Η διαχείριση της προσφυγικής κρίσης - δέκα θέσεις

Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2016

Ευάγγελος Βενιζέλος

Η διαχείριση της προσφυγικής κρίσης - δέκα θέσεις

1. Το προσφυγικό δεν είναι ζήτημα ευρωπαϊκό αλλά διεθνές. Είναι τραγική  συνέπεια των πολεμικών συγκρούσεων στην Συρία αλλά και σε πολλές άλλες χώρες και περιοχές από τις οποίες αναγκάζονται να φύγουν εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι για λόγους επιβίωσης και  να αναζητήσουν μια καλύτερη τύχη στην Ευρωπαϊκή Ένωση στην οποία μπορούν να φτάσουν δια ξηράς και δια θαλάσσης. Η Ε.Ε. είναι προφανές ότι δεν μπόρεσε να διαμορφώσει και να εφαρμόσει μια ολοκληρωμένη πολιτική διαχείρισης του προσφυγικού. Αντιθέτως δοκιμάζεται πλέον σοβαρά η συνοχή της και η αποτελεσματικότητα των ενωσιακών οργάνων. Πολλά κράτη-μέλη επικαλούμενα την κυριαρχία τους και λόγους εσωτερικής ασφάλειας λαμβάνουν εθνικά μέτρα ή συμμετέχουν σε περιφερειακού χαρακτήρα πρωτοβουλίες που θέτουν σε αμφισβήτηση το θεσμικό οικοδόμημα της Ε.Ε., την ισχύ της ενωσιακής έννομης τάξης και την πολιτική οντότητα της Ευρώπης. Το ζήτημα  έχει ήδη διαστάσεις τέτοιες που καθιστούν αδύνατη την αντιμετώπιση του χωρίς τη συμμετοχή του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και ιδίως των μόνιμων μελών του, χωρίς την πλήρη συνεργασία της Τουρκίας και χωρίς τη συμμετοχή τόσο των αραβικών όσο και των αφρικανικών χωρών. Η εμπλοκή του ΝΑΤΟ μόνο μέσα στο ευρύτερο αυτό νομικό και επιχειρησιακό πλαίσιο μπορεί να έχει πραγματική προστιθέμενη αξία. Χώρες όπως η Τουρκία, η Ιορδανία και ο Λίβανος αντιμετωπίζουν εδώ και πολύ καιρό προσφυγικές πιέσεις που αφορούν  εν δυνάμει την Ευρώπη και οφείλονται σε πολεμικές συρράξεις ή εύθραυστες καταστάσεις αρμοδιότητας του  Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και ευρύτερα της διεθνούς κοινότητας. Η κατανομή των προσφύγων πρέπει να είναι δίκαιη και να μη αφορά μόνο τις χώρες-μέλη της ΕΕ, αλλά όλες τις ασφαλείς χώρες αρχίζοντας από τις αραβικές ή αφρικανικές χώρες με την ανάλογη διεθνή οικονομική βοήθεια. 

Περισσότερα...

Liberal | Προσοχή, φτάσαμε στον σκληρό πυρήνα

Αθήνα 11 Φεβρουαρίου 2016

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στο Liberal.gr

Προσοχή: Φτάσαμε στον σκληρό πυρήνα

Στο προσφυγικό αποτυπώνεται με ανάγλυφο τρόπο η παθογένεια της κυβερνητικής αντίληψης γύρω από τη θέση της χώρας μέσα στους ευρωπαϊκούς και διεθνείς συσχετισμούς.

