26 Απριλίου 2009

Η πολιτική ζωή βυθίζεται και πάλι στη δίνη των σκανδάλων. Είναι μήπως η βολική καταφυγή των κομμάτων εξουσίας, γιατί αδυνατούν να εμπνεύσουν τους πολίτες;

Ευ. Βενιζέλος: Υπάρχει μια λεπτή, αλλά καθαρή, διαχωριστική γραμμή ανάμεσα αφ' ενός μεν στην προστασία της διαφάνειας και την ανάγκη αναστήλωσης της δημόσιας ηθικής, αφ' ετέρου δε στην σκανδαλολογία και την ποινικοποίηση της πολιτικής ζωής.

Το ΠΑΣΟΚ πώς κινείται;

Ευ. Βενιζέλος: Απόφαση, αλλά και υποχρέωση του ΠΑΣΟΚ είναι να επιμείνει στην πρώτη επιλογή και να αποκλείσει τη διολίσθηση στη δεύτερη. Οι πολίτες είναι πλέον επιθετικά δύσπιστοι. Δεν πιστεύουν σε τίποτα και σε κανέναν.

Δεν είναι ανεξήγητη αυτή η στάση...

Ευ. Βενιζέλος: Εξηγείται απ' όσα συνέβησαν. Οφείλουμε συνεπώς να κάνουμε ό,τι πρέπει προκειμένου οι πολίτες να ξαναπιστέψουν στη σημασία της πολιτικής και την αξία των δημοκρατικών θεσμών. Να πεισθούν ότι η ενασχόληση με τα δημόσια πράγματα δεν οφείλεται σε ευτελή αλλά σε ευγενή κίνητρα.

Μιλάτε για την ανάγκη ηθικοποίησης της πολιτικής. Ο Κρότσε λέει ότι «η πολιτική εντιμότητα δεν είναι παρά η πολιτική ικανότητα».

Ευ. Βενιζέλος: Πολιτική εντιμότητα είναι πρωτίστως η αυθεντικότητα και η αποτελεσματικότητα της πολιτικής αντιπροσώπευσης των κοινωνικών δυνάμεων που σε εμπιστεύονται. Αρα, η δημόσια ηθική είναι ζήτημα δημοκρατικής νομιμοποίησης χωρίς την οποία δεν έχεις την ικανότητα να κάνεις τίποτα.

Το ΠΑΣΟΚ προτείνει εξεταστική για τη Siemens εκ του ασφαλούς; Τα ενδεχόμενα αδικήματα των στελεχών του έχουν παραγραφεί.

Ευ. Βενιζέλος: Η αποκάλυψη της αλήθειας είναι από μόνη της πολύ αυστηρή πολιτική κύρωση. Με δεδομένη την άρνηση της κυβέρνησης να δεχθεί την συγκρότηση της εξεταστικής επιτροπής για τη Siemens -προκειμένου αυτή να διερευνήσει θέματα που δεν μπορεί να διερευνήσει ο ανακριτής- η επαναφορά της πρότασης του ΠΑΣΟΚ έχει μεγάλη πρακτική σημασία ως δέσμευση ότι αυτή η εξεταστική επιτροπή θα συγκροτηθεί και θα λειτουργήσει στην επόμενη Βουλή. Ως προς τις εξεταστικές επιτροπές δεν ισχύουν τα χρονικά όρια της παραγραφής.

Η υπόθεση Παυλίδη μπορεί να οδηγήσει σε διπλές εκλογές τον Ιούνιο;

Ευ. Βενιζέλος: Ναι, και γι' αυτό πρέπει να κινούμαστε λαμβάνοντας πολύ σοβαρά υπόψη αυτό το σενάριο. Ούτως ή άλλως η κυβέρνηση έχει οδηγηθεί σε πολιτικό και διαχειριστικό αδιέξοδο. Σέρνεται. Η χώρα πρέπει να πάει σε εκλογές, όχι για τον κ. Παυλίδη, αλλά για να προσπαθήσει να ξεπεράσει την πολυεπίπεδη κρίση της. Ο κ. Καραμανλής μπορεί να θέλει να κερδίσει πολιτικό χρόνο. Αυτό, όμως, αποβαίνει εις βάρος του εθνικού χρόνου. Και δεν έχει πλέον πρακτική σημασία για τον ίδιον.

Οι εκλογές και η νίκη του ΠΑΣΟΚ συνιστούν τη λύση στο πρόβλημα;

Ευ. Βενιζέλος: Οι εκλογές και η νίκη του ΠΑΣΟΚ προφανώς και δεν συνιστούν τη λύση στο σύνθετο και βαθύ πρόβλημα της χώρας, που δεν αφορά μόνο την τρέχουσα κρίση, αλλά την ίδια τη διάρθρωση της κοινωνίας, της οικονομίας και του κράτους. Είναι, όμως, ένα πρώτο, θεσμικά αναγκαίο, βήμα. Σημασία έχει επομένως η έκταση και η ποιότητα της νίκης του ΠΑΣΟΚ.

