6 Απριλίου 2009

Πώς σας φάνηκε η προχθεσινή συνάντηση Ομπάμα - Καραμανλή;

Ευ. Βενιζέλος: Παρότι η επίσημη επίσκεψη του προέδρου των ΗΠΑ στην Τουρκία είναι άλλης τάξης επιλογή από μία συνάντηση με τον Ελληνα πρωθυπουργό στο περιθώριο της Συνόδου του ΝΑΤΟ, δεν υποτιμώ το γεγονός ότι ο κ. Ομπάμα έκρινε ότι αυτή η συνάντηση έπρεπε να γίνει εν όψει της επίσκεψής του στην Αγκυρα και πριν από αυτήν.

Ελπίζω ο πρωθυπουργός να έθεσε με σαφή και πειστικό τρόπο τα μεγάλα θέματα της εξωτερικής πολιτικής και το πλαίσιο των ελληνοαμερικανικών σχέσεων όπως το αντιλαμβάνεται η Ελλάδα μέσα στον σημερινό κόσμο.

Πολλοί αναλυτές και πολιτικοί χαρακτηρίζουν ιστορική τη συμφωνία στο επίπεδο του G20...

Ευ. Βενιζέλος: Ως κείμενο πολιτικών προθέσεων το ανακοινωθέν του G20 είναι μία τομή, καθώς κυριαρχεί η ανάγκη για πολιτικό έλεγχο των διεθνών οικονομικών λειτουργιών, για θεσμική οριοθέτηση της παγκοσμιοποίησης, για αειφόρο παγκοσμιοποίηση.
Οι «20» απορρίπτουν τη θεωρία των αυτορρυθμιζόμενων αγορών, στρέφονται κατά των φορολογικών παραδείσων και δηλώνουν αποφασισμένοι να ενισχύσουν τις παρεμβατικές και διασωστικές δυνατότητες του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου με πολλά κονδύλια.
Η απόσταση όμως ανάμεσα στη διακήρυξη προθέσεων και τη λήψη πρακτικών μέτρων είναι μεγάλη. Μοχλός είναι πάντοτε τα ισχυρά οικονομικώς κράτη και όχι οι διεθνείς οργανισμοί. Αυτό αφορά και την Ευρωπαϊκή Ενωση. Η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση λόγω της κρίσης έκανε πολλά βήματα πίσω.
Το ενδιαφέρον ερώτημα τώρα είναι πώς θα συμβιβάσει η Ευρωπαϊκή Ενωση την υπόσχεσή της να ενισχύσει με 100 δισ. δολ. επιπλέον το ΔΝΤ με τη φορμαλιστική τήρηση των δεικτών του Συμφώνου Σταθερότητας ως προς τα δημοσιονομικά ελλείμματα των κρατών-μελών που θα κληθούν να συνεισφέρουν.

Η κοινή γνώμη ζαλίζεται από τις διαρροές περί νέων μέτρων, με αποτέλεσμα να τροφοδοτείται η αβεβαιότητα. Τι θα μπορούσε να γίνει;

Ευ. Βενιζέλος: Η οικονομική κρίση είναι πρωτίστως πολιτική. Ξεκίνησε ως πολιτική, λόγω του ελλείμματος ρυθμίσεων και εποπτείας που υπήρχε στις διεθνείς αγορές, και εξακολουθεί να είναι πολιτική, γιατί πλέον όλα ανάγονται στα κράτη και άρα σε πολιτικές πρωτοβουλίες. Εδώ έρχεται η σημασία ενός ενιαίου σχεδίου για την υπέρβαση της κρίσης και την αντιμετώπιση των διαρθρωτικών προβλημάτων που αυτή αναδεικνύει. Ενα σχέδιο προφανώς προσαρμόζεται στα νέα δεδομένα.
Συνιστά όμως ένα σταθερό πλαίσιο αναφοράς. Αυτό δεν μπόρεσε και δεν μπορεί να κάνει η κυβέρνηση, που στερείται και επινοητικότητας και αποφασιστικότητας. Παλινδρομεί στα φορολογικά της μέτρα και παίρνει πρωτοβουλίες για τη μείωση των τελών ταξινόμησης των αυτοκινήτων, αφήνοντας απέξω τα θεμελιώδη προβλήματα της ελληνικής πραγματικής οικονομίας.
Δίνω τρία παραδείγματα: Στον τομέα της οικοδομής και με δεδομένη την κάμψη των στεγαστικών δανείων πρέπει ο Οργανισμός Εργατικής Κατοικίας να εφαρμόσει αμέσως πρόγραμμα αγοράς ετοιμοπαράδοτων διαμερισμάτων προς διάθεση στους δικαιούχους του.
Στον τομέα του Τουρισμού πρέπει να εφαρμοστεί η δέσμη μέτρων που εδώ και δύο μήνες εφαρμόζει η Κύπρος.
Στο μείζον θέμα της ρευστότητας
των μικρομεσαίων επιχειρήσεων πρέπει νομοθετικά να επιβληθεί στις τράπεζες η ανάληψη όλου του πακέτου των 28 δισ., καθώς έχουν αναληφθεί σχεδόν τα μισά, προκειμένου αυτά να στηρίξουν την πιστωτική επέκταση ώστε να ανασάνει η αγορά.
Το πακέτο αυτό έχει το πλεονέκτημα ότι δεν αναγράφεται στο έλλειμμα και άρα θα μπορούσε να είναι ένα πολύ καλό εργαλείο όχι μόνο για τη στήριξη του τραπεζικού συστήματος, αλλά και όλης της πραγματικής οικονομίας.

