« Η κρίση μπορεί να λειτουργήσει ως ευκαιρία;»

 

Σας ευχαριστώ θερμά για την παρουσία σας. Ευχαριστώ την οργάνωση του Α΄ δημοτικού διαμερίσματος Θεσσαλονίκης για την πρωτοβουλία που πήρε και για την πρόσκλησή της. Ευχαριστώ την Νομαρχιακή μας επιτροπή. Ευχαριστώ τους εκπροσώπους της Τ.Α, του εργατικού κέντρου και όλες τις οργανώσεις που εκπροσωπούνται εδώ.

Κυρίως όμως θέλω να ευχαριστήσω εσάς τους απλούς πολίτες, τους άντρες και τις γυναίκες του κέντρου της Θεσσαλονίκης που με την παρουσίας σας εδώ εκδηλώνετε την αγωνία σας και το ενδιαφέρον σας για την πορεία του τόπου και στηρίζετε την μεγάλη αποστολή που καλείται να αναλάβει πάλι το ΠΑΣΟΚ, την αποστολή της διακυβέρνησης του τόπου.

***

Η κρίση που ταλανίζει την χώρα είναι κρίση εμπιστοσύνης. Έχει διαταραχθεί η κοινωνική συνοχή. Έχουν καταρρεύσει όλοι οι κώδικες αξιών. Μακάρι η κρίση στην χώρα μας να ήταν μόνο κρίση οικονομική. Μακάρι να ήταν μόνο κρίση χρηματοοικονομική, δημοσιονομική, παραγωγική. Δυστυχώς είναι μια κρίση βαθειά ηθική. Είναι μια κρίση θεσμική. Είναι μια κρίση πολιτικής και κοινωνικής εμπιστοσύνης. Είναι μια κρίση ανασφάλειας. Ο πολίτης βάλλεται πανταχόθεν.

Η ασφάλεια με την πιο απλή έννοια του όρου, με την έννοια της αστυνομικής ασφάλειας και του σεβασμού του δικαιώματος του καθένα στην ζωή, την τιμή και την περιουσίας του, κλονίζεται καθημερινά .

Δεν μπορούν οι πολίτες να βαδίσουν ήσυχοι, ασφαλείς και ελεύθεροι, στους κεντρικούς δρόμους της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.

Πρέπει να αποκατασταθεί το ίδιο το κράτος δικαίου. Πρέπει να αποκατασταθεί η σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ των πολιτών και ανάμεσα στο πολιτικό σύστημα και την κοινωνία των πολιτών, γιατί οι πολίτες νοιώθουν ότι υποαντιπροσωπεύονται πολιτικά, ότι δεν συμμετέχουν, ότι δεν εκφράζονται και βεβαίως αυτό προκαλεί μια βαθειά κρίση νομιμοποίησης των οργάνων του κράτους.

Γιατί η κρίση έδειξε ότι το κράτος είναι το κρίσιμο σημείο. Εκεί όπου συναντώνται τα πάντα. Τα οικονομικά, τα πολιτικά, τα κοινωνικά δεδομένα, τα εθνικά και τα διεθνή δεδομένα.

Έχω πει πολλές φορές-και το ξέρετε καλά γιατί το βιώνετε-ότι ο πολίτης στην Ελλάδα, απεχθάνεται ένα βαρύ γραφειοκρατικό, αυταρχικό κράτος που απουσιάζει όταν το χρειάζονται οι πολίτες την στιγμή της κρίσης ,τη στιγμή του επεισοδίου που μπορεί να κοστίσει την ζωή κάποιου ανθρώπου, ένα κράτος που απουσιάζει την στιγμή της οικονομικής κρίσης, ή του σεισμού ή της πλημμύρας. Αλλά ο πολίτης περιμένει τα πάντα από ένα ευέλικτο, αντιγραφειοκρατικό, αποτελεσματικό κράτος που καλείται να διαχειριστεί την ανικανότητα των αγορών, που καλείται να προστατεύσει τις τράπεζες, τις επιχειρήσεις, το δικαίωμα στην εργασία, το εισόδημα.

Άρα αντιλαμβάνεστε ότι η κρίση ξεκίνησε διεθνώς ως κρίση πολιτική και εξελίσσεται ως κρίση πολιτική. Και οι πολίτες στρέφονται στο κράτος περιμένοντας από τους πολιτικούς και την πολιτική να λύσουν προβλήματα που τις τελευταίες δεκαετίες πολλοί νόμιζαν ότι τα λύνει η οικονομία, τα λύνει η αγορά αυτορυθμιζόμενη. Ότι τα προβλήματα αυτά δεν αφορούν την πολιτική και ότι η κρατική παρουσία και η πολιτική απόφαση μάλλον κακό κάνει όταν την βλέπουμε μπροστά μας μέσα στην λειτουργία της αγοράς.

Γι’ αυτό έχει πολύ μεγάλη σημασία να αποκαταστήσουμε πριν από οτιδήποτε άλλο το κύρος του κράτους, το κύρος της πολιτικής, το κύρος των δημοκρατικών αντιπροσωπευτικών θεσμών. Και για να αποκαταστήσουμε το κύρος του κράτους και της πολιτικής, το κύρος της δημοκρατίας, πρέπει να αποκαταστήσουμε το κύρος της δημόσιας ηθικής. Πρέπει να πιστέψει ο κόσμος ξανά ότι η ενασχόληση με τα δημόσια πράγματα είναι μια ενασχόληση στο όνομα του γενικού συμφέροντος. Μια ενασχόληση που προσφέρει στον πολίτη, μια ενασχόληση που είναι στην πραγματικότητα ενασχόληση εθελοντική, ενασχόληση πολιτικής και κοινωνικής αλληλεγγύης.

Δεν είναι όμως εύκολο να συμβεί αυτό γι αυτό η αλλαγή στο κράτος, η αλλαγή στο πολιτικό σύστημα προϋποθέτει την βαθειά αλλαγή στα κόμματα. Προϋποθέτει κόμματα δημοκρατικά, κόμματα συλλογικά, κόμματα ανοιχτά, κόμματα αποκεντρωμένα, κόμματα που δίνουν στον πολίτη και την κοινωνία των πολιτών την δυνατότητα να εκφράζονται χωρίς αγκυλώσεις, χωρίς να παρεμποδίζονται από μηχανισμούς και ιερατεία. Και χαίρομαι γιατί αυτό έχει γίνει κοινή συνείδηση στο ΠΑΣΟΚ. Το ΠΑΣΟΚ οφείλει να προσφέρει και θα προσφέρει στον πολίτη ένα άλλο μοντέλο δημοκρατικής, συλλογικής, ανοιχτής και αποκεντρωμένης οργάνωσης.

