Παρασκευή, 31 Μαΐου 2013


Ομιλία Προέδρου του ΠΑΣΟΚ Ευάγγελου Βενιζέλου προς τιμήν του ομότιμου καθηγητή κ. Χρύσανθου Ζαμπούλη που διοργάνωσε το ΔΣ του Τελλόγλειου Ιδρύματος Τεχνών ΑΠΘ


Κύριε Αντιπρόεδρε του Συμβουλίου του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, αιδεσιμολογιότατε, κύριοι και κυρίες συνάδελφοι στο Πανεπιστήμιο και στο δημόσιο βίο της χώρας, αγαπητές φίλες και αγαπητοί φίλοι, η μόνη ιδιότητα με την οποία βρίσκομαι εδώ, είναι η ιδιότητα του αδελφικού φίλου του Χρύσανθου Ζαμπούλη, για μια πολύ μεγάλη περίοδο της ζωής και των δυο μας, που ξεπερνάει τα τριάντα χρόνια. Τριάντα χρόνια στενής καθημερινής σχέσης.

Είμαι φίλος του και βεβαίως έχω τη μεγάλη τύχη να απολαμβάνω την ευεργεσία των ιατρικών του υπηρεσιών. Συναντηθήκαμε τυχαία, μας έφερε σε επαφή όχι η Ιατρική, αλλά η Νομική επιστήμη, μέσα από μια καθημερινή συναλλαγή που έπρεπε να γίνει με έναν φίλο που δεν ξεχνάμε, αν και λείπει πάρα πολλά χρόνια τώρα από κοντά μας, έναν πολύ χαριτωμένο άνθρωπο τον Καθηγητή της Πολιτικής Ιστορίας στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου μας, τον Παύλο Πετρίδη.

 

Μπορώ να μαρτυρήσω, όπως και πάρα πολλοί άλλοι εδώ μέσα ,για το τι σημαίνει ο Χρύσανθος Ζαμπούλης στη ζωή όλων μας, στη ζωή του Πανεπιστημίου, στη ζωή της πόλης της Θεσσαλονίκης, στην ζωή τελικά της χώρας, γιατί είναι αθόρυβος και διακριτικός αλλά είναι πολύ σημαντικός δημόσιος παράγοντας ο Χρύσανθος. Έχει μια πολύ έντονη αίσθηση του δημοσίου συμφέροντος σε ό,τι κάνει σε όλες του τις επιλογές και τις δραστηριότητες.

Ο κ. Τσουκαλάς θυμήθηκε την πραγματεία επι υφηγεσία του Βιζυηνού, η διατριβή του Βιζυηνού ήταν αφιερωμένη στον παιδαγωγικό ρόλο του παιχνιδιού και ο χαρακτηρισμός του Χρύσανθου ως εφήβου, είναι κοντά στην πραγματικότητα ,αλλα οι έφηβοι είναι ενίοτε πονηροί στη συμπεριφορά τους και επιθετικοί. Ο Χρύσανθος δεν είναι έφηβος, είναι παιδί, έχει μια παιδικότητα και γι' αυτό το βασικό του χαρακτηριστικό είναι ότι κάνει πράγματα όχι μόνο σπουδάζοντας αλλά και παίζοντας, με την καλή, την παιδαγωγική ,έννοια του όρου. Γιατί ασχολείται με μια διάθεση η οποία δεν είναι αναγκαστικά επαγγελματική, ερευνητική, είναι και παιγνιώδης με πάρα πολλά αντικείμενα με τα οποία εξοικειώνεται, τα οποία μαθαίνει και στα οποία γίνεται εξίσου καλός με την Ιατρική του επιστήμη.

Το βασικό χαρακτηριστικό του Χρύσανθου είναι η ολιστικότητά του. Κατ' αρχάς είναι, όπως καλύτερα από εμένα γνωρίζουν οι συνάδελφοί του στην Ιατρική, ένας γιατρός που δεν υπάρχει συχνά στην εποχή μας, ολιστικός γιατί μπορεί να έχει συνολική αντίληψη για τα πράγματα και μπορεί να υπερβαίνει τα όρια της ειδικότητάς του.

Άλλωστε αυτή είναι η μεγάλη παράδοση των Βαλτή και Μεταξά , όπως είπε ο κ. Ταρλατζής στον πολύ ωραίο επιστημονικό τελικά έπαινο που παρουσίασε .Αυτή είναι η παράδοση της Β’ προπαιδευτικής παθολογικής κλινικής, είναι η παράδοση μιας κλινικής παλαιού τύπου που περιλαμβάνει όλα τα παλαιά αντικείμενα της παθολογίας, κάτι που δεν το βρίσκει κανείς εύκολα σήμερα. Αλλά αυτό επιτρέπει και στον γιατρό να έχει τη συνολική εικόνα.

