20 Νοεμβρίου 2025

Ευάγγελος Βενιζέλος 

Ο κίνδυνος του δικανικού μετα- ανθρωπισμού
και οι υφιστάμενοι φραγμοί σε επίπεδο κανόνων αυξημένης τυπικής ισχύος *

Θέλω να ευχαριστήσω την Ευρωπαϊκή Ένωση Νομικής Τεχνολογίας (European Legal Technology Association - ELTA)που μου έκανε την τιμή να με καλέσει να πω λίγα λόγια στην αρχή αυτής της εσπερίδας, η οποία κατά το πρόγραμμα, είναι φιλόδοξη, πολύ καλά δομημένη, στοχευμένη και νομίζω ότι θα κομίσει κάτι καινούριο στη συζήτηση αυτή που είναι διεθνής. Πράγμα δύσκολο, διότι αυτή τη στιγμή ο κίνδυνος να κατακλυστεί κανείς από κοινοτοπίες είναι εξίσου μεγάλος με τους κινδύνους της Τεχνητής Νοημοσύνης. Άρα πρέπει και εγώ να αντιμετωπίσω παραλλήλως δύο κινδύνους, την Τεχνητή Νοημοσύνη καθεαυτή και τις κοινοτοπίες γύρω από αυτή.

6 Οκτωβρίου 2025

Ευάγγελος Βενιζέλος *

Ο προληπτικός έλεγχος της συνταγματικότητας των νόμων και η ιδέα μιας «προληπτικής» πιλοτικής δίκης. 

[Παρουσίαση του βιβλίου της Δάφνης Ακουμιανάκη, Ο προληπτικός έλεγχος συνταγματικότητας στην Ελλάδα, εκδ. Σάκκουλα, 2025]

Χαίρομαι γιατί είχα  την ευκαιρία να συζητήσω  με τη συγγραφέα, πριν ολοκληρωθεί το έργο και χάρηκα πάρα πολύ που το είδα να εκδίδεται και να έχει τη μορφή μιας λαμπρής, εμπεριστατωμένης μονογραφίας, η οποία αντιμετωπίζει ολιστικά το ζήτημα του προληπτικού ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων.

Το τυπικό Σύνταγμα που υπερέχει νομικά, παρότι σχετικοποιείται μέσα σε ένα περιβάλλον συνύπαρξης πολλών εννόμων τάξεων, εξακολουθεί να έχει τη σημασία του πρωτίστως επειδή υφίσταται ο  έλεγχος  της συνταγματικότητας των νόμων . Τελικώς ο  κατασταλτικός  δικαστικός έλεγχος, καθώς στη χώρα μας δεν υφίσταται  σύστημα δικαστικού  προληπτικού ελέγχου.  Πολλά όμως  από τα προβλήματα και  τις αντιφάσεις του κατασταλτικού δικαστικού ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων, σε ένα σύστημα, όπως το δικό μας,  -το οποίο είναι ονομαστικά και τύποις σύστημα διάχυτου, παρεμπίπτοντος και συγκεκριμένου ελέγχου, ενώ  στην πραγματικότητα, είναι  σύστημα  ευθέως, συγκεντρωτικού και αφηρημένου  ελέγχου που ασκείται από τις Ολομέλειες των τριών Ανωτάτων Δικαστηρίων και

Ευ. Βενιζέλος, Ανεκμετάλλευτα «κοιτάσματα» και αναγκαίες αναθεωρητικές παρεμβάσεις στο Τμήμα περί Δικαστικής Εξουσίας (άρθρα 87-100) του Συντάγματος, σε: ΕλλΔνη 3/2025, σελ 641-650 [PDF]

& σε: Τιμητικός Τόμος προς τιμή της Λίας Κουτούπα (υπό δημοσίευση)

*Το κείμενο προέκυψε από την απομαγνητοφώνηση της εισήγησης σε ομότιτλη εκδήλωση που οργάνωσε η Εταιρεία Δικαστικών Μελετών, στις 27.2.2025, στην Αθήνα με συντονιστή τον πρόεδρο της Ι. Χαμηλοθώρη, αρεοπαγίτη ε.τ. 