Σε χθεσινό άρθρο σας αναρωτιέστε αν «τετραγωνίζεται ο φαύλος κύκλος» μέσα στον οποίο εγκλωβίζεται η χώρα. Τι εννοείτε;

Ευ. Βενιζέλος: Πρέπει να πούμε όλη την αλήθεια στους πολίτες. Ιδίως τώρα που η υπεροχή του ΠΑΣΟΚ επιβεβαιώνεται διαρκώς δημοσκοπικά. Αρα σημασία έχει η έκταση και η ποιότητα της νίκης αυτής. Δεν υπάρχουν λευκές επιταγές και περίοδοι χάριτος.
Ολες οι προγραμματικές εξαγγελίες είναι εξοφλητέες άμα τη εμφανίσει μιας νέας κυβέρνησης. Το πρόβλημα της χώρας είναι σύνθετο και βαθύ. Προκύπτει μέσα από έναν εντυπωσιακό συνδυασμό στοιχείων που αρμόζουν σε υπεραναπτυγμένες οικονομίες και στοιχείων υστέρησης. Το μείζον θέμα είναι ο συμφυρμός άτυπων, δηλαδή μη ελεγχόμενων από τον νόμο και τυπικών, δηλαδή ρυθμισμένων νομικά, συμπεριφορών και λειτουργιών στο οικονομικό, διοικητικό και πολιτικό σύστημα της χώρας. Πίσω από το υψηλό δημόσιο χρέος, το υψηλό δημοσιονομικό έλλειμμα, την αδυναμία χρηματοδότησης της Παιδείας, της Υγείας, της έρευνας κ.ο.κ. βρίσκεται σε πολύ μεγάλο βαθμό η σχέση παραοικονομίας και οικονομίας και η ανυπαρξία φορολογικού συστήματος.
Αν θέλουμε να εφαρμόσουμε πολιτικές αναδιανομής, αν θέλουμε να στηρίξουμε τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, το ΕΣΥ, τα ασφαλιστικά ταμεία, αν θέλουμε να επενδύσουμε στη γνώση και την καινοτομία και να προωθήσουμε ένα πράσινο μοντέλο ανάπτυξης πρέπει να φύγουμε από αυτή τη «χύμα» φορολογική κατάσταση.
Αυτό μπορεί να γίνει μόνο με μία εθνική συμφωνία φορολογικής ειλικρίνειας, εμπιστοσύνης και δικαιοσύνης, που θα συγκροτεί ένα νέο, αξιόπιστο, δίκαιο και αναδιανεμητικό φορολογικό σύστημα. Για να γίνει αυτό πρέπει ο καθένας να πεισθεί ότι δεν θα χάσει, αλλά θα κερδίσει από το νέο αυτό πλαίσιο. Αυτό είναι εφικτό. Χρειάζεται όμως πολιτική αξιοπιστία και αποφασιστικότητα. Αν δεν γίνει αυτό, η χώρα θα μείνει εγκλωβισμένη στον φαύλο κύκλο.

Στο ρεπορτάζ καταγράφονται καταγγελίες για διαφορετική μεταχείριση στελεχών ανάλογα με τη στάση τους στις 11 Νοεμβρίου...

