Tags: Δημόσια ΔιοίκησηΆρθρα 2006

12 Μαρτίου 2006

Διπλό το σκάνδαλο της κυβέρνησης

του Ευ. Βενιζέλου

Την χώρα ταλανίζουν τις τελευταίες εβδομάδες δύο παράλληλα σκάνδαλα: Αφενός μεν το σκάνδαλο των υποκλοπών αφετέρου δε το σκάνδαλο της συγκάλυψης των υποκλοπών.

Κοινός παρονομαστής των δύο σκανδάλων είναι η ευθύνη της Κυβέρνησης που όχι μόνο δεν μπόρεσε να ελέγξει και να αποτρέψει το πρώτο αλλά και προκάλεσε το δεύτερο με την αφελή σκέψη ότι μπορεί να κρυφτεί πίσω από το φύλλο συκής μιας αργόσυρτης προκαταρκτικής εξέτασης που δεν κατάφερε επί 11 ολόκληρους μήνες να συγκεντρώσει ούτε το ένα χιλιοστό των στοιχείων που μέσα σε λίγες ημέρες κατάφερε να συγκεντρώσει η έρευνα της ΑΔΑΕ αλλά και της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής που ανέδειξε την αναντικατάστατη θεσμική βαρύτητα και σημασία του κοινοβουλευτικού ελέγχου.

Tags: Κράτος Δικαίου | Δικαιώματα και ΕλευθερίεςΔικαιοσύνηΆρθρα 2006

12 Μαρτίου 2006

Η αναθεώρηση και τα μη κρατικά ΑΕΙ

του Ευ. Βενιζέλου

Η ισχύουσα συνταγματική διάταξη της παρ. 5 του άρθρου 16 επιτρέπει στον κοινό νομοθέτη να θεσπίσει ειδικό νόμο για την ίδρυση μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων με τη μορφή νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου, που θα είναι εξοπλισμένο αφ' ενός μεν με τις θεσμικές εγγυήσεις της πλήρους αυτοδιοίκησης και της ακαδημαϊκής του ελευθερίας, αφ' ετέρου δε με τις θεσμικές και οργανωτικές ευελιξίες που προσιδιάζουν στην βούληση του δωρητή ή χορηγού του όλου εγχειρήματος, αρκεί φυσικά αυτός να εμφανιστεί.

Η μορφή του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου περιβάλλει πράγματι στην ελληνική έννομη τάξη και οντότηττες σωματειακού ή ιδρυματικού χαρακτήρα, που είναι μη κρατικές, ορισμένες δε απ' αυτές έχουν και ειδική συνταγματική θεμελίωση, όπως η Εκκλησία της Ελλάδος και οι ισραηλιτικές κοινότητες (άρθρο 13), τα επιμελητήρια και οι μεγάλοι επιστημονικοί σύλλογοι (άρθρο 12).

*Η μορφή του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου εγγυάται επίσης ότι ένα μη κρατικό ΑΕΙ θα παραμείνει μη κερδοσκοπικό και δεν θα εξαρτήσει την εισαγωγή των φοιτητών του από εισοδηματικά ή άλλα οικονομικά και όχι βαθμολογικά και γενικότερα αξιολογικά κριτήρια, ως αποδέκτης των επιταγών των άρθρων 4 παρ. 1 (ισότητα) και 5 παρ. 1 (ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας).

Tags: Συνταγματική Πολιτική | Αναθεώρηση του ΣυντάγματοςΠαιδείαΆρθρα 2006

Μάρτιος 2006

Από το ΕΣΥ σε μία Εθνική Πολιτική Υγείας

του Ευ. Βενιζέλου

Κατά την περίοδο 1994-2004 ουσιαστικά αναζητούσαμε τη χαμένη δυναμική του ΕΣΥ. Αυτό μας έφερνε αντιμέτωπους με τις μεγάλες αντιφάσεις του ελληνικού κοινωνικού κράτους που δεν είναι άλλες από τις αντιφάσεις του ελληνικού κράτους και του ελληνικού κοινωνικού σχηματισμού συνολικά.

Το μεγάλο βέβαια πρόβλημά συνίσταται πολύ απλά στο ότι καλούμαστε να διαχειριστούμε ένα σύστημα υγείας που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ ως δομή  σύμφωνα με την αρχική σύλληψή του της περιόδου 1981-1983 (που ταυτίζεται με την παρουσία του Παρ.Αυγερινού στο Υπουργείο Υγείας).

Το ζήτημα έπρεπε κατά τη γνώμη μου να αντιμετωπιστεί αρχής γενομένης από την καταγραφή  των κραυγαλέων αντιφάσεων που είχαν στο μεταξύ αναπτυχθεί.