Στο πεδίο της οικονομίας ενώ οι παραδοχές πάνω στις οποίες οι λεγόμενες αντιμνημονιακές δυνάμεις είχαν οικοδομήσει την αφήγηση τους κατέρρευσαν  παταγωδώς  ήδη από τον Ιούλιο του 2015, διατηρούνται ακόμη και μετά το τρίτο μνημόνιο επικίνδυνα κατάλοιπα δημαγωγικής θρασυδειλίας που ξέρουμε ποια επίπτωση έχουν. Ανεβάζουν για την κοινωνία το κόστος της τελικής διευθέτησης σε ζητήματα όπως το ασφαλιστικό ή το φορολογικό. Η ελληνική οικονομία και τελικά οι έλληνες πολίτες επιβαρύνονται με παράταση της ύφεσης και της ανεργίας, με απώλεια περιουσιακών στοιχείων, με ακύρωση θεμελιωμένων δικαιωμάτων, με διάψευση προσδοκιών. Το κόστος είναι μεγάλο και δεν ήταν καθόλου μοιραίο και  αναπόφευκτο. Είναι  όμως κόστος οικονομικό και κοινωνικό. Δεν αφορά τον πυρήνα της εθνικής κυριαρχίας με την έννοια των θεμάτων εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας και άμυνας. 

Η διαχείριση των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών συνδέεται δυστυχώς  με τον σκληρό αυτό πυρήνα της εθνικής κυριαρχίας και με την εσωτερική πολιτική  κατάσταση σε πολλές χώρες - μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εσφαλμένες εκτιμήσεις και συσχετίσεις στο πεδίο αυτό δεν έχουν κόστος απλώς οικονομικό και κοινωνικό αλλά κόστος κατά κυριολεξία εθνικό. 

Η κυβέρνηση στην πρώτη φάση αδυνατούσε να κατανοήσει το μέγεθος και τη δυναμική του προβλήματος και επεδίωξε τελείως απλοϊκά να το συσχετίσει με τη διαπραγμάτευση για το μνημόνιο. Από την πρώτη αυτή φάση διατηρείται ακόμη το σενάριο μιας χυδαίας ανταλλαγής μεταξύ φιλοξενίας περισσότερων προσφύγων στην Ελλάδα  και απομείωσης του  ελληνικού δημοσίου χρέους. Η συσχέτιση είναι πέρα από χυδαία και ανόητη και περιττή γιατί η πρόσθετη παρέμβαση στο χρέος έχει συμφωνηθεί ήδη από το 2012 και έχει με μεγάλη ακρίβεια και αυστηρότητα περιγραφεί στη συμφωνία της 12ης Ιουλίου 2015 για το τρίτο μνημόνιο. Το μόνο που θα μπορούσε να συμβεί ως προς το ζήτημα αυτό θα ήταν να αναλάβει η Ελλάδα πρόσθετο και δυσανάλογο βάρος μόνιμης φιλοξενίας προσφύγων για να πάρει στο χρέος αυτό που θα έπαιρνε ούτως ή άλλως.

Περισσότερα...

Καθημερινή | Προσφυγικό και εθνικά θέματα

Αθήνα, 3 Ιανουαρίου 2016

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου
στην Καθημερινή της Κυριακής

Προσφυγικό και εθνικά θέματα

Η μαζική έλευση στην Ευρώπη προσφύγων κυρίως από τη Συρία και μαζί  μεταναστών χωρίς νόμιμα έγγραφα από διάφορες χώρες, μέσω Τουρκίας, με βασική πύλη εισόδου τα ελληνικά νησιά του Αιγαίου, δεν επηρεάζει έντονα μόνο τις ευρωπαϊκές κοινωνίες και την εσωτερική πολιτική κατάσταση σε όλες σχεδόν τις χώρες - μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν θέτει σε δοκιμασία μόνο τη Συνθήκη Σένγκεν και τους κανόνες του Δουβλίνου. Αναδεικνύει τα όρια και τις ανεπάρκειες της εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας της Ευρώπης. Όχι μόνο της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας και της Κοινής Πολιτικής Ασφαλείας και Άμυνας αλλά και των αντίστοιχων εθνικών πολιτικών των κρατών - μελών, πρωτίστως αυτών που λόγω μεγέθους, ιστορικών σχέσεων με κρίσιμες περιοχές, της θεσμικής τους ιδιότητας ως μόνιμων μελών του ΣΑ του ΟΗΕ ή της  διαθεσιμότητας τους να αναλάβουν στρατιωτική δράση διαδραματίζουν σημαντικό διεθνή ρόλο.