6 Απριλίου 2025

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στην Καθημερινή της Κυριακής 

Οι ποινικές διατάξεις του Συντάγματος και το κράτος δικαίου

Ο κ. Νίκος Αλιβιζάτος παρουσίασε στην «Καθημερινή» της Κυριακής 30.3.2025 τους λόγους που τον οδήγησαν σε μια ερμηνευτική πρόταση για το άρθρο 86 Συντάγματος, την οποία υιοθέτησε η κυβερνητική πλειοψηφία στην υπόθεση Τριαντόπουλου. Το πρακτικό αποτέλεσμα το είδαμε. Η πλειοψηφία της Βουλής αποδέχθηκε, υπό την πίεση της κοινής γνώμης, την πρόταση κατηγορίας που κατέθεσε το ΠΑΣΟΚ μετά τη διαβίβαση της δικογραφίας από την Εισαγγελία στη Βουλή. Η κατηγορία αφορά το «επικουρικό» πλημμέλημα της παράβασης καθήκοντος για την παρέμβαση στον χώρο του τραγικού συμβάντος και όχι τον θάνατο 57 προσώπων. Κατόπιν αυτού, συγκροτήθηκε κοινοβουλευτική επιτροπή προκειμένου να διενεργήσει προκαταρκτική εξέταση συλλέγοντας αποδεικτικό υλικό ώστε να συντάξει αιτιολογημένο πόρισμα επί τη βάσει του οποίου η Ολομέλεια της Βουλής να αποφασίσει αν θα ασκήσει ή όχι ποινική δίωξη ενώπιον του Ειδικού Δικαστηρίου.

14 Μαρτίου 2023

ΑνάρτησηΕυάγγελου Βενιζέλου

Γεωργίου κατά Ελλάδος. Τι σημαίνει η απόφαση του ΕΔΔΑ. Ένα αρχικό σχόλιο.

Η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) στην υπόθεση Γεωργίου κατά Ελλάδας που δημοσιεύθηκε σήμερα με προσφεύγοντα τον πρώην επικεφαλής της ΕΛΣΤΑΤ Ανδρέα Γεωργίου, που είναι εμβληματικό θύμα του τρόπου λειτουργίας του ελληνικού δικαστικού συστήματος, συνιστά κόλαφο και μάθημα στο όνομα του ευρωπαϊκού κράτους δικαίου.

Συνιστά κόλαφο και μάθημα κατά της ακατάβλητης αντιμνημονιακής συνωμοσιολογίας ως προς το ύψος του πρωτογενούς και του δημοσιονομικού ελλείμματος του 2009 και τους λόγους που οδήγησαν τη χώρα στη μακρά περιπέτεια των μνημονίων. Ο ισχυρισμός ότι δεν υπήρχε λόγος να προσφύγει η χώρα στα μνημόνια και ότι μαγειρεύτηκαν τα δημοσιονομικά δεδομένα του 2009, δεν υιοθετείται πλέον πολιτικά από κανέναν που διαθέτει στοιχειώδη σοβαρότητα. Εξακολουθεί όμως να βρίσκει υποστηρικτές στον χώρο της Ελληνικής Δικαιοσύνης.

4 Φεβρουαρίου 2023

Δήλωση Ευ. Βενιζέλου στην εφ. Παραπολιτικά για τον "Μάξιμο Σαράφη" & Novartis 

Επί 3,5 χρόνια μετά τις εκλογές του 2019 ο Μάξιμος Σαράφης που συνελήφθη είναι ακόμα προστατευόμενος «κουκουλοφόρος» και «δημοσίου» συμφέροντος μάρτυρας της σκευωρίας Novartis.

Το θέμα δεν λύθηκε ούτε με εισαγγελική διάταξη αλλά ούτε με νομοθετική ρύθμιση που ανέτως θα μπορούσε να ψηφιστεί όλα αυτά τα χρόνια, τηρουμένων των εγγυήσεων του ευρωπαϊκού κράτους δικαίου.