Γι’ αυτό χαίρομαι πραγματικά για την τελευταία εξέλιξη, χαίρομαι για την επιστροφή του Κώστα Σημίτη. Είναι αυτονόητο ότι ένας πρώην πρωθυπουργός και πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ είναι ενεργό στέλεχος του κόμματός του, ενεργό στέλεχος του δημόσιου βίου, κεφάλαιο για την πολιτική και για τον τόπο. Είναι όμως και το περιστατικό αυτό μια ευκαιρία για να διαμορφώσουμε την θεσμική λειτουργία των κομμάτων ,γιατί αν τα κόμματα δεν είναι δημοκρατικά, αξιοκρατικά, αξιόπιστα, δεν μπορεί να διαμορφώσουν-και οφείλουμε να διαμορφώσουμε - ένα κράτος που λειτουργεί δημοκρατικά, αποκεντρωμένα, συλλογικά. Ένα κράτος που εγγυάται την αξιοκρατία και την διαφάνεια. Αυτό είναι το αίτημα του πολίτη για όλους τους τομείς του δημόσιου βίου. Για την οικονομία, για την παιδεία, για την αυτοδιοίκηση, για την κοινωνική ασφάλιση, για την αστυνομία που είναι ένα σημείο στο οποίο βλέπουμε αυτή την στιγμή την διάλυση του κράτους, την διάλυση των μηχανισμών της ασφάλειας και της πληροφόρησης. Κάνουν τραγικό λάθος όσοι πιστεύουν ότι το αστυνομικό πρόβλημα που βιώνουμε, που είναι πρόβλημα δικαιωμάτων και ελευθεριών, είναι πρόβλημα ασφάλειας αλλά και πρόβλημα ελευθερίας και κράτους δικαίου, είναι ένα πρόβλημα καταστολής, είναι ένα πρόβλημα βίας στους δρόμους. Όχι. Πριν από οτιδήποτε άλλο, είναι ένα πρόβλημα διανοητικό. Δεν υπάρχει επιτελικό σχέδιο δεν υπάρχουν μηχανισμοί πληροφόρησης, δεν λειτουργεί η αστυνομία ως ασφάλεια προκειμένου να λειτουργήσει συνέχεια αποτελεσματικά και η αστυνομία ως τάξη, ώστε να ξέρει κάποιος ότι μπορεί να αντιμετωπίσει με την βοήθεια του κράτους και το μικρό καθημερινό έγκλημα και τη μεσαία εγκληματικότητα και τη βαριά εγκληματικότητα, τόσο με τη μορφή του κοινού ποινικού εγκλήματος, όσο και τη μορφή της τρομοκρατίας η οποία δεν έχει καμία ιδεολογική, ηθική και αξιακή βάση. Είναι μια ωμή εγκληματική δραστηριότητα, που αποβαίνει σε βάρος της δημοκρατίας, σε βάρος όλης της κοινωνίας, σε βάρος της ανάπτυξης.

***

Η κρίση διογκώνεται και πολλαπλασιάζεται και πρέπει να σπάσουμε τον φαύλο κύκλο, να σπάσουμε και να τετραγωνίσουμε τον φαύλο κύκλο. Πρέπει να κάνουμε πολλά και αντιφατικά πράγματα ταυτοχρόνως:

Οφείλουμε να εξυγιάνουμε τα δημόσια οικονομικά και να προστατεύσουμε τη διεθνή παρουσία του κράτους, τη δυνατότητά του στο δημόσιο δανεισμό.

Οφείλουμε να διαμορφώσουμε δημόσια οικονομικά που θα επιτρέπουν στο κράτος να λειτουργεί αναδιανεμητικά, δηλαδή να λειτουργεί ως κοινωνικό κράτος δικαίου, ως κράτος που υπερασπίζεται τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, ως κράτος που καταπολεμά τη φτώχεια, ως κράτος που στηρίζει τον ανήμπορο, ως κράτος που στηρίζει κάθε παραγωγική, αναπτυξιακή, ανταγωνιστική δραστηριότητα, ως κράτος που στηρίζει τον νέο, ως κράτος που στηρίζει τη γνώση, την έρευνα, την καινοτομία.

Πρέπει να ξοδέψουμε δημόσιο χρήμα, αλλά για να ξοδέψουμε δημόσιο χρήμα προς την κατεύθυνση αυτή, της αναδιανομής, της ανάπτυξης, της προόδου, της υπέρβασης της κρίσης, πρέπει να βρούμε το δημόσιο χρήμα και να το διαχειριστούμε σωστά. Άρα πρέπει να πούμε -ακριβώς επειδή αναλαμβάνουμε εκ των πραγμάτων την ευθύνη του μέλλοντος της πατρίδας μας-, όλη την αλήθεια στο λαό χωρίς εξωραϊσμούς, χωρίς αποκρύψεις, αλλά και χωρίς ηττοπάθειες. Πρέπει να αποκτήσουμε ξανά εθνική αυτοπεποίθηση, πρέπει να αποκτήσουμε ξανά αίσθημα αισιοδοξίας, πρέπει να πιστέψουμε ξανά στη συλλογική εθνική ικανότητά μας, στην εθνική μας ενότητα, για την εθνική μας προοπτική.

Για να το πετύχουμε αυτό όμως πρέπει να ξέρουμε πως δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις, δεν υπάρχουν μαγικά καπέλα και ταχυδακτυλουργοί, δεν υπάρχουν εύκολοι δρόμοι που μπορεί να οδηγήσουν και στην υπέρβαση της κρίσης και στην αναδιάρθρωση του ίδιου του μοντέλου παραγωγής και ανάπτυξης της χώρας.

Γι αυτό, το επαναλαμβάνω, πρέπει να ξεκινήσουμε από την πολιτική. Πρέπει να διαμορφώσουμε μια άλλη πολιτική αφετηρία, πρέπει να διαμορφώσουμε ένα πλεόνασμα πολιτικής εμπιστοσύνης, προκειμένου να καλύψουμε το τεράστιο έλλειμμα κοινωνικής και οικονομικής εμπιστοσύνης που υπάρχει στη χώρα.

Γι αυτό το ΠΑΣΟΚ ζητά εκλογές. Το αίτημα του ΠΑΣΟΚ για εκλογές δεν είναι ένα αίτημα επιστροφής άνευ όρων και προϋποθέσεων στην εξουσία. Το αίτημα του ΠΑΣΟΚ για εκλογές ξέρουμε πάρα πολύ καλά ότι συναντά ακόμη την επιφυλακτικότητα και τη δυσπιστία ενός πολύ μεγάλου τμήματος της κοινής γνώμης. Και πρέπει να πείσουμε τον κάθε πολίτη, με σεβασμό στις επιφυλάξεις του, ότι το κόστος της προσφυγής στις εκλογές είναι μικρότερο από το κόστος της παράτασης αυτής της ρευστότητας και της αμηχανίας που κυριαρχεί στη χώρα.