Η προσφυγική κρίση ως ευρωπαϊκή πολιτική και κοινωνική δοκιμασία που συνδέεται με θεμελιώδη ζητήματα εσωτερικής και εξωτερικής ασφάλειας είναι πλέον εμφανές ότι επιταχύνει πιο σοβαρές και πρακτικές πρωτοβουλίες σε σχέση με τη Συρία. Αυτό δείχνει η τελευταία  απόφαση του Σ.Α. Το ίδιο ισχύει -τηρουμένων των αναλογιών - και ως προς τη Λιβύη.

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες η προσφυγική κρίση αναδεικνύει τη σημασία των ελληνικών συνόρων ως εξωτερικών συνόρων της ΕΕ με όλα όσα αυτό συνεπάγεται. Η ικανότητα και η επάρκεια του ελληνικού κρατικού μηχανισμού να φυλάξει τα εθνικά σύνορα ως ευρωπαϊκά κρίνεται από τα άλλα κράτη -  μέλη και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς από μια πολύ συγκεκριμένη οπτική γωνία: Από πλευράς αστυνομικής καθώς αστυνομικού χαρακτήρα είναι οι αρμοδιότητες της  συνοριοφυλακής και ακτοφυλακής των κρατών - μελών που συνδέονται με τις αρμοδιότητες της Ε.Ε. στο πλαίσιο των άρθρων 77 και 79 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ε.Ε. Ειδικότερα δε από την άποψη της γρήγορης και αποτελεσματικής καταγραφής, ταυτοποίησης και προσωρινής φιλοξενίας όσων δικαιούνται το status του πρόσφυγα και της προώθησής τους στις χώρες  που αναλαμβάνουν την οριστική τους φιλοξενία.

Περισσότερα...

14-16.1.2015 Η Ελλάδα για τη δικαιοδοσία του ΔΔΧ και του ΔΔΔΘ

14 - 16 Ιανουαρίου 2015

 

Η Ελλάδα κατέθεσε στις 14.1.2015 στα Ηνωμένα Εθνών δήλωση με την οποία επικαιροποιείται και συμπληρώνεται η δήλωση που είχε κάνει το 1994 για την αποδοχή της υποχρεωτικής δικαιοδοσίας του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης (ΔΔΧ) με βάση το άρθρο 36 παρ. 2 του Καταστατικού του Δικαστηρίου αυτού. Με βάση τη νέα Δήλωση, η οποία τέθηκε σε ισχύ από της καταθέσεως της, η χώρα μας, όπως και με τη Δήλωση του 1994, αποδέχεται μεν μονομερώς, αλλά αποκλειστικά έναντι των κρατών που έχουν προβεί σε αντίστοιχη Δήλωση, δυνάμει του άρθρου 36 παρ. 2, υπό τον όρο δηλαδή της αμοιβαιότητας, την υποχρεωτική δικαιοδοσία του ΔΔΧ σε σχέση με όλες τις νομικές διαφορές που αναφέρονται στην εν λόγω διάταξη.

Περισσότερα...

Βουλή| Πάψτε να «διαπραγματεύεστε»! Λυπηθείτε τη χώρα αυτή.

1η Δεκεμβρίου 2015

Oμιλία Ευ. Βενιζέλου στην Ολομέλεια κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

Οι βοσκήσιμες γαίες έχουν νόημα στο πλαίσιο του άρθρου 24 του Συντάγματος, όταν εντάσσονται σε μια ολοκληρωμένη αγροτική και κτηνοτροφική πολιτική που τουλάχιστον δε συνιστά μείωση του διαθέσιμου αγροτικού εισοδήματος. Δεν είναι  ολοκληρωμένη αγροτική πολιτική η απειλή για τη φορολογία των αγροτών και η απόπειρα ανατροπής του πλαισίου της κοινωνικής ασφάλισής τους. Το να μιλήσουμε για τέτοια θέματα προϋποθέτει ότι η χώρα έχει στρατηγικό πλαίσιο και κυβέρνηση ικανή να ασκήσει τις αρμοδιότητές της. Δυστυχώς η χώρα δεν έχει  ούτε στρατηγικό πλαίσιο, ούτε κυβέρνηση με στοιχειώδη ικανότητα διακυβέρνησης.

