2 Νοεμβρίου 2008

Μπράουν, Σαρκοζί, Μέρκελ εφαρμόζουν λίγο ή πολύ την ίδια συνταγή για την κρίση. Εδώ το ΠΑΣΟΚ ασκεί αυστηρή κριτική στην κυβέρνηση. Υπάρχουν περιθώρια για μέτρα πέραν του «κεντρικού ρεύματος» της Ε.Ε.;

Ευ. Βενιζέλος: Το στοίχημα για κάθε χώρα είναι τα μέτρα στήριξης του τραπεζικού συστήματος που είναι αναγκαία να έχουν αντίκρισμα στην πραγματική οικονομία, στο εισόδημα των νοικοκυριών. Χρειάζεται και ευρηματικότητα και αποφασιστικότητα. Για τη Γερμανία π.χ. η πορεία της αυτοκινητοβιομηχανίας είναι καθοριστικό ζήτημα.

Για την Ελλάδα;

Ευ. Βενιζέλος: Για την Ελλάδα σημασία έχει η στήριξη των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων που καλύπτουν το 80% της απασχόλησης και η ανθεκτικότητα της οικοδομής και του τουρισμού. Τα μέτρα πρέπει να ενισχύουν την εθνική ανταγωνιστικότητα και να εξασφαλίζουν τη θέση της στον ευρωπαϊκό και τον διεθνή καταμερισμό την επομένη της κρίσης. Αρα στην Ελλάδα το πακέτο των τραπεζών αν δεν λειτουργήσει ως πακέτο στήριξης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, των στεγαστικών δανείων και της οικοδομής και αν δεν συνοδευτεί από ένα πακέτο στήριξης των χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων και άρα της ζήτησης, δεν έχει ούτε δικαιολογητική βάση ούτε αναπτυξιακό και κοινωνικό στόχο.

Η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι στο νομοσχέδιο προβλέπεται η υποχρέωση των τραπεζών να χορηγούν στεγαστικά δάνεια και δάνεια προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Αρκεί αυτό;

Ευ. Βενιζέλος: Προφανώς όχι. Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι από το πακέτο των 28 δισ. το τμήμα των 8 δισ. που θα έχει τη μορφή ομολόγων του Δημοσίου πρέπει να χρησιμοποιηθεί από τις τράπεζες «για χορήγηση δανείων στεγαστικών και προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις με ανταγωνιστικούς όρους». Η ρύθμιση αυτή είναι παντελώς αόριστη, ατελής και αναποτελεσματική. Δεν συνδέει τα 28 δισ. ευρώ με τις ανάγκες της πραγματικής οικονομίας, δηλαδή με τις ανάγκες των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών.

Τι χρειάζεται;

Ευ. Βενιζέλος: Είναι αναγκαία δύο μέτρα: Πρώτον, πρέπει να προβλεφθεί ρητά η υποχρέωση των τραπεζών να συνάπτουν συμβάσεις με το Οργανισμό Εργατικής Κατοικίας για τη χορήγηση στεγαστικών δανείων με βάση το επιτόκιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Αυτό πρέπει να ισχύει όχι μόνο για τους δικαιούχους του ΟΕΚ, αλλά και για άλλες κατηγορίες νοικοκυριών που αγωνίζονται να αποκτήσουν πρώτη κατοικία εμβαδού ανάλογου με τον αριθμό των παιδιών τους. Αντίστοιχη πρόβλεψη πρέπει να ισχύσει για τους όρους εξόφλησης υφισταμένων δανείων. Δεύτερον, ένα σημαντικό τμήμα, όχι μόνο των 8 δισ. που έχει τη μορφή ομολόγων αλλά και των 15 δισ. που έχει τη μορφή εγγύησης του Δημοσίου για την δανειοδότηση και άρα τη ρευστότητα των τραπεζών, πρέπει με ρητή διάταξη του νόμου να προβλέπεται ότι θα διοχετευτεί μέσω του Ταμείου Εγγυοδοσίας των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων. Κι αυτό για να διασφαλιστεί η χορήγηση δανείων για κεφάλαια κίνησης ή για επενδυτικά προγράμματα ή για την αναχρηματοδότηση δανείων που δεν μπορούν να εξυπηρετηθούν. Μια τέτοια κίνηση επιτρέπει στην αγορά να αναπνεύσει και στις επιχειρήσεις να σταθούν στα πόδια τους. Χωρίς τέτοιου είδους ρητές και σαφείς ρυθμίσεις, το νομοσχέδιο είναι διάτρητο.

Αρκούν, όμως, αυτά; Ο κόσμος ανησυχεί για τις συντάξεις λόγω της μείωσης των αποθεματικών των ταμείων, ενώ η απειλή της ανεργίας και της φτώχειας φαίνεται να απλώνεται σε πολύ μεγαλύτερες κατηγορίες.

Ευ. Βενιζέλος: Το ΠΑΣΟΚ έχει παρουσιάσει δέσμες μέτρων για το χρηματοπιστωτικό σύστημα, τα επιδόματα αλληλεγγύης και θέρμανσης, την αύξηση της επιστροφής του ΦΠΑ στους αγρότες...

Αυτά είναι γνωστά...