Πρέπει να πούμε στον πολίτη ότι η διεξαγωγή των εκλογών και η ανάδειξη μιας άλλης, προοδευτικής κυβέρνησης, μιας κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, δεν συνιστά από μόνη της το σχέδιο αντιμετώπισης της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης. Είναι όμως το πρώτο βήμα. Είναι η πρώτη πολιτική προϋπόθεση. Όταν ο κ. Καραμανλής ζητά συναίνεση, με καθυστέρηση, ζητά μια ψευδεπίγραφη συναίνεση, η απάντηση του ΠΑΣΟΚ δεν είναι αντί της συναίνεσης εκλογές. Η απάντηση του ΠΑΣΟΚ είναι ότι η χώρα βεβαίως χρειάζεται μεγάλες εθνικές και κοινωνικές συναινέσεις, αλλά χρειάζεται και μια κυβέρνηση ικανή να ασκεί την εξουσία. Μια κυβέρνηση αξιόπιστη, μια κυβέρνηση ικανή να κινητοποιήσει τις παραγωγικές δυνάμεις, μια κυβέρνηση ικανή να ενώσει την κοινωνία και το έθνος. Χρειαζόμαστε συνεπώς και μια νέα νομιμοποιημένη, ισχυρή, αξιόπιστη και αποτελεσματική κυβέρνηση και συναίνεση.

Αλλά η συναίνεση χρειάζεται μια στοιχειώδη προγραμματική βάση. Χρειάζεται πολιτικές πρωτοβουλίες. Χρειάζεται κάποιον που να προτείνει μέτρα και να εγγυάται την εφαρμογή των μέτρων αυτών. Κάποιον που σέβεται την κοινωνία, που διαλέγεται με την κοινωνία, κάποιον που ακούει τη φωνή των πολιτών και μετατρέπει την φωνή των πολιτών σε δύναμη οικονομική, κοινωνική, εθνική.

Ακριβώς επειδή χρειαζόμαστε και μια ικανή κυβέρνηση και μεγάλες εθνικές και κοινωνικές συναινέσεις, πρέπει να αλλάξουμε το πολιτικό κλίμα και να διαμορφώσουμε μια άλλη πολιτική αφετηρία. Όχι λέγοντας κάποιο ευχάριστο ψέμα πως στην επομένη των εκλογών όλα θα είναι εύκολα, όλα θα είναι απλά. Τίποτα δεν είναι εύκολο και τίποτα δεν είναι απλό. Γι αυτό πρέπει να ξέρουμε πόσο βαθιά, πόσο μεγάλη, πόσο έντονη και πόσο διαρκής είναι και θα είναι η κρίση.

***

Γι αυτό πρέπει να ξέρουμε ότι το βασικό πρόβλημα της χώρας, διαρθρωτικό, δημοσιονομικό, πολιτικό, κοινωνικό και ηθικό ταυτόχρονα είναι το φορολογικό σύστημα. Η απουσία ενός φορολογικού συστήματος που να είναι έντιμο, δίκαιο, απλό, διαφανές, αναπτυξιακό και αναδιανεμητικό.

Όλα όσα λέμε για την παιδεία, για την υγεία, για την κοινωνική ασφάλιση, όλα όσα λέμε για την έρευνα την καινοτομία και το τρίγωνο της γνώσης, όλα όσα λέμε για την ανάγκη να ξαναγεννηθεί το ΕΣΥ και να βρει το κομμένο νήμα της δεκαετίας του ’80, όλα όσα λέμε για μια Ελλάδα ισχυρή στην Ευρώπη, ισχυρή στον κόσμο, όλα όσα λέμε για την πράσινη ανάπτυξη, για μια νέα αντίληψη αειφορίας, σεβασμού στο περιβάλλον και δημιουργίας νέων ευκαιριών για επενδύσεις και απασχόληση, όλα όσα λέμε για τη Δικαιοσύνη, για την Αυτοδιοίκηση, για την αποκέντρωση, για ένα νέο κράτος, όλα μα όλα έχουν ως κοινό παρονομαστή ένα νέο φορολογικό σύστημα. Μια μεγάλη εθνική συμφωνία φορολογικής εμπιστοσύνης και δικαιοσύνης που θα πείθει τον άλλο ότι πρόκειται για μια ρύθμιση δίκαιη, για μια ρύθμιση που επιτρέπει σιγά σιγά, με συμφωνημένο ήπιο και σταδιακό τρόπο, η εκτεταμένη παραοικονομία που συνοδεύεται από τα φαινόμενα της φοροδιαφυγής και εισφοροδιαφυγής, από τα φαινόμενα της μαύρης εργασίας, να ενταχθεί στην επίσημη οικονομία, χωρίς να θιγούν οι ευκαιρίες, χωρίς να θιγούν τα εισοδήματα. Χωρίς να νοιώσει κανείς ότι χάνει κάτι, αλλά με στόχο να νοιώσουν όλοι ότι μπορεί να διασφαλιστεί η θέση τους, ότι τα εισοδήματά τους μπορεί να γίνουν μεγαλύτερα, διαρκέστερα, ασφαλέστερα. Αν το πετύχουμε αυτό, αν θέσουμε στην προμετωπίδα των ενεργειών μας την ανάγκη για ένα τέτοιο νέο φορολογικό σύστημα που θα λαμβάνει υπόψη το διεθνές περιβάλλον και τα ευρωπαϊκά δεδομένα, αλλά και την ανάγκη να λειτουργεί το κράτος αποτελεσματικά, αναδιανεμητικά δίκαια, τότε θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε και το περιβόητο πρόβλημα του δημοσίου χρέους με ένα μεσοπρόθεσμο σχέδιο δραστικής μείωσής του και μέσα από την μείωση του αριθμητή και μέσα από την αύξηση του παρανομαστή.

Δηλαδή μπορούμε να πετύχουμε και πρωτογενή πλεονάσματα κάθε χρόνο, μπορούμε να πετύχουμε και αύξηση του ΑΕΠ και αναπροσαρμογή αλλά και ένταξη της παραοικονομίας σταδιακά με συμφωνημένο και ήπιο τρόπο, αποδεκτό από την Ε.Ε.

