Αθήνα, 20 Ιουλίου 2015

Συνέντευξη του Ευάγγελου Βενιζέλου στην εφημερίδα  L’ Echo

Σε συνέντευξη που μας έδωσε, ο πρώην Έλληνας υπουργός οικονομικών, Ευάγγελος Βενιζέλος, εκτιμά ότι μετά από τη συμφωνία με τους πιστωτές, η εσωτερική πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα έχει γίνει αφόρητη. Για το μέλος του ΠΑΣΟΚ, του παραδοσιακού κόμματος της αριστεράς που είναι σήμερα στην αντιπολίτευση, «τα επιχειρήματα που χρησιμοποιούσε επί πέντε χρόνια ο Πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας δεν ευσταθούν πλέον». Η κυβέρνησή του, εκτιμά, έχει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία χάρη στην αντιπολίτευση, που της επέτρεψε αυτή την εβδομάδα να ψηφίσει μια συμφωνία που επετεύχθη μόλις την τελευταία στιγμή την περασμένη Δευτέρα. Και προειδοποιεί «Δεν μπορούμε να ελπίζουμε πραγματικά ότι θα εφαρμοστεί μια συμφωνία που επετεύχθη επί τέτοιων βάσεων».

Με μακρά πορεία στην ελληνική πολιτική ζωή, ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Παπανδρέου, ο Ευάγγελος Βενιζέλος υπήρξε επίσης υπουργός οικονομικών από τον Οκτώβριο 2011 έως τον Μάρτιο 2012 και πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, του ελληνικού σοσιαλιστικού κόμματος, από το 2012 έως τον Ιούνιο του 2015. Σήμερα είναι βουλευτής και κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του κόμματος.

 

Είπατε πρόσφατα ότι ο Αλέξης Τσίπρας έχει πλέον δυο διακριτές πλειοψηφίες στη Βουλή. Μπορείτε να μας εξηγήσετε λίγο;

Η κατάσταση στην Βουλή των Ελλήνων σήμερα είναι άνευ προηγουμένου και δεν εμπίπτει σε καμία από τις κλασσικές κατηγορίες ενός κοινοβουλευτικού συστήματος διακυβέρνησης. Αυτή η κυβέρνηση δεν διαθέτει πλέον πραγματική κοινοβουλευτική πλειοψηφία αλλά δεν πρόκειται ούτε για κυβέρνηση μειοψηφίας καθώς συνεχίζει να κυβερνά με την ανοχή της αντιπολίτευσης. Έχουμε δηλαδή να κάνουμε με μια κυβέρνηση που κατάφερε να έχει διπλή πλειοψηφία η οποία λειτουργεί με εναλλαγή!

Η πρώτη της πλειοψηφία αποτελείται από βουλευτές του κυβερνητικού συνασπισμού που είναι εκεί για να υποστηρίξουν κάθε σχέδιο νόμου που δεν έχει πολιτικό κόστος. Στους κόλπους της, η αντι-μνημονιακή ρητορική που έφερε το ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία συνεχίζει σαν να μην είχε συμβεί τίποτα.

Η δεύτερη πλειοψηφία αποτελείται κυρίως από τις φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις της αντιπολίτευσης, δηλαδή τη ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ (δεξιά), το ΠΟΤΑΜΙ (φιλελεύθερο κέντρο) και το ΠΑΣΟΚ (κεντροαριστερά). Κατέστη πλειοψηφία με τις ψήφους ενός μέρους του κυβερνητικού συνασπισμού, και αποτελεί πλειοψηφία εθνικής ευθύνης η οποία είναι εδώ για να ψηφίζει τα δύσκολα και αντιδημοφιλή μέτρα. 