Είναι ολιστικός ως γιατρός, δοτικός ως άνθρωπος και ξανά ολιστικός ως διανοούμενος. Γιατί αυτό είναι ο Χρύσανθος, είναι ένας διανοούμενος, είναι επιστήμων είναι ερευνητής, είναι ενεργός πολίτης, προοδευτικός, ασχολείται με πληθώρα ετερόκλητων αντικειμένων, ο κοινός παρανομαστής των οποίων είναι τελικά η αναζήτηση της εξέλιξης της ιστορίας και βέβαια η αναζήτηση ερμηνειών πίσω από αυτά που είναι προφανή, ή που υπαγορεύονται ως κρατούσες αντιλήψεις για τα πράγματα.

Ο Χρύσανθος είναι καλόπιστος ως άνθρωπος, εξαιρετικά δοτικός ως γιατρός και ως φίλος, έτοιμος να προσφέρει κάθε είδους υπηρεσία στο δημόσιο βίο, αλλά ταυτόχρονα είναι και καχύποπτος. Μπορεί η καλοσύνη του και το ύφος του και η προσήνειά του και η ψυχιατρική διάσταση της ιατρικής του βοήθειας, η οποία είναι πάντοτε αναγκαία, να δημιουργούν την παραπλανητική εντύπωση ότι του διαφεύγουν ορισμένα πράγματα. Είναι απλώς ευγενής και δεν καθιστά προφανή αυτά που αντιλαμβάνεται, αλλά πρέπει όλοι να ξέρουμε ότι τα αντιλαμβάνεται πλήρως, όλα. Απλώς τα χειρίζεται για να καταλήξει στα δικά του ιατρικά συμπεράσματα και βεβαίως τα χρησιμοποιεί όλα αυτά για να οικονομήσει τα πράγματα. Γιατί ένας οικονόμος του βίου είναι ο Χρύσανθος, με την εκκλησιαστική, αιδεσιμολογιότατε, έννοια του όρου.

Και ο γιατρός και ο φίλος και ο δάσκαλος οικονομεί τα πράγματα, βρίσκει λύσεις, δεν είναι απόλυτος ,αυστηρός, άτεγκτος, ξέρει να είναι εκεί που πρέπει επιεικής, γιατί διαφορετικά ούτε ο ασθενής ούτε ο μαθητής ούτε ο συνάδελφος ούτε ο συμπολίτης, μπορεί να βρει διέξοδο στα προβλήματά του. Είναι επιεικής με τους άλλους, είναι πάρα πολύ αυστηρός με τον εαυτό του.

Αλλά αν τον εξετάσει κανείς εις βάθος βρίσκει μια μοναχική φιλοσοφία της ζωής. Μοναχική με την έννοια του μοναστικού, μοναχικού βίου. Έχει μια αφοσίωση, μια αποστολική διάθεση, μια vocation, μια κλίση, έχει μια ιερατική κλίση στην πραγματικότητα. Γιατί όλα αυτά που κάνει είναι σε πολύ μεγάλο βαθμό ιερατικού, παλαιότερα θα μπορούσε να είναι και μαγικού, αλλά εν πάση περιπτώσει ιερατικού χαρακτήρα. Διότι έχει μια ιαματικότητα στη συμπεριφορά του ,όταν σε πιάνει, το νιώθεις αυτό, διότι σου μεταβιβάζει μια δύναμη και μια προσδοκία και την πεποίθηση ότι θα βρεθεί μια λύση στα πράγματα.

Κοσμοπολίτης φυσικά ως ερευνητής, ιδανικός ως δάσκαλος έχει στηρίξει και στηρίζει συνεχώς τους μαθητές του και του προωθεί. Νομίζω έτοιμος να συμπαρασταθεί σε όλους τους φίλους του και σε όλους τους γνωστούς του και επειδή είναι διανοούμενος βέβαια έχει και μια ροπή στο να γνωρίζει ανθρώπους που τους θεωρεί σημαντικούς.

Έχει τα δικά του κριτήρια για το ποιος είναι σημαντικός στην Ελλάδα, διεθνώς και θέλει να έχει την επαφή με τους ανθρώπους που έχουν κάποιο ρόλο, κάτι να πουν.