***

Μπορούμε έτσι να δώσουμε μια απάντηση σε αυτούς που δημιουργούν την εντύπωση ότι υπάρχουν ανυπέρβλητες δυσκολίες. Πως υπάρχει ένα καταθλιπτικός συντηρητικός μονόδρομος από τον οποίο δεν μπορεί να ξεφύγει κανείς. Το επιχείρημα ότι «δεν υπάρχει άλλη λύση», το επιχείρημα του μονόδρομου, το επιχείρημα της ομοιομορφίας, είναι ένα επιχείρημα που προσπαθεί να σκοτώσει την προοδευτική σκέψη. Ένα επιχείρημα που δεν θέλει να επιτρέψει στην ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία να αποκτήσει ξανά την πρωτοβουλία των κινήσεων. Κι αυτό πρέπει να γίνει και σε εθνικό και σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Λυπάμαι πραγματικά όταν βλέπω τον Πρωθυπουργό και την Κυβέρνηση να κινούνται ως φτωχοί επαρχιώτες στο περιθώριο των ευρωπαϊκών εξελίξεων. Όταν βλέπω τους εκπροσώπους της ελληνικής κυβέρνησης να περιμένουν να ακούσουν αυστηρές οδηγίες και εντολές από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από το ΕCOFIN, ή από το EUROGROUP. Δεν είναι αυτή η θέση της Ελλάδας. Η Ελλάδα είναι μια χώρα μέλος της ΟΝΕ και της ζώνης του ευρώ χάρις στο ΠΑΣΟΚ και στις κυβερνήσεις του. Η Ελλάδα είναι η 9η σε πληθυσμό χώρα της Ευρώπης. Η Ελλάδα έχει υψηλούς δείκτες κοινωνικής ανάπτυξης. Η Ελλάδα δεν είναι η Ελλάδα του 1980, ούτε η Ελλάδα του 1974,ούτε η Ελλάδα της δεκαετίας του ’60. Η Ελλάδα του 2009 και οφείλει και μπορεί να έχει φωνή. Και οφείλει και μπορεί να μετέχει σε πανευρωπαϊκούς συσχετισμούς που μπορούν να επιβάλλουν μια άλλη αντίληψη για το μέλλον της Ευρώπης.

Παρακολουθώ με θλίψη την πολιτική αμηχανία των ευρωπαϊκών οργάνων. Έχουμε φτάσει στο παράδοξο σημείο, το πιο συντηρητικό όργανο-λόγω της αποστολής του –η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να είναι το πιο θαρραλέο και το πιο ριζοσπαστικό: με πρωτοβουλίες, με μειώσεις επιτοκίων, με ενέσεις για την ενίσχυση της ρευστότητας, με υποβοήθηση των τραπεζών, τώρα με άμεση βοήθεια ενδεχομένως στις επιχειρήσεις ,με βοήθεια προς τα κράτη και τα κρατικά ομόλογα.

Γιατί συμβαίνει αυτό; Γιατί η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μέσα στην παγκόσμια τραπεζική αγορά πιέζεται από τις κινήσεις των κεντρικών τραπεζών των ΗΠΑ, της Αγγλίας, της Ιαπωνίας, της Σουηδίας, της Ελβετίας. Παρακολουθούμε όμως μια Ευρωπαϊκή Επιτροπή που δεν μπορεί να αρθεί στο ύψος των περιστάσεων, που μιλάει τώρα εν έτη 2009 όπως μιλούσε πέρυσι ή πρόπερσι ή το 1992, όταν διαμορφώθηκαν οι βασικοί δείκτες της συνθήκης του Μάαστριχτ και του Συμφώνου Σταθερότητας στην αρχική εκδοχή του. Και βλέπουμε ένα Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ή ένα ECOFIN ή ένα EUROGROUP να μην μπορεί να πάρει πρωτοβουλίες αντίστοιχες των πρωτοβουλιών που παίρνει κάθε κράτος μέλος μόνο του. Μα δεν ζητά κανείς από την Ευρωπαϊκή Ένωση παρά κάτι εξαιρετικά απλό. Να σκέφτεται και να αντιδρά όπως σκέφτονται και αντιδρούν οι κυβερνήσεις όλων των κρατών μελών.

Τώρα έχει αναδειχτεί το φαινόμενο ξανά του εθνικού κράτους και έχει υποχωρήσει αισθητά το ευρωπαϊκό φαινόμενο, η προοπτική της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Αυτό όμως είναι κατά βάθος μια συντηρητική στροφή της Ευρώπης και οφείλουν ,ενόψει και των Ευρωεκλογών οι ευρωπαϊκές προοδευτικές δυνάμεις, οι δυνάμεις του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος, οι δυνάμεις της οικολογίας, οι δυνάμεις της ελπίδας και της αισιοδοξίας ,όπου υπάρχουν και υπάρχουν στην μεγάλη Ευρώπη, να στραφούν προς την κατεύθυνση μιας νέας ευρωπαϊκής στρατηγικής που θα επιτρέψει στην Ευρώπη να πάρει πρωτοβουλίες φιλικές προς τους πολίτες, αξιόπιστες, αποδεκτές από τις κοινωνίες. Γιατί αλλιώς θα έχουμε υποχωρήσει κατά τρόπο αθεράπευτο, σε μεγάλο βαθμό, σε σχέση με το μεγαλεπίβολο σχέδιο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης στο οποίο πιστεύαμε και πιστεύουμε για το καλό των ευρωπαίων πολιτών και για το καλό των ευρωπαϊκών οικονομιών.

***

Όμως πάρα πολλά πράγματα ,παίζονται σε εθνικό επίπεδο. Τα περισσότερα πλέον παίζονται σε εθνικό επίπεδο. Εδώ χρειάζεται να ληφθούν άμεσα μέτρα γιατί η κρίση έχει φέρει στην επιφάνεια όλα τα διαρθρωτικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας. Δεν είναι πάντα τα προβλήματα αυτά, προβλήματα αξεπέραστα και μερικά από τα διαρθρωτικά χαρακτηριστικά της ελληνικής οικονομίας, σε περίοδο κρίσης είναι χαρακτηριστικά που βοηθούν στην αντιμετώπιση της κρίσης.

Δεν είναι κακό να έχεις μια οικονομία που προστατεύει τον εργαζόμενο. Δεν είναι κακό να έχεις μια οικονομία που καλύπτει ασφαλιστικά όλον τον πληθυσμό και για την υγεία του και για την σύνταξή του. Δεν είναι κακό να έχεις μια οικονομία που προστατεύει τον μικρό και μεσαίο επαγγελματία, που προστατεύει και το μικρό εμπόριο και τη μικρή επιχείρηση, δηλαδή την αυτοαπασχόληση που μαζί με τα συμβοηθούντα μέλη δίνει δουλειά σε εκατομμύρια ανθρώπους στη χώρα μας, γιατί έχουμε μικρό ποσοστό εξαρτημένης εργασίας σε σχέση με τους ευρωπαϊκούς μέσους όρους.