Και το ερώτημα είναι: Γιατί τις τελευταίες μέρες ο πρωθυπουργός ο κ. Τσίπρας πυροδότησε την πολιτική ένταση αναζητώντας δήθεν συναίνεση; Ποιος προκάλεσε τη συνάντηση των αρχηγών των κομμάτων, που είχε αυτήν την αντιπαραγωγική κατάληξη; Ποιος είναι αυτός που τροφοδότησε τα σενάρια για την αντοχή της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας; Ο ίδιος ο κ. Τσίπρας. Και στην πραγματικότητα το έκανε γιατί δεν  θέλει συναίνεση, ούτε αλλαγή του στενού και ετερόκλητου κυβερνητικού σχήματος ΣΥΡΙΖΑ ΑΝΕΛ, που τον αφήνει ανεξέλεγκτο. Επιδιώκει άλλα πράγματα.

Επιδιώκει την εκβιαστική συσπείρωση του χώρου του για να υπερψηφιστούν αντιδημοφιλείς και δύσκολες ρυθμίσεις, ρυθμίσεις χειρότερες από αυτές που ο ΣΥΡΙΖΑ "έφτυνε" τα προηγούμενα χρόνια, μέσα στο κλίμα της αντιμνημονιακής δημαγωγίας. Και τώρα τις εκθειάζει και τις "γλύφει" ως απολύτως αναγκαίες.

Περισσότερα...

Επίκαιρη Ερώτηση Ευ. Βενιζέλου προς τον Πρωθυπουργό

Αθήνα, 20 Νοεμβρίου 2015 

Επίκαιρη Ερώτηση

Προς τον κ. Πρωθυπουργό

Η απάντηση που έδωσε ο κ. Πρωθυπουργός κατά τη διάρκεια της προχθεσινής κοινής συνέντευξης του με τον Τούρκο Πρωθυπουργό σε  ερώτηση για το άνοιγμα κεφαλαίων στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας με την Ε.Ε., προκάλεσε παρεξηγήσεις και παρερμηνείες που αποδόθηκαν σε τεχνικό σφάλμα του γραφείου τύπου της Ελληνικής Πρεσβείας στην Άγκυρα.

Είδα προσεκτικά το σχετικό βίντεο και διάβασα τη διορθωμένη απομαγνητοφώνηση στην επίσημη ιστοσελίδα του κ. Πρωθυπουργού. Η θέση που διατυπώνει είναι ότι η Ελλάδα είναι υπέρ του ανοίγματος (έναρξης διαδικασίας) κεφαλαίων, αλλά όχι υπέρ του βιαστικού κλεισίματος τους ("όχι για να κλείσουν εύκολα ή στο πόδι ") καθώς πρέπει να " συζητηθούν και να εκπληρωθούν οι όροι ".

Το άνοιγμα όμως νέων κεφαλαίων - ανεξαρτήτως του πότε και πώς θα καταλήξει η διαδικασία -συνιστά κρίσιμο και λεπτό ζήτημα για πολλά κράτη - μέλη, προφανώς για την Κυπριακή Δημοκρατία, αλλά και για την Ελλάδα.

Ανεξαρτήτως του χειρισμού ως προς τη διατύπωση και το νόημα της  συγκεκριμένης απάντησης, γύρω απο τόσο σημαντικά ζητήματα της εξωτερικής πολιτικής της Χώρας, πρέπει να υπάρχει η μέγιστη δυνατή σαφήνεια. Αυτό διασφαλίζει τόσο το αρραγές μέτωπο Ελλάδας – Κύπρου, όσο και το πραγματικά καλό  επίπεδο των ελληνοτουρκικών σχέσεων χωρίς παρερμηνείες ή παρεξηγήσεις ως προς τις εθνικές μας θέσεις.

Κατόπιν αυτού ζητείται απο τον κ. Πρωθυπουργό  να διατυπώσει, με την απάντηση του στην παρούσα επίκαιρη  ερώτηση, την ολοκληρωμένη θέση της Κυβέρνησης ως προς το άνοιγμα νέων κεφαλαίων στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Περισσότερα...