27.1.2023

Ανάρτηση Ευάγγελου Βενιζέλου

Υποκλοπές και πολιτικά πρόσωπα: τι είχε υποστηριχθεί και τι προβλέπει τελικά ο ν. 5002/2022

Σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 3 του πρόσφατα ψηφισμένου νόμου 5002/2022, « Το αίτημα για άρση του απορρήτου των επικοινωνιών για λόγους εθνικής ασφάλειας, που αφορά πολιτικά πρόσωπα, υποβάλλεται μόνο από την Ε.Υ.Π. και οφείλει να στηρίζεται σε συγκεκριμένα στοιχεία που καθιστούν άμεση και εξαιρετικά πιθανή τη διακινδύνευση της εθνικής ασφάλειας. Το αίτημα, μαζί με τα στοιχεία που το συνοδεύουν, υποβάλλεται από τον Διοικητή της Ε.Υ.Π. στον Πρόεδρο της Βουλής, προκειμένου να χορηγήσει σχετική άδεια εντός προθεσμίας είκοσι τεσσάρων (24) ωρών. Αν δεν υπάρχει Βουλή, την άδεια του δεύτερου εδαφίου χορηγεί ο Πρόεδρος της τελευταίας Βουλής ή, αν αυτός αρνείται ή δεν υπάρχει, ο Πρωθυπουργός. Αν το αίτημα αφορά στον Πρόεδρο της Βουλής, ή αν δεν υπάρχει Βουλή στον Πρόεδρο της τελευταίας Βουλής, την άδεια χορηγεί ο Πρωθυπουργός. Μόνο εάν χορηγηθεί η άδεια της παρούσας, μπορεί το αίτημα να υποβληθεί στον εισαγγελικό λειτουργό της παρ. 3 του άρθρου 5 του ν. 3649/2008 για τη συνέχιση της διαδικασίας. Στην περίπτωση της παρούσας, ο Πρόεδρος της Βουλής, ο Πρόεδρος της τελευταίας Βουλής ή ο Πρωθυπουργός, κατά περίπτωση, δεν τηρεί σχετικό αρχείο.»

Με τη διάταξη αυτή εισάγονται ειδικές αυξημένες

11.1.2023

Επιστημονική μελέτη- σχόλιο του Ευάγγελου Βενιζέλου στην 1/2023 Γνωμοδότηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου.

Το κείμενο δημοσιεύθηκε στο ψηφιακό νομικό περιοδικό Constitutionalism.gr & στο περιοδικό  ΔτΑ  (2023) 96, σελ 415 -423   [PDF]

Η σχέση εισαγγελικών αρχών και ανεξάρτητων αρχών - Σεβασμός ή παραβίαση των εγγυήσεων του κράτους δικαίου

Σχόλιο στην 1/2023 Γνωμοδότηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου

Τέσσερα βασικά ζητήματα θέτει η 1/2023 Γνωμοδότηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου.

Πρώτον, το ζήτημα του σεβασμού των ορίων της γνωμοδοτικής αρμοδιότητας του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου με κριτήριο τη σχετική νομοθετική ρύθμιση και τη σχετική πάγια πρακτική της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου.

Δεύτερον, το ζήτημα της ερμηνείας του

27 Δεκεμβρίου 2022

Πριν από λίγες εβδομάδες, στις 7 και 8 Νοεμβρίου 2022, ο Κύκλος Ιδεών οργάνωσε  συνέδριο με θέμα «Δικαιοσύνη: Η μεταρρύθμιση μιας εξουσίας και η αφύπνιση μιας ιδέας».

Είχαμε αναλάβει την υποχρέωση να δημοσιεύσουμε το ταχύτερο με τη μορφή ηλεκτρονικού βιβλίου τα πλήρη απομαγνητοφωνημένα πρακτικά και να τα θέσουμε στη διάθεση του νομικού κόσμου και κάθε ενδιαφερόμενου με ελεύθερη πρόσβαση.