Δεν είναι οι φιλελεύθερες απλοϊκές λύσεις, οι «καλύτερες» λύσεις. Δεν υπάρχει όμως αμφιβολία ότι ζούμε σε μια οικονομία εσωστρεφή, που αναγκάζεται να φέρνει από το εξωτερικό ακόμη και προϊόντα για τις βασικές διατροφικές της ανάγκες. Ότι βρισκόμαστε σε μια οικονομία και σε μια κοινωνία επαναπαυμένη σε πρακτικές προηγούμενων δεκαετιών που τώρα έχουν εξαντληθεί, που τώρα δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν την κρίση.

***

Γι΄ αυτό χρειάζεται να αλλάξουμε το πολιτικό κλίμα, χρειάζεται να πούμε όλη την αλήθεια στο λαό. Χρειάζεται να αποκτήσουμε μια νέα δυναμική, μια νέα αφετηρία. Χρειάζεται να διαμορφώσουμε ένα νέο δημόσιο ήθος, να εμπιστευθούμε ο ένας τον άλλο και να πιστέψει ο πολίτης ότι έχει νόημα η ενασχόληση με την πολιτική και ότι δεν είναι ταπεινόφρονες πιθανοί εγκληματίες οι πολιτικοί που ασχολούνται με τα δημόσια πράγματα. Να πιστέψει ξανά στις αξίες της δημοκρατίας. Για αυτό έχει σημασία να μιλήσουμε με λόγο συγκεκριμένο, με λόγο πρακτικό, με λόγο που αφορά την καθημερινότητα, με λόγο που αφορά τις ανάγκες του μέσου ανθρώπου και του μέσου νοικοκυριού.

Επιμείναμε για παράδειγμα η κυβέρνηση να συνδέσει την ενίσχυση των τραπεζών με το γνωστό πακέτο των 28 δις ευρώ με μερικά στοιχειώδη μέτρα που θα διασφάλιζαν την μετακίνηση του πακέτου αυτού στην αγορά, την ρευστότητα.

Ζητήσαμε να περιβληθεί στο νομοσχέδιο αυτό ως ειδικός όρος η χρηματοδότηση μέσω του Ταμείου Εγγυοδοσίας Μικρών και πολύ Μικρών Επιχειρήσεων (ΤΕΜΠΕ). Να περιληφθεί ως όρος η υπογραφή συμφωνίας με τον Οργανισμό Εργατικής Κατοικίας, ώστε να προχωρήσουν τα στεγαστικά δάνεια.

Τίποτα από αυτά δεν έγινε και τώρα βλέπουμε το εξής παράδοξο φαινόμενο: τα 28 δις σε μεγάλο βαθμό να παραμένουν αναξιοποίητα, ιδίως το μεγάλο κονδύλιο των 15 δις ευρώ που είναι το κονδύλιο της παροχής κρατικών εγγυήσεων για να διευκολυνθεί η διατραπεζική αγορά, ο δανεισμός των τραπεζών η δική τους ρευστότητα. Και είναι αναξιοποίητο το κονδύλιο αυτό γιατί είναι πολύ υψηλό το επιτόκιο δανεισμού του δημοσίου. Βλέπουμε πράγματι να εγκρίνονται 17.000 περίπου δάνεια ύψους 2 δις. ευρώ μέσω του ΤΕΜΠΜΕ, αλλά η αγορά δε το νιώθει. Στην αγορά κυριαρχεί το φαινόμενο της επιταγής που δεν προεξοφλείται, της επιταγής που μεταχρονολογείται για ακόμη περισσότερους μήνες.

Όλα αυτά δημιουργούν μια μεγάλη φούσκα, μια φούσκα ανασφάλειας και δυσπιστίας. Είναι απολύτως αναγκαίο τώρα πλέον το πρόγραμμα της χρηματοδότησης των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων να ενταχθεί με ρητή διάταξη σε τροποποίηση του νόμου που διέπει το πρόγραμμα των 28 δις. που ενισχύει το τραπεζικό σύστημα. Και πρέπει να διασφαλίσουμε ότι αυτές οι δανειοδοτήσεις, που πρέπει να πολλαπλασιαστούν, δεν παραμένουν στις τράπεζες με τη μορφή προθεσμιακών καταθέσεων με υψηλά επιτόκια, αλλά επενδύονται. Μετατρέπονται σε κεφάλαια κίνησης, πηγαίνουν στην αγορά, πηγαίνουν τελικά στο εισόδημα των πολιτών, πηγαίνουν στη ζήτηση για να κινηθεί η κατανάλωση, για να κινηθεί το λιανικό εμπόριο, για να κινηθεί ο τροχός της οικονομίας. Θα ήταν πραγματικά τραγικό να υπάρχει λογιστικά ένας ικανοποιητικός δανεισμός και αυτός να είναι εικονικός, τελικά να παίρνει τη μορφή καταθέσεων που κάθονται και αποδίδουν μέσω των υψηλών επιτοκίων - όσο κι αν αυτά μειώνονται είναι υψηλά - και δεν μετατρέπονται σε κινητήρια δύναμη και αίμα για την αγορά.

  • Είναι αδιανόητο να μην έχει τεθεί σε εφαρμογή ένας μηχανισμός ενίσχυσης του κλάδου της οικοδομής, που έχει υποστεί αυτή τη στιγμή την ισχυρότερη κρίση και υφίσταται την ισχυρότερη πίεση. Ο Οργανισμός Εργατικής Κατοικίας πρέπει να θέσει σε κίνηση τη δημιουργία νέων κατοικιών με δική του πρωτοβουλία όχι με τη μορφή χορήγησης στεγαστικού δανείου, έτσι ώστε να κινηθεί και η κατασκευαστική αγορά και να λυθεί το πρόβλημα στέγης για όσα νοικοκυριά, όχι πολλά στην Ελλάδα, έχουν το πρόβλημα της ιδιόκτητης στέγης.
  • Είναι πραγματικά παράδοξο και προκλητικό να βλέπουμε την Κύπρο, την Κυπριακή Δημοκρατία, ένα αδελφό κράτος, μια συγγενής, σχεδόν πανομοιότυπη τουριστική αγορά, να παίρνει πολύ συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της τουριστικής της βιομηχανίας και αυτές οι πρωτοβουλίες να μην υιοθετούνται στην Ελλάδα. Είναι απολύτως αναγκαίο το πακέτο μέτρων που υιοθέτησε εδώ και καιρό η Κύπρος για τη δική της τουριστική βιομηχανία να το υιοθετήσει και η Ελλάδα για τη δική της τουριστική βιομηχανία, αλλιώς θα υποστούμε ένα ενδοκοινοτικό ντάμπινγκ στον τομέα του τουρισμού.