Αυτό εξηγεί και τις σχέσεις του με αυτούς που είδαμε στη φωτογραφία και με το Νίκο Κούνδουρο, τον έχει γνωρίσει πολύ πριν από εμένα, ανεξάρτητα από εμένα και με τον Καλατράβα και με πολλούς άλλους, τους οποίους δεν χρειάζεται να αποκαλύψουμε εδώ, άλλωστε εδώ μέσα σε αυτή τη χωρία των φίλων του σήμερα που τον τιμούν μαζί με τον πατέρα του, τον αδελφό του, τα παιδιά του, το συγαμπρό του, την κουνιάδα του και όλη την οικογένεια, βρίσκονται εξαιρετικά σημαντικοί άνθρωποι της Θεσσαλονίκης, της χώρας, με τους οποίους έχει μια πολύ στενή προσωπική σχέση και δεν είναι καθόλου τυχαίο.

Γιατί όλοι αυτοί κάτι έχουν να πουν μαζί του, κάτι έχουν να συζητήσουν μαζί του, για την αρχιτεκτονική, για τη χαρτογραφία, για τη φυσική, για την πληροφορική, για την αγροτοβιοτεχνολογία, για τη νομική, για το συνταγματικό Δίκαιο, βεβαίως και μπορεί να συζητήσει για όλα αυτά.

Με τον Χρύσανθο έχουμε μια πορεία πολλών δεκαετιών πια και έτσι μπορώ να μαρτυρήσω για του λόγου το ασφαλές, σε σχέση με αυτά που με τόσο ωραίο τρόπο είπαν οι προλαλήσαντες.

Δεν θα ήθελα να επεκταθώ περισσότερο σε αυτή την εξομολόγηση, γιατί από ένα σημείο και μετά γίνεται άσεμνη. Είναι άσεμνο το να παρουσιάζουμε δημόσια μια σχέση που είναι τόσο βαθιά και καταλυτικά προσωπική.

Υπάρχει όμως και το Τελλόγλειο και η τέχνη για την οποία θα μου επιτρέψετε να πω δυο λόγια. Είπε η κα Βουτυρά, ο πραγματικός στυλοβάτης αυτού του Ιδρύματος και αυτού του χώρου, η ψυχή, ότι με ευχαριστεί γιατί βοήθησα στη μεγάλη οικονομική κρίση το 2000.

Οι δεσμοί με το Τελλόγλειο είναι πολύ παλαιότεροι. Την αείμνηστη Αλίκη Τέλλογλου τη γνώρισα στο γραφείο του τότε Πρύτανη Δημήτρη Φατούρου, στις αρχές της πρυτανείας του ,στις αρχές της δεκαετίας του ’80, όταν ως νεαρός Καθηγητής της Νομικής ήμουν νομικός σύμβουλος του Πανεπιστημίου, ασχολήθηκα πάρα πολύ με την τελική μορφοποίηση του Ιδρύματος και βέβαια με την κατασκευή αυτού του κτηρίου. Εν τέλει ως Υπουργός Πολιτισμού μέσω των υποδομών της επίσης αείμνηστης Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης Θεσσαλονίκη 1997.

Και θυμάστε ίσως κάποιοι εδώ μέσα, σίγουρα η κα Βουτυρά, ότι είχαμε αναγκαστεί να οργανώσουμε πρώιμα εγκαίνια του χώρου αυτού κατά τη διάρκεια του 1997 με την πρωτοβουλία του Δημήτρη Παντερμαλή και με μια μεγάλη έκθεση από τις εντυπωσιακότερες που έχουν οργανωθεί για το Μέγα Αλέξανδρο στη Δύση, για το πώς αφομοιώνει η Δύση την παράδοση του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Βέβαια χαίρομαι γιατί διάφοροι φίλοι μου, ο Χρύσανθος είναι ένας από αυτούς, ασχολήθηκαν με το Τελλόγλειο και έχουν καταθέσει εδώ ένα μέρος της αγάπης τους και της μέριμνάς τους για το Πανεπιστήμιο και για τη σχέση του Πανεπιστημίου με την πόλη και την τέχνη. Αυτό είναι το τρίγωνο που συγκροτείται εδώ στο Τελλόγλειο Ίδρυμα.

Ο Χρύσανθος έχει μια ροπή στα εικαστικά και στη μουσική τώρα αποδεικνύεται, λόγω οικογενειακών σχέσεων ίσως, θα το δούμε αυτό στη συνέχεια της βραδιάς, αλλά σίγουρα στα εικαστικά.

