Ευ. Βενιζέλος, "Κράτος Δικαίου στην ΕΕ: Προκλήσεις και Προοπτικές"

Παρασκευή 19 Φεβρουαρίου 2021

Ευάγγελος Βενιζέλος

 

Κράτος Δικαίου στην ΕΕ:  Προκλήσεις και Προοπτικές *

 

Σας ευχαριστώ πολύ, κυρία Βαρβιτσιώτη  που συντονίζετε την εκδήλωσή μας. Επιτρέψτε μου  να εκφράσω θερμές ευχαριστίες στην κυρία  Πρόεδρο της Δημοκρατίας, που μας τίμησε με το χαιρετισμό της. Όχι απλώς μας τίμησε, αλλά μας τροφοδότησε και με μία εισαγωγή η οποία ήταν πλήρης και συστηματική, πραγματικά πολύτιμη. Χαίρομαι που συνδιοργανώνουμε την εκδήλωση αυτή με το Konrad Adenauer Stiftung και, φυσικά, με το Κέντρο Διεθνούς και Ευρωπαϊκού Οικονομικού Δικαίου. Χαίρομαι, γιατί έχουμε μαζί μας τον Αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, την πρώην Αντιπρόεδρο του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και το πρώην Πρόεδρο του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δηλαδή την πιο κατάλληλη σύνθεση ομιλητών για να δούμε αυτό το πάντα επίκαιρο και θεμελιώδες ζήτημα.

Περισσότερα...

Ευ. Βενιζέλος, Πανδημία και θεμελιώδη δικαιώματα - Οι προκλήσεις του εμβολιασμού

Κυριακή 14 Φεβρουαρίου 2021

 

Ευάγγελος Βενιζέλος                                                

  

Πανδημία και θεμελιώδη δικαιώματα - Οι προκλήσεις  του εμβολιασμού

 

Για να φθάσουμε στο σημείο να μιλάμε για τη ροή του εμβολιασμού επιδιώκοντας την ανοσία της αγέλης, τη διακοπή της μετάδοσης της νόσου και την επάνοδο στην κανονικότητα, περάσαμε  μία  δύσκολη περίοδο κατά την οποία κυριαρχούσε μία άλλη συζήτηση, που εν πολλοίς είναι ακόμη ζωντανή, για το εάν η προστασία της υγείας και της ζωής, επιτρέπει να περιορισθούν αλλά θεμελιώδη δικαιώματα. Η ίδια η ελευθερία της κίνησης και της μετακίνησης που βρίσκεται στον πυρήνα πολλών θεμελιωδών δικαιωμάτων, όπως η οικονομική ελευθερία, η ελευθερία της εκπαίδευσης, η ελευθερία της πολιτιστικής δημιουργίας, η θρησκευτική ελευθερία και ιδίως η ελευθερία του συνέρχεσθαι για λατρευτικούς λόγους. Με ενδιαφέρουσες εξαιρέσεις τα περιοριστικά μέτρα έγιναν διεθνώς αποδεκτά από τα δικαστήρια.

Περισσότερα...

Ευ. Βενιζέλος: Οι επιπτώσεις της απόφασης για τη «Χρυσή Αυγή» στο πεδίο του Συνταγματικού Δικαίου

30 Δεκεμβρίου 2020

[ PDF ]

Ευάγγελος  Βενιζέλος 

 

Οι επιπτώσεις της απόφασης για τη «Χρυσή Αυγή» στο πεδίο του Συνταγματικού Δικαίου - Τα πολιτικά δικαιώματα των καταδικασθέντων και οι συνταγματικοί φραγμοί στην εικονική «πολιτική»  δράση εγκληματικών οργανώσεων *

 

Η καμπύλη  του  φαινομένου  της «Χρυσής Αυγής», είναι γνωστή. Παρακολουθώ την ευρύτατη, σχεδόν ομόθυμη υποδοχή της απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Αθηνών. Θυμάμαι με κάποια μελαγχολία ότι το 2012, όταν ζητούσα να ληφθούν θεσμικά μέτρα για την απομόνωση της «Χρυσής Αυγής» με τη συγκρότηση ενός δημοκρατικού μετώπου, δεν υπήρχε σπουδαία ανταπόκριση. Ίσως γιατί τότε δεν είχαμε ακόμη  δολοφονίες. Ίσως  γιατί η  κοινωνία τοποθετούσε  τότε τα πάντα μέσα στο κλίμα της «αντιμνημονιακής» αντίδρασης και της «άνω και κάτω πλατείας».

Περισσότερα...