Τι μέλλον έχει μια κυβέρνηση που βρίσκεται σε μια τέτοια κατάσταση;

Είναι πολύ εύθραυστη κατάσταση. Δεν μπορούμε να ελπίζουμε ότι θα εφαρμοστεί πραγματικά μια συμφωνία που επετεύχθη επί τέτοιων βάσεων. Η κατάσταση είναι παράδοξη αλλά η αντιπολίτευση δεν θα είναι αρκετή για να εφαρμοστούν μέτρα τα οποία ο ίδιος ο Πρωθυπουργός διακηρύσσει ότι δεν πιστεύει. Και σε τελική ανάλυση, οι πρόωρες εκλογές θα ήταν καταστροφικές για τη χώρα δεδομένης της κατάστασης. Από την άλλη, ο Πρωθυπουργός δεν θα μπορέσει να συνεχίσει να κυβερνάει εάν οι διαφοροποιήσεις  στο ίδιο του το κόμμα συνεχίσουν να αυξάνονται…

Στην ρητορική τύπου «δεν έχουμε άλλη επιλογή», έχουμε την αίσθηση ότι σήμερα ο Αλέξης Τσίπρας χρησιμοποιεί σχεδόν τα ίδια επιχειρήματα που χρησιμοποιούσατε ήδη το 2010 όσον αφορά το πρώτο σχέδιο διάσωσης…

Ακριβώς! Τι μας λέει ο Τσίπρας σήμερα; Τι είπε στη Βουλή πριν τη ψηφοφορία σχετικά με το σχέδιο της περασμένης Κυριακής; Ότι η χώρα βρίσκεται μπροστά σε μια δύσκολη επιλογή: ένα τρίτο σχέδιο διάσωσης, δηλαδή ένα τρίτο Μνημόνιο ή το «Grexit» και άτακτη χρεοκοπία της χώρας… Θεωρεί σαφέστατα ότι η συμφωνία, ακόμη και αν είναι πολύ δύσκολη, είναι προτιμότερη από τη δεύτερη «λύση». Αυτή ήταν ακριβώς η επιχειρηματολογία μας το 2010, το 2011 και το 2012. Αλλά εκείνη την εποχή, μας έλεγε ότι υπήρχε και μια άλλη οδός: να απειλήσουμε τους εταίρους μας με την χρεοκοπία της ίδιας της χώρας μας. Σε αυτόν τον φανταστικό κόσμο, ο φόβος μιας χρεοκοπίας της Ελλάδος θα οδηγούσε τους εταίρους μας να μας προτείνουν ένα λιγότερο επώδυνο  σχέδιο διάσωσης…

Ναι, αλλά εκείνη την εποχή, η έκθεση των γαλλικών και γερμανικών τραπεζών στο ελληνικό χρέος θα επηρέαζε τις ευρωπαϊκές αποφάσεις…

Ναι, σαφέστατα. Και ο Jean-Claude Trichet, πρόεδρος της ΕΚΤ εκείνη την εποχή το είχε εξηγήσει καλά: ότι η διάσωση των ευρωπαϊκών τραπεζών ήταν αναγκαία προκειμένου οι οικονομίες των ευρωπαϊκών κρατών να μην πληγούν από την κρίση… Αλλά ξεχνάμε πως αν όλα αυτά συνέβαιναν, οι ελληνικές τράπεζες θα είχαν καταρρεύσει επίσης.

Εξάλλου, όταν ξέρουμε ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα εκείνη την εποχή ήταν 15,7%  και ότι μια τέτοια αντιπαράθεση, έτσι όπως την ήθελε ο Τσίπρας, δεν θα επέτρεπε στο κράτος όχι μόνο να καταβάλει μισθούς και συντάξεις αλλά ούτε καν να διασφαλίσει τη λειτουργία νοσοκομείων, σχολείων, κλπ.. Βλέπουμε ότι είμαστε εκτός πραγματικότητας. Σήμερα, με την μεταστροφή του Πρωθυπουργού και την αποδοχή του Ευρωπαϊκού σχεδίου, αυτό που συμβαίνει είναι ότι όλη αυτή η θεωρία περί εναλλακτικής λύσης παύει να υφίσταται: η έλλειψη εξωτερικής χρηματοδότησης οδήγησε την χώρα στο χείλος του γκρεμού… Τα επιχειρήματα που ο Αλέξης Τσίπρας χρησιμοποιούσε επί πέντε χρόνια παύουν να ευσταθούν. Αντιμέτωπα  με την πραγματικότητα για πέντε μήνες, κατέρρευσαν σαν πύργος από τραπουλόχαρτα. Δεν υπάρχει ούτε σχέδιο Β, ούτε εύκολες λύσεις.