Από τι εξαρτώνται;

Ευ. Βενιζέλος: Αυτές εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζουμε στους πολίτες την αλήθεια για τα προβλήματα και τις εφικτές προοδευτικές λύσεις μέσα στο διεθνές και ευρωπαϊκό πλαίσιο στο οποίο κινείται υποχρεωτικά η χώρα. Δεν έχουμε ανάγκη να υποσχεθούμε τίποτα που δεν μπορούμε να κάνουμε. Είναι η στιγμή να σπάσουμε τον φαύλο κύκλο στον οποίο έχει εγκλωβιστεί η χώρα.

Ποιες κινήσεις μπορούν να σπάσουν αυτόν τον φαύλο κύκλο;

Ευ. Βενιζέλος: Η βασική αντίφαση που καλούμαστε να διαχειριστούμε είναι η σύγκρουση ανάμεσα αφ' ενός μεν στο δημοσιονομικό πρόβλημα της χώρας, το υψηλό δημόσιο χρέος και την κοινοτική επιτήρηση για το υπερβολικό έλλειμμα, αφ' ετέρου δε στην ανάγκη για αυξημένες δημόσιες δαπάνες προκειμένου να ενισχυθούν κρίσιμοι τομείς όπως η οικοδομή και ο τουρισμός. Να βοηθηθούν τα χαμηλά και τα μεσαία εισοδήματα, να στηριχθεί η απασχόληση, να ενθαρρυνθούν οι νέοι στο ξεκίνημά τους, να ληφθούν άμεσα διορθωτικά μέτρα στους τομείς της δημόσιας παιδείας, της δημόσιας υγείας και του ασφαλιστικού συστήματος.

Ζητούμενο είναι το συγκεκριμένο...

Ευ. Βενιζέλος: Αυτή η αντίφαση δεν ξεπερνιέται με γενικόλογες αναφορές στη μείωση της σπατάλης και στην αύξηση της αποδοτικότητας των δαπανών ή στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Ούτε αρκεί μια πιο ενεργός διαπραγμάτευση στο εσωτερικό μιας Ευρωπαϊκής Ενωσης που είναι συνολικά αμήχανη, καθώς πάντα θα κυβερνιέται από έναν μεγάλο κυλιόμενο συνασπισμό, χωρίς σταθερό πολιτικό προσανατολισμό. Οφείλουμε, συνεπώς, να θέσουμε τον δάκτυλο «εις τον τύπον των ήλων», μια και σήμερα είναι Κυριακή του Θωμά. Το ζήτημα είναι να περάσουμε από τη «χύμα» φορολογική κατάσταση σε ένα αναλογικό, απλό, λειτουργικό, αναπτυξιακό και αναδιανεμητικό φορολογικό σύστημα, που να καταγράφει σωστά και να φορολογεί δίκαια το πραγματικό ΑΕΠ. Ενα φορολογικό σύστημα που λειτουργεί και ως εθνική συμφωνία για τη σταδιακή μετάβαση από την άτυπη στην τυπική οικονομία, άρα και ως εθνική συμφωνία για την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της χώρας.

Είπατε προσφάτως ότι ο τρόπος λειτουργίας ενός κόμματος εξουσίας προδικάζει τον τρόπο λειτουργίας της κυβέρνησης και του κράτους. Πώς βλέπετε από την άποψη αυτή το ΠΑΣΟΚ;

Ευ. Βενιζέλος: Το ΠΑΣΟΚ οδεύει στην εκλογική νίκη και την τρίτη κυβερνητική του περίοδο. Πρώτον, λόγω της ηθικοπολιτικής κατάρρευσης της Ν.Δ. Και, δεύτερον, επειδή παρέμεινε ενωμένο ως μια μεγάλη δημοκρατική παράταξη. Χαίρομαι γιατί συνέβαλα σε αυτό με τη στάση μου μετά τις 11 Νοεμβρίου.

Εκτιμήθηκε, νομίζετε, η στάση σας;

Ευ. Βενιζέλος: Πρόκειται για μια υπεύθυνη, ενσυνείδητη και συχνά επώδυνη επιλογή που αντιστοιχεί και στα όσα είπα πριν από τις 11 Νοεμβρίου. Τα κριτήριά μου είναι θεσμικά. Αφορούν τη θέση και την ισότιμη συμμετοχή όλων αδιακρίτως των φίλων, των μελών και των στελεχών της παράταξης μέσα σε συνθήκες διαφάνειας, δημοκρατίας, συλλογικότητας, αξιοπρέπειας και αξιοκρατίας. Οι πολίτες δεν ανέχονται πια τους τρόπους λειτουργίας του κράτους και της κυβέρνησης που κυριάρχησαν τις περασμένες δεκαετίες.

Τι απαιτείται;

Ευ. Βενιζέλος: Χρειάζεται επομένως άλλη αντίληψη, με επαρκείς θεσμικές εγγυήσεις, ώστε να ανταποκριθούμε σε αυτό που ζητάει η κοινωνία από το πολιτικό σύστημα. Αν κάποιοι πιστεύουν ακόμη ότι η νίκη στις εκλογές μάς δίνει ως τρόπαιο την κρατική εξουσία κατά το μέτρο του αξιώματος του καθενός, κάνουν τραγικό ιστορικό λάθος.

 


* Η συνάντευξη δόθηκε στο δημοσιογράφο Τάσο Παππά, στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 26 Απριλίου 2009

Tags: Συνεντεύξεις 2009