Και εφόσον -όπως βλέπω σήμερα να δημοσιεύεται- η Ευρωπαϊκή Ενωση επιτρέπει μείωση του ΦΠΑ στον τομέα των τουριστικών υπηρεσιών, πρέπει αυτή η μείωση να υιοθετηθεί από την Ελλάδα για να μη χάσει η Ελλάδα το τρένο της τουριστικής ανταγωνιστικότητας, ιδίως στην ενιαία μεσογειακή αγορά. Μια αγορά που είναι πάντα πολύ κρίσιμη για μας, όσο και αν θέλουμε να διευρύνουμε τον ορίζοντα και τη διάρκεια της τουριστικής μας περιόδου.

  • Είναι πραγματικά αδιανόητο να μιλάμε συνεχώς για την κρίση στην οικοδομή και να μην μπορεί η κυβέρνηση να υιοθετήσει και να ψηφίσει με την πλειοψηφία της στη Βουλή, όσο υπάρχει αυτή η κυβέρνηση και όσο υπάρχει αυτή η οριακή πλειοψηφία στη Βουλή μερικά στοιχειώδη μέτρα. Αναφέρθηκα ήδη στην ανάγκη να υπάρξουν νέα ταχύρυθμα προγράμματα του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας. Αναφέρθηκα στην ανάγκη το πρόγραμμα στεγαστικών δανείων του ΟΕΚ να επιβληθεί με ρύθμιση ώστε καμία τράπεζα να μην το αγνοεί ή να μην το παροπλίζει . Τώρα είναι απολύτως αναγκαίο να δούμε εάν υπάρξουν σε άλλες χώρες – μέλη με αποδοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης μειώσεις της φορολογικής επιβάρυνσης για την απόκτηση πρώτης κατοικίας ενός εμβαδού που ανταποκρίνεται στις στεγαστικές ανάγκες κάθε οικογένειας, αυτό να υιοθετηθεί και από την Ελλάδα για να κινηθεί η αγορά, για να μειωθεί το στοκ, για να αποκτήσουν κίνητρο οι μικρές και μεσαίες οικοδομικές επιχειρήσεις που δίνουν δουλειά σε χιλιάδες ανθρώπους στην Ελλάδα και από τις οποίες εξαρτώνται πάρα πολλοί κλάδοι της μεταποίησης και ιδίως της μεσαίας και μικρής μεταποίησης.
  • Πρέπει να δούμε εάν πράγματι η Ευρωπαϊκή Ένωση εγκρίνει τη μείωση του ΦΠΑ και γενικά της φορολογικής επιβάρυνσης στη μεταβίβαση ακινήτων, αυτό να το υιοθετήσει και η Ελλάδα ως προσωρινή ρύθμιση, ώσπου να ξανακινηθεί η αγορά. Στόχος είναι να ενισχυθούν οι βασικοί τομείς μιας οικονομίας που είναι μια οικονομία ρηχή, γιατί βασίζεται στο λιανικό εμπόριο, στην οικοδομή, στον τουρισμό, στη ναυτιλία και πρέπει να δώσουμε άμεσα απαντήσεις προς την κατεύθυνση αυτή, γιατί όλα αυτά αφορούν τη μικρή επιχειρηματικότητα, τη μικρή και μεσαία επιχείρηση, που δίνει το 75% της απασχόλησης, αφορούν το εισόδημα όλων των Ελλήνων, όλων των νοικοκυριών. Αφορούν στην ουσία την εθνική οικονομία.

***

Γιατί δυστυχώς η πρόγνωση δεν είναι θετική. Θα είναι ένα θαύμα για την Ελλάδα να μπορέσει να κινηθεί με θετικό ρυθμό ανάπτυξης το 2009. Το πιθανότερο είναι να κινηθούμε στην περιοχή του μηδέν. Ελάχιστα πάνω, ίσως κάτω. Και θα ήταν πραγματικά τραγικό η Ελλάδα που είχε τόσο υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης όλα τα προηγούμενα χρόνια τώρα να εμφανίζει ένα μηδενικό ρυθμό ή ένα αρνητικό ρυθμό ανάπτυξης. Πρέπει συνεπώς να σπάσουμε το φαύλο κύκλο και πρέπει να προετοιμάσουμε την κοινή γνώμη, πρέπει να προετοιμάσουμε τους πολίτες, προκειμένου αυτοί να στηρίξουν με ενεργό και συνειδητό τρόπο μια νέα πολιτική. Αλλαγή πορείας σημαίνει και αλλαγή σχέσεων μεταξύ πολιτικού συστήματος και πολιτών. Σημαίνει αλλαγή του τρόπου με τον οποίο μιλάμε στους πολίτες. Και εμείς τώρα μιλάμε με έναν άλλο τρόπο λέγοντας όπως οφείλουμε χωρίς εκπτώσεις όλη την αλήθεια, προκειμένου ο πολίτης να ξέρει ότι υπάρχει κατεύθυνση, υπάρχει σχέδιο, υπάρχει προοπτική, υπάρχει ελπίδα. Και αυτό ο πολίτης το στηρίζει και θα το στηρίξει με όλη του τη δύναμη για να δοθεί η μάχη μέσα στη χώρα και μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Εσείς είστε οι εγγυητές και οι θεματοφύλακες αυτής της νέας πορείας και του ΠΑΣΟΚ και της Ελλάδας.

***

Εάν αυτά είναι τα πράγματα που απασχολούν τη χώρα σκεφτείτε πόσο πιο έντονα εμφανίζονται όλα τα προβλήματα στο επίπεδο της ελληνικής περιφέρειας. Πόσο πιο έντονα είναι τα προβλήματα στη Θεσσαλονίκη. Μπορεί βεβαίως ορισμένες τεχνητές υπεραξίες, ορισμένες παρασιτικές φούσκες, που ενδημούν στην Αθήνα να μην εμφανίζονται στη Θεσσαλονίκη. Αλλά η Θεσσαλονίκη έχει ένα τεράστιο κενό πολιτικής εκπροσώπησης. Θεσμικό κενό και κενό του πολιτικού της προσωπικού. Υπάρχει μια αντιπαράθεση μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης στην κεντρική πολιτική σκηνή. Υπάρχει μια κυβέρνηση που αμήχανη ταλαιπωρείται καθημερινά και σέρνεται πίσω από τα πράγματα. Εν πάση περιπτώσει τα ζητήματα τίθενται. Οι πολίτες παρακολουθούν ένα δημόσιο διάλογο. Στη Θεσσαλονίκη δεν υπάρχει κανείς που να εκφράζει αυτήν την αγωνία, γιατί η τοπική αυτοδιοίκηση που ελέγχεται από τη ΝΔ δεν έχει ούτε τη βούληση, ούτε την ικανότητα να κάνε κάτι τέτοιο. Το πολιτικό κενό, θεσμικό πρωτίστως, της Θεσσαλονίκης είναι σκανδαλώδες.