Ευ. Βενιζέλος, «Δεύτερο κύμα της πανδημίας, των περιοριστικών μέτρων και του συνταγματικού προβληματισμού»

23 Δεκεμβρίου 2020

Ευάγγελος Βενιζέλος

 

Δεύτερο κύμα της πανδημίας, των περιοριστικών μέτρων και του συνταγματικού προβληματισμού*

 

Η πανδημία είναι μια πολλαπλή και οξεία πρόκληση. Είναι μια πρόκληση υγειονομική, είναι μια πρόκληση επιστημονική, ιδίως για τις ιατροβιολογικές επιστήμες, είναι μια πρόκληση φυσικά κοινωνική, οικονομική γιατί έχουμε την παρεπόμενη οικονομική κρίση, είναι μια κρίση ανθρωπολογική γιατί δοκιμάζει την ίδια την υπόστασή μας και τη σχέση μας με τη φύση, και, βεβαίως, είναι μια κρίση πολιτειακή, μια κρίση πολιτική, μια κρίση των θεσμών των δημοκρατικών και των δικαιοκρατικών. Είναι μια κρίση του κράτους δικαίου και του κοινωνικού κράτους, αν θέλουμε να μιλήσουμε με ευρωπαϊκά δεδομένα. Δεν ισχύουν όμως μόνο τα ευρωπαϊκά ή τα δυτικά δεδομένα, διότι η πρόκληση αυτή είναι παγκόσμια, είναι μια πρόκληση ασύμμετρη από τον μικρό αυτό ιό, αλλά είναι και μια πρόκληση οριζόντια γιατί την αντιμετωπίζουν και δημοκρατικά πολιτικά συστήματα και αυταρχικά πολιτικά συστήματα. Συστήματα που κινούνται σε διαφορετικό επίπεδο οικονομικής ανάπτυξης και σε διαφορετικό επίπεδο πολιτικού πολιτισμού. Πολλές φορές, βλέπουμε να υπάρχει ένας υφέρπων ανταγωνισμός ανάμεσα στη δημοκρατική διαχείριση της πρόκλησης της πανδημίας και την αυταρχική, πάντως μη δημοκρατική, με τα κριτήρια της φιλελεύθερης δημοκρατίας, αντιμετώπιση, όπως συμβαίνει με την Κίνα, με τη Ρωσία και με άλλες χώρες.

Περισσότερα...

ΤΑ ΝΕΑ | Ευ. Βενιζέλος: "Συναθροίσεις και πανδημία"

Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2020

 

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στα ΝΕΑ

 

Συναθροίσεις και πανδημία

 

Κατά το άρθρο 11 παρ. 2 του Συντάγματος «οι υπαίθριες συναθροίσεις μπορούν να απαγορευθούν με αιτιολογημένη απόφαση της Αστυνομικής Αρχής γενικά, εάν εξαιτίας τους επίκειται σοβαρός κίνδυνος για τη δημόσια ασφάλεια, σε ορισμένη δε περιοχή εάν απειλείται σοβαρή διατάραξη της κοινωνικοοικονομικής ζωής, όπως νόμος ορίζει». Άρα μπορεί να επιβληθεί και γενική απαγόρευση. Γενική απαγόρευση σημαίνει σε όλες τις περιοχές, σε όλη την επικράτεια  εάν χρειάζεται, για κάποιο εύλογο χρονικό διάστημα, για όσο χρόνο επιβάλλει η Αρχή της Αναλογικότητας, όχι περισσότερο.

Ο πρώτος «νόμος» που εξειδικεύει το άρθρο 11 παρ. 2 του Συντάγματος είναι η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, που είναι ένα κείμενο τουλάχιστον υπερνομοθετικής ισχύος. Συχνά αντιλαμβανόμαστε ότι είναι και υπερσυνταγματικής, διότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ελέγχει τα κράτη μέλη και τα εθνικά τους Συντάγματα για πιθανές παραβίασης της Σύμβασης. Προβλέπει, λοιπόν, το άρθρο 11 της ΕΣΔΑ  ότι το δικαίωμα του συνέρχεσθαι μπορεί να περιορίζεται με βάση την Αρχή της Αναλογικότητας, δηλαδή εφόσον το προβλέπει ο νόμος και εφόσον αυτό δεν αντιβαίνει στις αρχές μίας δημοκρατικής κοινωνίας, μεταξύ άλλων και για λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας.

Περισσότερα...

Delphi Forum | Συζητούν: Ευ. Βενιζέλος & Π. Πικραμμένος. Συντονίζει: Π. Μανδραβέλης

Τετάρτη 10 Ιουνίου 2020

 

Οικονομικό Φόρουμ Δελφών | «Η Επόμενη Μέρα» 

 

«Θεσμοί, Κράτος Δικαίου, Δημοκρατία και ατομική ευθύνη»*

   