Αυτό γίνεται σήμερα. Ευχαριστώ θερμά, για μια ακόμη φορά, όλες και όλους τους συνέδρους και τους συντελεστές της έκδοσης.

20 Νοεμβρίου 2022

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στην Καθημερινή της Κυριακής 

Ας εφαρμόσουμε το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ στην άρση του απορρήτου των επικοινωνιών

Το σχέδιο νόμου για την  άρση του απορρήτου των επικοινωνιών έστω και καθυστερημένα, έστω υπό την πίεση μιας τοξικής δημόσιας ατμόσφαιρας, προσπαθεί να βελτιώσει το νομοθετικό πλαίσιο και περιλαμβάνει κάποια θετικά στοιχεία ιδίως σε σχέση με τη διοίκηση της ΕΥΠ και την οργάνωση της κυβερνοασφάλειας. Πάσχει όμως από μια γενετική αδυναμία: Δεν αποδέχεται ως οδηγό τη συμμόρφωση με τα πορίσματα της σχετικής νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) και επιχειρεί να θέσει υπό τη συσταλτική πίεση του νομοθέτη τις συνταγματικές εγγυήσεις του απορρήτου των επικοινωνιών. Σε σχέση μάλιστα με την επείγουσα ανάγκη διερεύνησης εκκρεμών υποθέσεων, οι προτεινόμενες ρυθμίσεις μπορεί να θεωρηθούν ειρωνικές. Εστιάζω την προσοχή μου στα βασικά.

13 Νοεμβρίου 2022

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στο Βήμα της Κυριακής 

Μεταρρυθμιστική στρατηγική για τη Δικαιοσύνη

Στις 7 και 8 Νοεμβρίου με πρωτοβουλία του Κύκλου Ιδεών, τέθηκε σε δημόσια συζήτηση το ερώτημα αν η Δικαιοσύνη μπορεί να μεταρρυθμιστεί ως εξουσία και να αφυπνιστεί ως ιδέα, δηλαδή ως διεκδίκηση του σεβασμού και της εφαρμογής των εγγυήσεων του κράτους δικαίου. Το συνέδριο επιδίωξε να ανοίξει έναν διάλογο στο επίπεδο της κοινωνίας των πολιτών, για την ακρίβεια, της μεταπολιτικής, με την ενεργό όμως συμμετοχή όλων των θεσμικών παραγόντων, προκειμένου ο αναγκαίος εθνικός διάλογος γύρω από το μείζον θεσμικό αλλά και αναπτυξιακό ζήτημα της Δικαιοσύνης, με την έννοια του δικαστικού συστήματος, να οργανωθεί και να διεξαχθεί έστω άτυπα. Αναλάβαμε την πρωτοβουλία αυτή έχοντας πλήρη συνείδηση της πολυπλοκότητας του προβλήματος.

 7.11.2022

Χαιρετισμός Ευάγγελου Βενιζέλου στο συνέδριο του Κύκλου Ιδεών

«Δικαιοσύνη: Η μεταρρύθμιση μιας εξουσίας και η αφύπνιση μιας ιδέας»

Κυρία Πρόεδρε της Δημοκρατίας η διπλή φύση της δικαιοσύνης καθορίζει και τη μοίρα της. Όταν αναφέρομαι στη διπλή φύση της δικαιοσύνης εννοώ αφενός μεν τη δικαιοδοτική λειτουργία και το δικαστικό σύστημα με τη μορφή μίας εξουσίας ή έστω μίας λειτουργίας στο πλαίσιο της τριπλής διάκρισης των εξουσιών που εκφράζει την πιο σκληρή και αποτελεσματική όψη του κράτους, αυτή που τέμνει τις διαφορές, επιβάλει το νόμο, τιμωρεί, διαχειρίζεται σε τελικό βαθμό τη νόμιμη βία δηλαδή. Από την άλλη πλευρά η δικαιοσύνη είναι μία «αντιεξουσία», είναι η θεμελιώδης εγγύηση του κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η τελευταία καταφυγή του αδικουμένου, ο φραγμός που τίθεται σε όλες τις άλλες όψεις της κρατικής εξουσίας αλλά και σε κάθε εκδοχή ισχύος και επιρροής που μπορεί να μην είναι κρατική αλλά διεθνής, οικονομική ακόμα και ιδεολογική ή αισθητική.