  • Η Θεσσαλονίκη χρειάζεται ένα ιδιαίτερο πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων. Δεν αρκεί να μιλάμε για τα ίδια και τα ίδια έργα, πολλά από τα οποία καρκινοβατούν. Χρειάζεται ένα ειδικό στοχευμένο πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων. Αυτό δεν υπάρχει. Η Θεσσαλονίκη χρειάζεται ένα ειδικό πρόγραμμα για την ενίσχυση της απασχόλησης και την καταπολέμηση της ανεργίας. Τα λέει το Eργατικό Kέντρο, τα λένε πολλές φορές και οι εργοδότες. Το κράτος κωφεύει. Χρειάζεται να υπάρξει και μέσω του ΟΑΕΔ, και μέσω του υπουργείου Απασχόλησης, αλλά και μέσω του υπουργείου Ανάπτυξης και των μηχανισμών του, όπως είναι για παράδειγμα το Tαμείο Eγγυοδοσίας για το οποίο μίλησα, ένα ειδικό στοχευμένο πρόγραμμα για τη Θεσσαλονίκη και την ευρύτερη περιοχή. Χρειάζεται να είναι αισθητή η παρουσία του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας. Χρειάζεται ειδική ενίσχυση για τις επιχειρήσεις του τουρισμού στη Θεσσαλονίκη, τη Χαλκιδική, την Πιερία, όλη τη Βόρεια Ελλάδα.

Και αυτά τα μέτρα δεν τα αναγγέλλει κανείς, δεν τα επεξεργάζεται κανείς, στην πραγματικότητα μπορεί και να μην τα ζητάει με οργανωμένο τρόπο κανείς, πέραν από τους κοινωνικούς φορείς που έχουν προοδευτική αντίληψη και που θέτουν συνεχώς, με επαναλαμβανόμενο και πιεστικό τρόπο, τα ίδια και ίδια αιτήματα.

Αυτό που υπάρχει ως πρόβλημα στη Θεσσαλονίκη, υπάρχει ως πρόβλημα σε όλη την ελληνική περιφέρεια.

Χρειάζεται συνεπώς να δούμε ξανά σε νέα βάση πιο ριζοσπαστική βάση και τη σχέση κέντρου και περιφέρειας. Μόνον όταν αποκτήσει η Θεσσαλονίκη, μόνον όταν αποκτήσει η ελληνική περιφέρεια αυτόνομους και αξιόπιστους θεσμούς πολιτικής εκπροσώπησης μπορεί να μιλήσουμε πραγματικά για μια αναπτυξιακή χειραφέτηση της ελληνικής περιφέρειας. Γι’ αυτό έχει πάντα σημασία η συζήτηση για τους θεσμούς. Γι’ αυτό έχει πάντα σημασία να προωθούμε την ιδέα της περιφερειακής αυτοδιοίκησης. Γι’ αυτό έχει σημασία να μιλάμε για ισχυρούς αναπτυξιακούς δήμους.

***

Πάντα έχουν σημασία οι θεσμοί γιατί έτσι μπορούμε να πείσουμε τον πολίτη ότι πιστεύουμε αυτά που λέμε όταν μιλάμε για διαφάνεια ή για καταπολέμηση της διαφθοράς.

Πρότεινα προσφάτως να ξεκινήσουμε από την αρχή, πρότεινα να ξεκινήσουμε από την ίδια την ποινική ευθύνη των υπουργών. Δε θέλω να βλέπω δύσπιστους πολίτες που έχουν πια εγγράψει στη συνείδησή τους πως κανείς δεν τιμωρείται, κανείς δεν απολογείται, πως οι ευθύνες σε υψηλό πολιτικό επίπεδο είτε διαγράφονται για λόγους πολιτικούς, είτε προβάλλονται για λόγους πολιτικούς. Είτε έχουμε φαινόμενα ρεμβασισμού εναντίον της αντιπολίτευσης για όσα έκανε ως κυβέρνηση, είτε έχουμε φαινόμενα συγκάλυψης όταν κατηγορούνται εν ενεργεία υπουργοί, είτε πρώην υπουργοί που είναι στελέχη της εκάστοτε κυβερνητικής πλειοψηφίας. Αυτό πρέπει να πάψει. Και μπορεί να πάψει άμεσα, χωρίς να περιμένουμε την αναθεώρηση του Συντάγματος, γιατί μπορεί ο κοινός νόμος και ο κανονισμός της Βουλής να κάνουν μεγάλες, θαρραλέες θεσμικές τομές, ώστε η πλειοψηφία της Βουλής με 2/3, δηλαδή με ευρύτατη συναίνεση, να επιλέγει δικαστικό όργανο υψηλού κύρους, το οποίο να είναι αρμόδιο για τη διενέργεια της προκαταρκτικής εξέτασης και για τη λήψη της απόφασης εάν χρειάζεται ή δεν χρειάζεται ποινική δίωξη υπουργού.

Δεν θέλω μια χώρα που είναι ένα απέραντο δικαστήριο. Δεν πρέπει να κυβερνούν την Ελλάδα οι δικαστές και οι εισαγγελείς, αλλά πρέπει οι πολίτες να πειστούν ότι υπάρχει διαφάνεια. Πρέπει οι πολίτες να πειστούν ότι το νόμιμο συμφέρει: Γιατί το κρίσιμο σημείο, προκειμένου να κάνουμε ένα πραγματικό κίνημα των πολιτών υπέρ της διαφάνειας και εις βάρος της διαφθοράς, είναι αυτό. Όταν ο πολίτης νιώθει πως δεν μπορεί να λύσει κανένα πρόβλημά του πολεοδομικό, ιατρικό, διοικητικό δια της νομίμου οδού, όταν ο πολίτης νιώθει καθημερινά ότι το παράνομο είναι αυτό που φέρνει πιο γρήγορα, πιο εύκολα, πιο καλά αποτελέσματα, τότε συμμετέχει στην παρανομία και τη συναλλαγή, την ενθαρρύνει και την αναπαράγει.