ΕΒΕΑ | Πολιτικές Διαστάσεις του Δικαίου της Θάλασσας στην Ανατολική Μεσόγειο

Αθήνα, 10 Νοεμβρίου 2015

 

Ευάγγελος Βενιζέλος

 

«Πολιτικές Διαστάσεις του Δικαίου της Θάλασσας στην Ανατολική Μεσόγειο - Η ελληνική θέση ως προς την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών» *

 

Ευχαριστώ τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Δημοσίου Δικαίου με τον οποίον με συνδέουν παλαιοί επιστημονικοί  δεσμοί και τα Πανεπιστήμια Αθηνών και Πελοποννήσου για την πρωτοβουλία να οργανώσουν τη συνάντηση αυτή και για την πρόσκλησή τους.

 

Α. Η σχέση δικαίου και πολιτικής στο πεδίο του Διεθνούς Δικαίου

 

Κλήθηκα να σας μιλήσω για την πολιτική διάσταση του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας στην περιοχή μας, στην Ανατολική Μεσόγειο. Η πολιτική διάσταση όχι μόνον του Διεθνούς Δικαίου, αλλά του δικαίου συνολικά, είναι σχεδόν πάντοτε προφανής, αλλά ειδικά στο Διεθνές Δίκαιο έχουμε την ευκαιρία να βλέπουμε εν εξελίξει ένα εργαστήριο φιλοσοφίας και μεθοδολογίας του δικαίου, γιατί ο συσχετισμός των δυνάμεων που βρίσκεται στην μήτρα κάθε κανόνα δικαίου είναι εμφανής στο Διεθνές Δίκαιο περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο κλάδο.

Περισσότερα...

EBEA | Συγκλονιστικές οι αποκαλύψεις του κ. Πανούση, να διερευνηθούν σε βάθος

Αθήνα, 10 Νοεμβρίου 2015

Ο Ευ. Βενιζέλος εισερχόμενος στο συνέδριο που διοργάνωσαν ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Δημοσίου Δικαίου και τα πανεπιστήμια Αθηνών και Πελοποννήσου, με θέμα το «Δίκαιο της Θάλασσας και Μεσογειακός Χώρος», και απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων, δήλωσε:

Ευ. Βενιζέλος: Το Δίκαιο της θάλασσας βρίσκεται στη βάση των ελληνοτουρκικών σχέσεων και του κλίματος στο Αιγαίο, την Ανατολική Μεσόγειο, τα τελευταία 42 χρόνια αλλά και η καθημερινότητά μας τώρα λόγω των προσφυγικών ροών σχετίζεται άμεσα με την εφαρμογή και τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου της θάλασσας. Γιατί πέρα από την ανθρωπιστική διάσταση που υπερέχει όλων υπάρχει το ζήτημα των κυριαρχικών δικαιωμάτων και των διοικητικών αρμοδιοτήτων της Ελλάδας για θέματα έρευνας και διάσωσης, άρα σε όσες περιπτώσεις η Ευρωπαϊκή Ένωση έρχεται να στηρίξει την Ελλάδα και να προστατεύσει τα Ευρωπαϊκά σύνορα και τον Ευρωπαϊκό χώρο οφείλει να σέβεται την Ελληνική Αντίληψη για θέματα έρευνας και διάσωσης. Αν και το πιο σωστό είναι να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα αυτό όχι ως ζήτημα έρευνας και διάσωσης ανθρώπων που κινδυνεύουν στο Αιγαίο και χάνουν τη ζωή τους αλλά στην πηγή του προβλήματος και πρέπει να εγκατασταθούν οι μηχανισμοί ταυτοποίησης, κατανομής και εγκατάστασης επί τουρκικού εδάφους. Αυτό όμως πρέπει να είναι αντικείμενο συζήτησης  όχι μόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και στο Συμβούλιο Ασφαλείας  του Οργανισμού Ενωμένων Εθνών.

Περισσότερα...