Μετά την συμφωνία της Κυριακής, ένα μεγάλο μέρος του ευρωπαϊκού και αγγλοσαξονικού τύπου επικεντρώθηκε στην σκληρότητα της συμφωνίας και στους μηχανισμούς πίεσης που χρησιμοποίησε η Ευρώπη για να υποχρεώσει τον Τσίπρα να αποδεχτεί το σχέδιο. Τι γνώμη έχετε για αυτό;

Η Ελλάδα είχε σκληρή αντιμετώπιση από το 2010. Έχω πει επανειλημμένως ότι, το δεύτερο εξάμηνο του 2014, μας αντιμετώπισαν πιο σκληρά απ’ ότι τον Τσίπρα. Διότι στην περίπτωσή του, η Ευρώπη όχι μόνο άφησε ανοικτές τις διαπραγματεύσεις επί πέντε μήνες, αλλά δέχτηκε να κάτσει ξανά στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων μετά το δημοψήφισμά τις 5ης Ιουλίου. Μπορούμε να πούμε λοιπόν ότι η Ευρώπη έδειξε μεγάλη ανοχή. Εκτός αυτού, πρέπει επίσης να καταλάβουμε ότι υπάρχουν κύκλοι στους κόλπους της ΕΕ και της παγκόσμιας οικονομίας που δεν θέλουν την ευρωζώνη. Κάθε φορά που αυτή αντιμετωπίζει δυσκολίες, προσπαθούν με κάθε τρόπο να την αποσταθεροποιήσουν ακόμα περισσότερο. Στο Ηνωμένο Βασίλειο για παράδειγμα, είναι πολλοί αυτοί που έχουν ανάγκη μια ασταθή ευρωζώνη  ακριβώς για να μπορέσουν να δικαιολογήσουν την επιλογή τους να μην είναι μέρος αυτής. Όλα λοιπόν γίνονται για να πέσει το βάρος στις ανεπάρκειες και τα λάθη του ενιαίου νομίσματος. Εξάλλου ξέρουμε πολύ καλά επίσης ότι οι ευρωσκεπτικιστές ενισχύονται σε ολόκληρη την Ευρώπη, και για να αποκτήσει κύρος η αφήγησή τους περί μιας Ευρώπης αντιδημοκρατικής και καταστροφικής για τους λαούς της πρέπει να αναδείξουν τις δυσλειτουργίες της.

Δεν πιστεύετε ωστόσο ότι υπάρχει, στους κόλπους της ΕΕ και της Ευρωζώνης ένα πραγματικό πρόβλημα δημοκρατικής νομιμότητας στην λήψη αποφάσεων;

Είναι μια όψη της  πραγματικότητας που υφίσταται εδώ και πέντε δεκαετίες. Το δημοκρατικό και πολιτικό έλλειμμα της ΕΕ είναι ένα πρόβλημα με το οποίο το ευρωπαϊκό εγχείρημα έρχεται διαρκώς αντιμέτωπο. Αλλά αυτό δεν πρέπει να δημιουργήσει την αυταπάτη ότι η ψήφος ενός μόνο λαού της Ευρώπης θα ήταν αρκετή για να θέσει τέλος σε ένα ερώτημα που αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης με τους πιστωτές της εν λόγω χώρας! Διότι εδώ, δεν έχουμε να κάνουμε με μια αμιγώς πολιτική σχέση. Το ελληνικό πρόβλημα δεν έχει καμία σχέση, για παράδειγμα, με τη συζήτηση περί Συνθήκης της Λισαβόνας ή με την απόφαση που έλαβε με δημοψήφισμα ο λαός της Δανίας να μην συμμετέχει στο Ευρώ.

Tags: Η Εξέλιξη της ΚρίσηςΣυνεντεύξεις 2015