Πρώτον, καταγράφονται  υψηλές συνολικές δαπάνες υγείας και ταυτόχρονα εντυπωσιακά υψηλές ιδιωτικές δαπάνες. Αυτό μας φέρνει αντιμέτωπους με την αναζήτηση του πραγματικού ΑΕΠ και  του μεγέθους της παραοικονομίας της υγείας.

Tags: ΥγείαΆρθρα 2006

19 Φεβρουαρίου 2006

Αναθεώρηση σχέσεων κράτους και εκκλησίας

του Ευ. Βενιζέλου

Στην πρόταση αναθεώρησης του Συντάγματος που υπέβαλε η κοινοβουλευτική ομάδα του ΠΑΣΟΚ το 1995 στη Βουλή του 1993 περιλαμβανόταν και το άρθρο 3. Η πρόταση αυτή προκάλεσε την έντονη αντίδραση της Εκκλησίας της Ελλάδος και προσωπικά του τότε αρχιεπισκόπου Σεραφείμ, ενώ αμέσως δηλώθηκε η διαφωνία του κόμματος της Ν.Δ.

Με δεδομένη συνεπώς την αδυναμία συγκέντρωσης της αναγκαίας αυξημένης πλειοψηφίας των 3/5 τουλάχιστον, το ΠΑΣΟΚ απέσυρε την πρότασή του. Δήλωσε, όμως, ταυτόχρονα, ότι η θρησκευτική ελευθερία κατοχυρώνεται απολύτως στο άρθρο 13 παρ. 1 Συντ. που ανήκει μάλιστα στον σκληρό πυρήνα των μη υποκείμενων σε αναθεώρηση διατάξεων κατά το άρθρο 110 παρ.

1. Αργότερα, στη Βουλή του 1996, κατατέθηκαν προτάσεις 52 βουλευτών του ΠΑΣΟΚ και ενός της Ν.Δ. για την αντικατάσταση του προοιμίου του Συντάγματος («εις το όνομα της Αγίας και Ομοουσίου και Αδιαιρέτου Τριάδος») με την επίκληση του ονόματος του ελληνικού λαού και την αντικατάσταση του θρησκευτικού τύπου του «όρκου», τόσο του Προέδρου της Δημοκρατίας κατά το άρθρο 33 παρ. 2 όσο και των βουλευτών κατά το άρθρο 59, από «όρκο» με την επίκληση του ονόματος του ελληνικού λαού. Κατά την ψηφοφορία η πρόταση για αναθεώρηση του άρθρου 33 έλαβε 20 ψήφους και η πρόταση για αναθεώρηση του άρθρου 59, 23 ψήφους.

Tags: Κράτος και ΕκκλησίαΣυνταγματική Πολιτική | Αναθεώρηση του ΣυντάγματοςΆρθρα 2006

29 Ιανουαρίου 2006

Το συνταγματικό δικαστήριο

του Ευ. Βενιζέλου

Το μείζον ίσως ζήτημα που πρέπει να καταστεί επίκεντρο μιας νέας αναθεωρητικής πρωτοβουλίας είναι η ριζική αλλαγή του ίδιου του συστήματος δικαστικού ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων, δηλαδή του ίδιου του δικονομικού πλαισίου ερμηνείας και εφαρμογής του Συντάγματος της χώρας μας.

Στο μέτρο που αληθεύει η ρήση ότι «το σύνταγμα είναι ό,τι ο δικαστής πιστεύει ότι είναι», οι αναθεωρητικές παρεμβάσεις στο σώμα των ουσιαστικών διατάξεων του Συντάγματος είναι άνευ ή περιορισμένης σημασίας, χωρίς αντίστοιχες δικονομικού χαρακτήρα μεταβολές. Υπάρχουν τουλάχιστον τρία ζητήματα, τα οποία είναι αδύνατον να αντιμετωπιστούν, χωρίς μια τέτοια μεταβολή.

Α. Η χάραξη μιας συστηματικής πολιτικής γης, που είναι ο πρώτος και κρισιμότερος συντελεστής ενδογενούς ανάπτυξης, με σεβασμό στην προστασία του περιβάλλοντος.

Β. Η θεσμική ολοκλήρωση της τοπικής αυτοδιοίκησης και της αποκέντρωσης, σε συνδυασμό με την περιφερειακή οργάνωση του κράτους.

Tags: Συνταγματική Πολιτική | Αναθεώρηση του ΣυντάγματοςΔικαιοσύνηΆρθρα 2006