Στρασβούργο, 5 Φεβρουαρίου 2014


Παρέμβαση Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης και Υπουργού Εξωτερικών σε Ολομέλεια Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το ρόλο της Ευρώπης στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία 

Κύριε Πρόεδρε, Αξιότιμα Μέλη,

Εκ μέρους της Ύπατης Εκπροσώπου και Αντιπροέδρου της Ευρωπαικής Επιτροπής κ. Cathy Ashton, θα ήθελα να επαναλάβω τη βαθειά ανησυχία μου, για την κρίση στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία και να υπογραμμίσω την ανάγκη για την προστασία του πληθυσμού. Η χώρα συνεχίζει να βιώνει μια μεγάλη κρίση: η ανασφάλεια είναι ευρέως διαδεδομένη, όπως είναι και οι παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και η ανθρωπιστική κατάσταση που είναι ανησυχητική.

Ο κοινωνικός ιστός έχει διαταραχθεί, τροφοδοτώντας περαιτέρω τις διακοινοτικές εντάσεις που αποτελούν αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης και οι οποίες οδηγούν σε «οφθαλμόν αντί οφθαλμού» δολοφονίες μεταξύ του χριστιανικού και του μουσουλμανικού πληθυσμού.

Δημόσια ιδρύματα που ήταν ήδη αποδυναμωμένα και λειτουργούσαν στα όρια των δυνατοτήτων τους έχουν παύσει τη λειτουργία τους. Αντιμετωπίζουμε πλέον όχι ένα κράτος, που είναι σε αδυναμία, αλλά ένα κενό, όπου δύσκολα μπορεί να πει κανείς ότι υφίσταται κράτος.

Καθώς η αποκατάσταση της ασφάλειας είναι το κλειδί για την προστασία του άμαχου πληθυσμού και τη σταθεροποίηση της κατάστασης, προκειμένου να υποστηριχθεί η πολιτική διαδικασία, δεν υπάρχει στρατιωτική λύση σε αυτή τη σύγκρουση. Η τρέχουσα κρίση πηγάζει από δεκαετίες έλλειψης πολιτικής συναίνεσης, σοβούσες προκλήσεις στη διακυβέρνηση και μια μη ισορροπημένη κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη.

Η Ε.Ε. έχει εμπλακεί ενεργά, από την αρχή της τρέχουσας κρίσης, στα τέλη Δεκεμβρίου 2012, ώστε να συμβάλει στην πρόληψη της ολοκληρωτικής σύγκρουσης.

Μετά τη βίαιη κατάληψη της εξουσίας από τις ομάδες ανταρτών Seleka, τον Μάρτιο του 2013, η Ε.Ε. υποστήριξε τις περιφερειακές και διεθνείς προσπάθειες, για να εξευρεθεί πολιτική λύση στην κρίση και να υποβοηθηθεί η σταθεροποίηση της χώρας. Η Ε.Ε. αντέδρασε γρήγορα και συνολικά για την αντιμετώπιση της σημερινής κρίσης, υποστηρίζοντας πλήρως τη γαλλική επέμβαση.

Η αντίδρασή της, που συνδυάζει τη στήριξη της σταθερότητας και της ανάπτυξης, αποτελεί μαρτυρία για την ικανότητα της Ε.Ε. να ανταποκρίνεται σε σοβαρές κρίσεις, όπως αυτή, γρήγορα και επαρκώς, με όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή της.

Επίσης, έρχεται να προστεθεί στην κλιμακούμενη εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των κρατών-μελών της Ε.Ε. στον ανθρωπιστικό τομέα, μέσω της διάθεσης κονδυλίων ύψους 76 εκατ. ευρώ το 2013 σε σύγκριση με 20 εκατ. ευρώ το 2012.

Θα ήθελα να επισημάνω τρία βασικά στοιχεία, που θεωρούμε απαραίτητα για μια διέξοδο από την κρίση στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία: Πρώτον, πρέπει να αποκατασταθεί εκ νέου η ασφάλεια, ξεκινώντας από την πρωτεύουσα και εν συνεχεία, επεκτεινόμενη, σταδιακά, στην ευρύτερη περιοχή. Η Ε.Ε. στηρίζει, πλήρως, την Αφρικανική Δύναμη MISCA και χαιρετίζει την υποστήριξη, που παρέχεται από τη γαλλική επιχείρηση Sangaris για την αποκατάσταση του νόμου και της τάξης, αμφότερα σύμφωνα με Ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του Ο.Η.Ε. Εκτιμούμε επίσης, τη διμερή βοήθεια που παρέχεται από τα κράτη μέλη της Ε.Ε..