Ευ. Βενιζέλος: Αποδίδω ιδιαίτερη σημασία στα ζητήματα της δημοκρατίας, της διαφάνειας, της ισονομίας και της αξιοκρατίας στο εσωτερικό του κόμματος, γιατί όλα αυτά αφορούν και την ποιότητα του πολιτεύματος αλλά και την αξιοπιστία του ίδιου του ΠΑΣΟΚ.
Ο τρόπος λειτουργίας του κόμματος προοιωνίζεται τον τρόπο λειτουργίας της κυβέρνησης και του κράτους. Γι αυτό πρέπει στα θέματα αυτά όλοι να είμαστε πολύ ευαίσθητοι και απαιτητικοί.

Πότε βλέπετε να βγαίνουμε από την κρίση;

Ευ. Βενιζέλος: Στην Ελλάδα το πρόβλημα δεν είναι μόνο η διεθνής οικονομική κρίση, η δημοσιονομική κρίση ή η κρίση του παραγωγικού σχήματος της χώρας, αλλά κάτι πολύ ευρύτερο. Πρόκειται για μια κατάσταση εθνικής ανομίας στην οποία έχουμε περιπέσει.
Η κοινωνία νιώθει ότι τίποτα δεν λειτουργεί καλά, ούτε η Δικαιοσύνη, ούτε η διοίκηση, ούτε η Αστυνομία, ούτε το σχολείο, ούτε το πανεπιστήμιο, ούτε το ΕΣΥ, ούτε το ασφαλιστικό σύστημα, ούτε η Εκκλησία, ούτε ο πνευματικός κόσμος. Εχουν διαρραγεί οι αρμοί της κοινωνίας. Υπάρχει γενικευμένη κρίση ανασφάλειας και δυσπιστίας.
Απέναντι σε αυτό χρειάζεται ένα σχέδιο εθνικής ανόρθωσης, αρχής γενομένης από το κράτος, από το πολιτικό σύστημα, από τα ίδια τα κόμματα που πρέπει να πείθουν την κοινωνία για την ποιότητα των προθέσεων, των στελεχών και των λειτουργιών τους.
Από αυτήν την εθνική κρίση δεν θα βγούμε όταν περάσει η διεθνής οικονομική κρίση, ούτε μόλις αναλάβει η νέα κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ. Χρειάζονται πολλές παράλληλες κινήσεις σε πολλά επίπεδα με τη συμμετοχή όλων των κοινωνικών, παραγωγικών και πνευματικών δυνάμεων του τόπου. Χρειάζεται πραγματικά μία πανεθνική κινητοποίηση και φυσικά πρωτίστως μία κυβέρνηση ικανή να τα προτείνει και να τα διευθύνει όλα αυτά.

Πώς βλέπετε να εξελίσσεται η υπόθεση Παυλίδη; Ως θρυαλλίδα για πρόωρες εκλογές, ίσως μαζί με τις ευρωεκλογές;

Ευ. Βενιζέλος: Οι πολίτες πρέπει να πειστούν ότι στο πολιτικό σύστημα δεν κυριαρχούν μηχανισμοί συγκάλυψης και συμψηφισμού, αλλά θεσμοί προστασίας της διαφάνειας.
Γι' αυτό έχω προτείνει τη ριζική αλλαγή του θεσμικού πλαισίου της ευθύνης των υπουργών, ώστε η διενέργεια ή μη προκαταρκτικής εξέτασης και η απόφαση για την παραπομπή ή μη στο Ειδικό Δικαστήριο να μη λαμβάνεται από τη Βουλή, αλλά από πενταμελές δικαστικό όργανο που εκλέγει η Βουλή με αυξημένη πλειοψηφία 2/3. Ετσι και η αρμοδιότητα της Βουλής διατηρείται στον πυρήνα της και η σχετική απόφαση περιβάλλεται από εγγυήσεις δικαστικής αμεροληψίας.
Τώρα, στην υπόθεση Παυλίδη, σε περίπτωση παραπομπής στο Ειδικό Δικαστήριο η θέση της κυβέρνησης καθίσταται κοινοβουλευτικά εξαιρετικά δύσκολη και επισφαλής.
Αρα δεν αποκλείεται η επίσπευση των εκλογών. Είμαστε συνεπώς σε απόλυτη ετοιμότητα. Ούτως ή άλλως η περίοδος είναι προεκλογική λόγω των ευρωεκλογών.

 


* Η συνέντευξη δόθηκε στον δημοσιογράφο Γ. Αντύπα, στο Έθνος, Δεύτερα 6 Απριλίου 2009

 

Tags: Συνεντεύξεις 2009