Ευ. Βενιζέλος: Μέσα στο ευρύτερο αυτό πλαίσιο θα ήθελα να θέσω δύο, κατά τη γνώμη μου, μείζονος σημασίας, ζητήματα: Πρώτον, το κράτος οφείλει να εγγυηθεί νομοθετικά την πλήρη και ομαλή καταβολή όλων των συντάξεων, αλλά και των παροχών των κλάδων υγείας και πρόνοιας που προβλέπονται από το νόμο ή από τα καταστατικά όλων των ταμείων. Αυτό είναι αναγκαίο, λόγω της μείωσης που έχουν υποστεί τα αποθεματικά των ταμείων, ώστε να μην δημιουργείται κανένα αίσθημα ανασφάλειας στον πολίτη. Δεύτερον, ήρθε η ώρα να καθιερωθεί και στη χώρα μας αυτό που ισχύει στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, ώστε κανένας να μην πέφτει κάτω από το όριο της απόλυτης φτώχειας. Σε σχέση με τα 28 δισ. των τραπεζών, ακόμη και σε σχέση με τα 5 δισ., δηλαδή το 2,5 % του ΑΕΠ, που προορίζεται για ενίσχυση της επάρκειας των τραπεζών, το κόστος ενός τέτοιου οριζόντιου μέτρου έχει υπολογιστεί σε μόλις 0,4 % του ΑΕΠ. Ο μηχανισμός αυτός μπορεί να οργανωθεί μέσω των δήμων, σε συνεργασία με τον ΟΑΕΔ για τους ανέργους και τα οικεία ταμεία για τους χαμηλοσυνταξιούχους. Ολα δε τα ποσά αυτά ενισχύουν τελικά το διαθέσιμο εισόδημα και άρα τη ζήτηση. Συνεπώς, την οικονομία συνολικά.

Τι πιστεύετε ότι περιμένει ο κόσμος από τα κόμματα εξουσίας;

Ευ. Βενιζέλος: Ο κόσμος περιμένει υπεύθυνη και στιβαρή αντιμετώπιση της κρίσης με αίσθημα κοινωνικής δικαιοσύνης και αναπτυξιακή προοπτική. Η χώρα έχει ανάγκη από ένα νέο εθνικό σχέδιο ανάπτυξης, απασχόλησης και κοινωνικής συνοχής. Γι' αυτό έχει σημασία η πολιτική του συγκεκριμένου, που έχει όμως ιδεολογικό και πολιτικό στίγμα. Η δήθεν ουδέτερη και τεχνοκρατική αντιμετώπιση της οικονομίας λειτούργησε ως πρόσχημα για την προσχώρηση σε ακραίες και τελικά αφελείς νεοφιλελεύθερες αντιλήψεις, τις οποίες τώρα πληρώνουμε ακριβά. Με τις τέσσερις προτάσεις, που συνοπτικά παρουσίασα προηγουμένως, έδωσα ένα δείγμα τού τι εννοώ λέγοντας «πολιτική του συγκεκριμένου».

Επιστροφή της Σοσιαλδημοκρατίας;

Ευ. Βενιζέλος: Τώρα όλοι καταλαβαίνουν ότι η σοσιαλδημοκρατική αντίληψη αναλαμβάνει ξανά ηγεμονικό ρόλο. Μόνο που αυτό πρέπει να γίνει με σύγχρονους όρους και όχι με βάση τα στερεότυπα της δεκαετίας του '70 ή του '80.

Μια κυβέρνηση συνεργασίας ΠΑΣΟΚ - ΣΥΡΙΖΑ θα μπορούσε να εφαρμόσει τις αναγκαίες πολιτικές;

Ευ. Βενιζέλος: Το ΠΑΣΟΚ, όπως ξέρετε, έχει ως στόχο τη νίκη στις εκλογές, την κατάκτηση του μεγαλύτερου δυνατού εκλογικού ποσοστού, τη συγκρότηση μιας αυτοδύναμης πλειοψηφίας, όχι για να σχηματίσει μία μονοκομματική κυβέρνηση που θα επαναλάβει πρακτικές του παρελθόντος, αλλά ως βάση για τη διαμόρφωση των ευρύτερων δυνατών συνεργασιών και συναινέσεων που είναι αναγκαίες για να κυβερνηθούν πολύπλοκες κοινωνίες και για να αντιμετωπιστούν πολύπλοκες καταστάσεις όπως οι σημερινές.

Και αυτοδυναμία και συνεργασία;

Ευ. Βενιζέλος: Οπως ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θέτει όριο στις εκλογικές του επιδιώξεις, έτσι δεν μπορεί να θέσει όριο και το ΠΑΣΟΚ ως προς το ποσοστό που διεκδικεί. Ποτέ δεν έχει συμβεί κάτι τέτοιο σε εκλογές. Το πεδίο της τρέχουσας κρίσης και τα μέτρα αντιμετώπισής της είναι σίγουρα ένα πολύ καλό εργαστήριο για τον έλεγχο της προγραμματικής επάρκειας και της αξιοπιστίας όλων όσων λέει κάθε πολιτική δύναμη, όχι ως άσκηση αντιπολίτευσης, αλλά ως δέσμευση κυβερνητικής πολιτικής.

Ως κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος, δίνετε σκληρή μάχη στη Βουλή και η σχέση σας με τον κ. Παπανδρέου φαίνεται να έχει μπει σε νέα τροχιά. Συμβιβαστήκατε με τον ρόλο αυτό;

Ευ. Βενιζέλος: Οι επιλογές μου είναι συνειδητές, σταθερές, καθαρές, δεδηλωμένες. Έκανα και κάνω ό,τι μπορώ για να διασφαλιστεί η ενότητα και η εκλογική της νίκη. Αυτή είναι μια υπεύθυνη στάση που αφορά την προοπτική του τόπου μέσα σε μια τόσο δύσκολη εποχή. Αυτό, όπως αντιλαμβάνεστε, δεν είναι συμβιβασμός, αλλά μια θέση αρχής. Και αυτό είναι που βαραίνει τελικά στην κρίση των πολιτών και για τα κόμματα, αλλά και για τα πρόσωπα.

 


* Η συνέντευξη δόθηκε στον δημοσιογράφο Τάσο Παππά, στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 2 Νοεμβρίου 2008

 

Tags: Συνεντεύξεις 2008