Δεδομένης της επείγουσας προτεραιότητας, που έχει η αποκατάσταση ενός περιβάλλοντος ασφαλείας, το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της Ε.Ε. έλαβε, στις 20 Ιανουαρίου, την πολιτική απόφαση να ξεκινήσουν οι προετοιμασίες, για μια στρατιωτική επιχείρηση της Ε.Ε. στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία. Η απόφαση ελήφθη, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τη συνεχιζόμενη κατάσταση ανομίας και ανασφάλειας σε μεγάλο μέρος της χώρας, καθώς και την κοινή επιθυμία να βελτιωθεί η ασφάλεια, ούτως ώστε η άμεσα αναγκαία ανθρωπιστική βοήθεια να μπορεί να παραδοθεί σε εκείνους που την έχουν ανάγκη.

Η επιχείρηση της Ε.Ε. έχει ως στόχο να συμπληρώσει τις προσπάθειες, που καταβάλλουν η MISCA και οι γαλλικές δυνάμεις. Υπογραμμίζει την προθυμία της να ανταποκρίνεται με ολοκληρωμένο τρόπο.

Χαίρομαι, που το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ υιοθέτησε ομόφωνα το ψήφισμα 2134 (2014) στις 28 Ιανουαρίου, με το οποίο παρέχεται η εξουσιοδότηση για την επιχείρηση της Ε.Ε. στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία. Η Αφρικανική Ένωση χαιρέτισε, επίσης, την επιχείρηση της Ε.Ε. στο πλαίσιο της ΚΠΑΑ.

Χαίρομαι, ως Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών, διότι το Στρατηγείο της επιχείρησης αυτής είναι στη Λάρισα, όπου έχουμε πολύ στενή συνεργασία με τις γαλλικές δυνάμεις που αποτελούν τον κορμό της επιχείρησης. Δεύτερον, είναι απαραίτητο να δημιουργηθεί ξανά μια πολιτική διαδικασία. Σε αυτό το πλαίσιο, ο διορισμός νέων μεταβατικών αρχών, κατόπιν διαφανών διαβουλεύσεων, και η ισορροπημένη σύνθεση της νέας κυβέρνησης σε σχέση με τις διάφορες κοινότητες είναι θετικά σημάδια.

Επιπλέον, με το συγκεκριμένο υπόβαθρο του Επικεφαλής της Μεταβατικής Αρχής στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της διαμεσολάβησης, αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία για την προώθηση της διαδικασίας πολιτικής μετάβασης, τη συνεργασία όλων των κομμάτων για τον τερματισμό της βίας και την πορεία της χώρας προς την διενέργεια εκλογών το αργότερο μέχρι τον Φεβρουάριο του 2015.

Η ΕΕ είναι έτοιμη, σε στενό συντονισμό με τους εταίρους της, να συνδράμει τη νέα κυβέρνηση στην προώθηση της διαδικασίας μετάβασης. Ενώ οι εκλογές είναι απαραίτητες, για να αποκατασταθεί η νομιμοποίηση των Αρχών και η συνταγματική τάξη, η διεθνής ανταπόκριση και κινητοποίηση θα πρέπει να πηγαίνουν ένα βήμα παραπέρα, προκειμένου να εξασφαλισθεί η βιώσιμη αντιμετώπιση της αστάθειας, που υποτροπιάζει στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία.

Τρίτον, οι πρωτοβουλίες αυτές πρέπει να συνδυάζονται με τις ανθρωπιστικές προσπάθειες, για να βοηθηθούν όσοι έχουν ανάγκη. Στις 20 Ιανουαρίου, ο ΟΗΕ και η Ε.Ε. προήδρευσαν μιας Διεθνούς Συνάντησης Υψηλού Επιπέδου, η οποία συγκέντρωσε σχεδόν 500 εκατ. δολλάρια ΗΠΑ για την ανθρωπιστική και αναπτυξιακή βοήθεια.

Αυτή είναι μια  θετική εξέλιξη, αλλά πρέπει να υπογραμμίσω με έμφαση, ότι η βελτίωση της ανθρωπιστικής κάλυψης και η επανεκκίνηση της αναπτυξιακής βοήθειας συνδέονται άμεσα με τις θετικές εξελίξεις στην κατάσταση ασφάλειας.

Πιστεύουμε, ότι η ταχύτητα, με την οποία θα δράσουμε, έχει ουσιώδη σημασία για την υποστήριξη των νέων μεταβατικών Αρχών, την επιβολή εκ νέου της τάξης και την ομαλοποίηση της πολιτικής διαδικασίας. Εμείς, θα συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε την ανθρωπιστική, σταθεροποιητική και πολιτική διαδικασία και να συνεισφέρουμε στη δημιουργία των προϋποθέσεων, για μια πιο βιώσιμη ανάπτυξη.

Απαραίτητος μέσο-μακροπρόθεσμος στόχος είναι η ανασυγκρότηση των κρατικών θεσμών και η υποστήριξη της μακροπρόθεσμης κοινωνικο-οικονομικής ανάκαμψης, στο πλαίσιο μιας συνολικής ατζέντας για την εδραίωση του κράτους και της ειρήνης.