Π. Μανδραβέλης: Ο τίτλος είναι “The day after”, εννοούν την επόμενη μέρα της πανδημίας. Διαβάζοντας όμως, την Κυριακή, μία συνέντευξη του Αντιπροέδρου, είδα ότι τα ζητήματα είναι the day before. Συζητάμε ακόμα, μετά από πάρα-πάρα πολλά χρόνια, για τα ζητήματα της Δικαιοσύνης, για το χρόνο έκδοσης αποφάσεων της Δικαιοσύνης, ένα ζήτημα για το οποίο η Ελλάδα έχει καταδικαστεί πολλάκις από το Δικαστήριο του Στρασβούργου για καθυστερήσεις οι οποίες στην ουσία γίνονται αρνησιδικίες, γιατί κ. Πικραμμένε; Γιατί έχετε και την ιδιότητα του δικαστικού, του πρώην Προέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Π. Πικραμμένος: Θέλω κι εγώ να ευχαριστήσω το Forum των Δελφών για την πρόσκληση και για την ενδιαφέρουσα συζήτηση που θα έχω με τον κ. Βενιζέλο, έμπειρο κοινοβουλευτικό, πανεπιστημιακό διακεκριμένο και πραγματικά έμπειρο και από απόψεως υπουργικών καθηκόντων. Νομίζω ότι πολύ σημαντικό θα είναι να συζητήσουμε αυτό το οποίο επισημάνατε, the day after, γιατί ήδη βρισκόμαστε στο the day after.

Περισσότερα...

Ευ. Βενιζέλος, «Πανδημία, Θεμελιώδη Δικαιώματα και Δημοκρατία» | Συμπληρωμένη έκδοση 4.4.2020

Σάββατο 4 Απριλίου 2020

Ευάγγελος Βενιζέλος

 

Συμπληρωμένη έκδοση 4.4.2020

 

«Πανδημία, Θεμελιώδη Δικαιώματα και Δημοκρατία»*

 

 

Α. Η πανδημία και το κεκτημένο της νεωτερικότητας - Μια πρόκληση για τα θεμελιώδη δικαιώματα και τη φιλελεύθερη δημοκρατία.

1. Η πανδημία του κορωνοϊού είναι και μία μεγάλη πρόκληση για τα εθνικά συντάγματα, το διεθνές δίκαιο και την έννομη τάξη της ΕΕ. Είναι ένα φαινόμενο που ξεπερνά τις προβλέψεις του συντακτικού και του διεθνούς νομοθέτη, όπως αυτός λειτούργησε τα τελευταία 75 χρόνια, μετά το τέλος του Β’ΠΠ και τον ζόφο του Ολοκαυτώματος. Η πανδημία εξελίσσεται, ακριβέστερα,  σε μια συνολική πρόκληση για το κεκτημένο της νεωτερικότητας: τη φιλελεύθερη δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις εγγυήσεις του κράτους δικαίου, το εθνικό κράτος και την κυριαρχία του, την οργάνωση της διεθνούς κοινωνίας και τον ρόλο του ΟΗΕ και των διεθνών οργανισμών, την περιφερειακή συνεργασία, την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και αλληλεγγύη,  το επίπεδο οικονομικής  ανάπτυξης και τον λεγόμενο δυτικό τρόπο ζωής, τις προοπτικές της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης, τις στοχεύσεις  και τις δυνατότητες της ιατροβιολογικής έρευνας και της βιοτεχνολογίας σε σχέση με καθολικές επιτακτικές ανάγκες της ανθρωπότητας, την πρόσληψη της κλιματικής αλλαγής και των κινδύνων που τη συνοδεύουν, τα γεωπολιτικά και γεωοικονομικά «αυτονόητα» που επικρατούσαν μέχρι την έκρηξη της πανδημίας, την αίσθηση των ατομικών και συλλογικών προτεραιοτήτων. Ας εστιάσουμε την ανάλυση μας στα θεμελιώδη δικαιώματα με κάποιες αναγκαίες αναφορές στη λειτουργία των θεσμών της φιλελεύθερης δημοκρατίας.

Περισσότερα...

Ευ. Βενιζέλος, «Πανδημία, Θεμελιώδη Δικαιώματα και Δημοκρατία»

Πέμπτη 26 Μαρτίου 2020

 

Ευάγγελος Βενιζέλος

 

«Πανδημία, Θεμελιώδη Δικαιώματα και Δημοκρατία»*

 

Α.1. Η πανδημία του κορωνοϊού είναι και μία μεγάλη πρόκληση για τα εθνικά συντάγματα, για τη διεθνή προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά  και για την έννομη τάξη της ΕΕ. Είναι ένα φαινόμενο που ξεπερνά τις προβλέψεις του συντακτικού και του διεθνούς νομοθέτη, όπως αυτός λειτούργησε τα τελευταία 70 χρόνια, μετά το τέλος του Β’ΠΠ και τον ζόφο του Ολοκαυτώματος.

2. Μεταξύ των λόγων που δικαιολογούν περιορισμούς στην άσκηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων περιλαμβάνεται, σε πολλά συνταγματικά και διεθνή κείμενα, και η προστασία της δημόσιας υγείας, πρόκειται όμως για περιορισμούς που αφορούν  σε δύσκολες μεν αλλά λίγο ή πολύ προβλέψιμες καταστάσεις. Τώρα η ανθρωπότητα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια υγειονομική απειλή που κινείται πέραν του πολιτικού και πολιτιστικού ορίζοντα των τελευταίων εκατό ετών, τουλάχιστον για τον λεγόμενο δυτικό κόσμο.

Περισσότερα...