Σε σχέση με τον σκληρό πυρήνα της παρέας μας πρέπει να σας πω, ότι έμενε λίγο πίσω στις αναπαραστατικές τέχνες διότι υπήρχε ένα άλλο μέλος της παρέας που επίσης το χάσαμε πρόωρα πριν από χρόνια, το 2000, μια μοιραία χρονιά χάσαμε πολλούς φίλους μας τότε, ο Δημήτρης Ιακωβίδης Καθηγητής της Οδοντιατρικής Σχολής, ο Τζακ, ο οποίος ίσως δεν ξέρετε ή δεν θυμάστε ότι ήταν ένας ακαταγώνιστος θεωρητικός και ιστορικός του κινηματογράφου, απαράμιλλος. Άρα υπήρχε ένας εσωτερικός διαχωρισμός των πεδίων: ο Χρύσανθος είχε στραφεί προς τα εικαστικά, γιατί ο Τζακ είχε στραφεί προς τον κινηματογράφο περισσότερο.

Και χαίρομαι πραγματικά γιατί η θητεία του εδώ, η μακρά θητεία του στο Διοικητικό Συμβούλιο του Τελλογλείου Ιδρύματος σε στενή συνεργασία με τον εκάστοτε Πρόεδρο και πάντα με την κα Βουτυρά τη μόνιμη Γενική Γραμματέα, είχε ως αποτέλεσμα αυτό εδώ το Ίδρυμα ,αυτός ο χώρος που συνδέεται με το Πανεπιστήμιο, να σημαίνει κάτι για την πόλη να είναι ένα σημείο αναφοράς, γιατί εδώ τολμήθηκαν πράγματα που δεν τολμήθηκαν αλλού και βεβαίως όταν λέω «αλλού» εννοώ και την Αθήνα.

Ένα σημαντικό στοιχείο της προσωπικότητας του Χρύσανθου που είναι μια ειδική παράμετρος του κοσμοπολιτισμού του, είναι ότι δεν έχει σύμπλεγμα κατωτερότητας με την Αθήνα. Γι' αυτό και τον αντιμετωπίζουν όλοι οι συνάδελφοί του στην Ιατρική Σχολή, στις επιστημονικές εταιρείες, σε όλες τις δραστηριότητες ως απολύτως εντεταγμένο και στο δικό τους χώρο και βέβαια αυτό συμβαίνει και στο εξωτερικό το έχω διαπιστώσει πολλές φορές. Έχω ακούσει συναδέλφους του να αναλύονται σε ύμνους για το Χρύσανθο.

Τώρα, όλα αυτά είναι πολύ καλά και πολύ αθώα αλλα λεγοντας καλά λόγια για τον Χρύσανθο δεν κινδυνεύεις να μεροληπτήσεις, γιατί λειτουργεί ένα είδος συμψηφιστικής αντικειμενικότητας.

Εντάξει όλοι τα καταλαβαίνουν αυτά και τα κατανοούν, τα πράγματα δεν είναι βέβαια τόσο αθώα γιατί η απουσία της Μιμίκας στην πραγματικότητα επιβαρύνει την ατμόσφαιρα. Δεν είναι σωστό, δεν είναι δίκαιο να γίνονται αυτά και να λέγονται χωρίς αυτήν. Αλλά μπορούμε να κάνουμε μια αφαίρεση και μια υπόθεση εργασίας μεταφυσική βέβαια και αυθαίρετη, ότι έχει κι αυτή μια συμμετοχή. Κάτι που δεν ξέρω αν θα το δεχόταν η ίδια, με την αντίληψή της για τη ζωή και τον θάνατο, αλλά πάντως εμείς δικαιούμαστε να το πούμε αυτό.

Γιατί ο Χρύσανθος βεβαίως μπορεί να καμαρώνει τον εγγονό του και τον νεαρό Χρύσανθο και τον πατέρα του και τους δυο γιους του διδάκτορες στην επιστήμη της Πληροφορικής και των υπολογιστών με μεγάλη παρουσία ερευνητική, αλλά είναι μόνος και αυτό επιτείνει την μοναχική διάσταση στην οποία αναφέρθηκα.

Και γι' αυτό θα μου επιτρέψετε εκ μέρους των φίλων του, φαντάζομαι εκ μέρους όλων όσοι είμαστε σήμερα εδώ και άλλων πολλών που δεν είναι, ως ένα μικρό αντίδωρο -συμβολικό -στη μεγάλη του δοτικότητα να του πω ότι εμείς είμαστε εδώ μαζί σου, σε αγαπάμε πάρα πολύ, αθροιστικά όλοι μαζί μπορεί να σε αγαπάμε λίγο περισσότερο από ό,τι αγαπάς εσύ Χρύσανθε, τον καθένα και την καθεμιά από εμάς.

Tags: Περιβάλλον | Οικολογία | Πράσινη ανάπτυξηΘεσσαλονίκηΠολιτικές Ομιλίες, 2013Ομιλίες σε Συνέδρια | Ημερίδες | Εκδηλώσεις, 2013