Η δράση της Ε.Ε. θα έχει πραγματική προστιθέμενη αξία στις διεθνείς προσπάθειες για τη σταθεροποίηση της χώρας και τη στήριξη μιας βιώσιμης ανάκαμψης, με την αξιοποίηση της μακρόχρονης σχέσης της με την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία και των μέσων που διαθέτει, στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης.


Δευτερολογία

Ευχαριστώ κ. Πρόεδρε,

Θέλω να ευχαριστήσω θερμά όλα τα αξιότιμα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που έλαβαν το λόγο. Για μια ακόμη φορά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκφράζει την ευρωπαϊκή ευαισθησία, την πίστη σε αξίες και αρχές. Άλλωστε τους τελευταίους μήνες το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ασχοληθεί αρκετές φορές με την κατάσταση στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία και έχει συμβάλει ουσιαστικά στην ευαισθητοποίηση της ευρωπαϊκής και της παγκόσμιας κοινής γνώμης, αλλά, θα έλεγα, και στην ενεργοποίηση των μηχανισμών του Συμβουλίου.

Κυρίες και κύριοι βουλευτές, η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία υπήρξε για πάρα πολύ καιρό μια ξεχασμένη κρίση. Είναι προφανής η πολυπλοκότητα των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η χώρα. Είναι σημαντικό η διεθνής κοινότητα να εξακολουθήσει να συμμετέχει ενεργά σε βάθος χρόνου, προκειμένου να αντιμετωπιστούν όλα αυτά τα προβλήματα, προβλήματα που αναμφίβολα είναι θρησκευτικά, φυλετικά, εθνοτικά, αναπτυξιακά, θεσμικά, προβλήματα ενός κράτους που δεν υπάρχει, μιας κοινωνίας των πολιτών που πρέπει να συγκροτηθεί. Έχουμε πλήρη συνείδηση των μεγάλων αυτών αντιφάσεων που πρέπει να διευθετηθούν με ειρηνικό τρόπο, με πολιτικό τρόπο.

Είναι εξαιρετικά σημαντικό το γεγονός ότι το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων αποφάσισε να κινηθεί και να οργανωθεί μια ευρωπαϊκή επιχείρηση στο πλαίσιο της κοινής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας. Αυτή είναι μια πολύ σημαντική πολιτική απόφαση, μια πολύ σημαντική απόφαση για την πολιτική οντότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Έγιναν πολλές αναφορές στο ότι δεν αξιοποιήθηκε ο μηχανισμός των battle groups, των ομάδων μάχης που διαθέτει η ΕΕ. Έγινε εκτενής συζήτηση στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων για το ζήτημα αυτό, γιατί πράγματι γνωρίζουμε ότι οι ομάδες μάχης είναι μια δυνατότητα η οποία πρέπει κάποια στιγμή να τεθεί σε ενέργεια. Όμως, η ίδια η Στρατιωτική Επιτροπή της ΕΕ εκτίμησε την κατάσταση και εισηγήθηκε στο Συμβούλιο να μην προσφύγουμε στον μηχανισμό των ομάδων μάχης, γιατί τα χαρακτηριστικά τους δεν βοηθούν ενόψει των ειδικών συνθηκών, στρατιωτικών, πολιτικών και κοινωνικών, που υπάρχουν στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία. Άρα, το Συμβούλιο έλαβε πολύ σοβαρά υπόψη τη γνώμη των απολύτως ειδικών, αυτών που μπορούσαν να κάνουν μια εκτίμηση επί του πεδίου με επαγγελματικά στρατιωτικά κριτήρια.

Από την άλλη μεριά, είναι πολύ σημαντικό το γεγονός, θα μου επιτρέψτε να το τονίσω για δεύτερη φορά, ότι φιλοξενούμε σε μια ελληνική πόλη, στη Λάρισα, το επιτελείο αυτής της επιχείρησης και θα εκπαιδεύσουμε εκεί το στρατιωτικό προσωπικό που θα μεταβεί επί τόπου υπό Γάλλο διοικητή. Αυτό είναι μια κίνηση που συμβολίζει και εκφράζει την κοινή δράση των κρατών μελών και νομίζω ότι δίνει μια προστιθέμενη αξία σε αυτήν την επιχείρηση στο πλαίσιο της κοινής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας.

Θέλω να σας παρακαλέσω να συνεχίσετε να εκφράζετε στο όνομα των ευρωπαίων πολιτών την ευαισθησία μας και το ενδιαφέρον μας για το τι συμβαίνει σε αυτήν τη χώρα, να μην αφήσουμε να γίνει αυτή η κρίση και πάλι μια ξεχασμένη κρίση.

Ευχαριστώ πολύ.

 

Tags: Ελληνική ΠροεδρίαΠολιτικές Ομιλίες, 2014