Τι χρειάζεται λοιπόν; Δε χρειάζεται συνεχώς να υπερποινικοποιούμε τις διατάξεις και να απειλούμε με υψηλές ποινές κάθειρξης που δεν επιβάλλονται. Αυτό που χρειάζεται είναι έξυπνες απλές τομές στην νομοθεσία, τη διοικητική κυρίως νομοθεσία, ώστε να λειτουργεί το σύστημα με έναν τρόπο που τελικά ενθαρρύνει τη νομιμότητα, την ενθαρρύνει και την επιβραβεύει. Μόνο οικονομικά και αναπτυξιακά μπορεί να λυθεί το ζήτημα αυτό. Δηλαδή μέσα από ρυθμίσεις και μέτρα που θα πείθουν τον πολίτη ότι η νομιμότητα συμφέρει οικονομικά και αναπτυξιακά. Και αυτό είναι ένας μεγάλος στόχος που οφείλουμε να τον καταστήσουμε πανεθνικό στόχο. Η αποκατάσταση της δημόσιας ηθικής, η αποκατάσταση της δημόσιας εμπιστοσύνης είναι ένα τεράστιο πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό κεφάλαιο που είμαστε υποχρεωμένοι να διαμορφώσουμε για το μέλλον των παιδιών μας, για το μέλλον του τόπου.

Τα προβλήματα δεν έχουν τελειωμό και καμία φορά αναρωτιέται κανείς από πού να αρχίσει. Από κάπου πρέπει να αρχίσουμε και πρέπει να αρχίσουμε ακριβώς από την αναστήλωση της δημόσιας ηθικής, γιατί αυτό θα απεγκλωβίσει ισχυρές κοινωνικές και αναπτυξιακές δυνάμεις. Μόνο έτσι θα σπάσουμε το φαύλο κύκλο, μόνο έτσι θα βάλουμε τα πράγματα στη σειρά, μόνο έτσι θα δούμε καθαρά τον ορίζοντα, μόνο έτσι θα μπορέσουμε να αντιστρέψουμε αυτό το αρνητικό ποτάμι που κατακλύζει τη χώρα, που πλημμυρίζει ουσιαστικά με απαισιοδοξία τις καρδιές και τις σκέψεις των Ελληνίδων και των Ελλήνων.

***

Χρειάζεται λοιπόν ένας μεγάλος στόχος. Χρειάζεται να μπορούμε να ξαναμιλήσουμε για αλλαγή. Χρειάζεται ένας στόχος αντίστοιχος με το στόχο που είχε ο Ελευθέριος Βενιζέλος πριν από 100 χρόνια το 1909 μετά το κίνημα στο Γουδή όταν άρχισε το μεγάλο εγχείρημα του εκσυγχρονισμού της χώρας. Πρέπει να βρούμε ξανά ένα αίτημα εθνικών και ιστορικών διαστάσεων και το αίτημα αυτό είναι η ανόρθωση του κράτους, η ανόρθωση της κοινωνίας, η ανόρθωση της οικονομίας, μια νέα σχέση κράτους και οικονομίας. Πρέπει να ξαναφέρουμε ξανά στο προσκήνιο μια αγαπημένη αλλά απαξιωμένη δυστυχώς λέξη. Πρέπει να μιλήσουμε ξανά για αλλαγή. Το 2009 πρέπει να γίνει ξανά ο χρόνος της αλλαγής.

Το ΠΑΣΟΚ ζητάει εκλογές, δεν μπορεί να επιβάλει θεσμικά τις εκλογές τώρα. Δεν έχει κανένα νόημα να βασανιζόμαστε καθημερινά με σενάρια επί σεναρίων για τις προθέσεις του κ. Καραμανλή. Ο κ. Καραμανλής έχει ένα μεγάλο προσωπικό, πολιτικό και ιστορικό δίλημμα εάν θα προτάξει το προσωπικό και κομματικό συμφέρον ή εάν θα προτάξει το συμφέρον του τόπου και τη σχέση του με την ιστορία. Δεν ξέρω τι απάντηση θα δώσει. Θα κριθεί από την απάντησή του.

Ένα είναι δεδομένο, ότι βρισκόμαστε ούτως ή άλλως σε προεκλογική περίοδο. Σε τρεις μήνες έχουμε τις ευρωεκλογές. Οι ευρωεκλογές είναι ένα μεγάλο στοίχημα για όλη την Ευρώπη. Πρέπει να διαμορφωθούν προοδευτικοί πανευρωπαϊκοί συσχετισμοί. Πρέπει να σταλούν μηνύματα των Ευρωπαίων πολιτών. Πρέπει να αρχίσει να σκέφτεται με άλλο τρόπο, πιο προοδευτικό, λιγότερο αγκυλωμένο, η Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρέπει να αποκαταστήσουμε την πορεία προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση με προοδευτικό πρόσημο, προς προοδευτική φιλολαϊκή κατεύθυνση, που είναι ταυτόχρονα και κατεύθυνση αναπτυξιακή και ανταγωνιστική. Και βέβαια οι ευρωπαϊκές εκλογές είναι παντού σε όλες τις χώρες και ένα μεγάλο εθνικό πολιτικό γεγονός. Είναι μια εκλογική καταμέτρηση. Δεν είναι μια μεγάλη επίσημη δημοσκόπηση. Στόχος του ΠΑΣΟΚ είναι η νίκη στις ευρωεκλογές. Στόχος του ΠΑΣΟΚ είναι οι πολίτες να στείλουν ένα καθαρό μήνυμα προς την κυβέρνηση αλλά και προς όλο το πολιτικό σύστημα, για το πώς αντιλαμβάνονται το μέλλον του τόπου, την πορεία της πατρίδας.

Εμπρός λοιπόν ας στείλουμε το μήνυμα αυτό. Ας εμπνεύσουμε ξανά αισιοδοξία στον τόπο. Ας μιλήσουμε καθαρά με ηθικό σθένος προς τους πολίτες. Ας κινητοποιήσουμε όλες τις δυνάμεις της παράταξης και όλες τις δυνάμεις της χώρας. Εσείς είστε αυτοί που μπορείτε να πετύχετε τους μεγάλους μας στόχους και να τους εγγυηθείτε.

 


*Η εκδήλωση διοργανώθηκε απο το ΠΑΣΟΚ του Α΄Δημοτικού Διαμερίσματος Θεσσαλονίκης 

Tags: Πολιτικές Ομιλίες, 2009