Η λειτουργία της δικαιοσύνης βρίσκεται συνεπώς στο επίκεντρο όλων των αντιθέσεων, όλων των συγκρουομένων συμφερόντων, όλων των ελπίδων και όλων των προσδοκιών αλλά και όλων των σκοπιμοτήτων. Η δικαιοσύνη παράγει πολιτικά και κοινωνικά αποτελέσματα που συχνά

Constitutionalism, 4.9.2022

[PDF]

Ευάγγελος Βενιζέλος *

Τα συνταγματικά όρια στην  άρση του τηλεφωνικού απορρήτου των πολιτών και των πολιτικών προσώπων για λόγους εθνικής ασφάλειας- Η υπόθεση Ανδρουλάκη

Η δημόσια (συνδεόμενη με την κοινοβουλευτική) συζήτηση που διεξήχθη για τη συνταγματική διάσταση της παρακολούθησης των τηλεφωνικών συνομιλιών ευρωβουλευτή / αρχηγού κόμματος (βλ. παράρτημα),  έχει προφανώς πολιτική αλλά και επιστημονική σημασία καθώς αφορά την ερμηνεία και την εφαρμογή του Συντάγματος και της ΕΣΔΑ ως προς το απόρρητο των επικοινωνιών και τις επιτρεπτές εξαιρέσεις από αυτό και του Δικαίου της ΕΕ ως προς  την κοινοβουλευτική ασυλία των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Στη συζήτηση μετείχαν εντός Βουλής οι δυο κρίσιμοι θεσμικοί παράγοντες του κοινοβουλευτικού συστήματος διακυβέρνησης, ο Πρωθυπουργός και ο Αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης και εκτός Βουλής ένας υπουργός που έχει επιπλέον την ιδιότητα του καθηγητή του Συνταγματικού Δικαίου και ο υπογραφών, υπό την ιδιότητα του πολίτη πρωτίστως αλλά προφανώς και αυτή του καθηγητή του Συνταγματικού Δικαίου, όπως και αυτή του πρώην Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης και του πρώην προέδρου του ΠΑΣΟΚ.

Πέμπτη 21 Ιουλίου 2022

Ευάγγελος Βενιζέλος

Ένα λογικά ασύντακτο  βούλευμα*

Το βούλευμα 25/2022 του Δικαστικού Συμβουλίου του Ειδικού Δικαστηρίου του άρθρου 86 παρ. 4  του Συντάγματος για την «σκευωρία Νοβάρτις» δημοσιεύθηκε στις 30.6.2022, σχεδόν τα μεσάνυκτα, λίγο πριν αποχωρήσουν από τη δικαστική υπηρεσία, λόγω ορίου ηλικίας, δυο μέλη του. Όμως, όπως βεβαιώνει το ίδιο το βούλευμα, το Δικαστικό Συμβούλιο διεξήγαγε προκειμένου να διαμορφώσει την αμετάκλητη δικανική του κρίση μια και μόνη διάσκεψη στις 26 Ιουνίου 2022. Σε αυτή τη μοναδική διάσκεψη, που ας υποθέσουμε ότι είχε πολύωρη διάρκεια, αξιολογήθηκε μια τεράστια σε όγκο δικογραφία, η άκρως επιμελής και επίπονη δικανική εργασία της αρεοπαγίτη - ανακρίτριας κας Κωνσταντίνας Αλεβιζοπούλου που διήρκησε πολλούς μήνες και περιλάμβανε αναλυτικά κατηγορητήρια και η πρόταση της αντεισαγγελέως του ΑΠ κας Ελένης Μετσοβίτου - Φλουρή, έκτασης 228 σελίδων για την παραπομπή της κας Ελένης Τουλουπάκη (αλλά και των τότε επίκουρων εισαγγελέων διαφθοράς) ως φυσικού αυτουργού και του κ. Δ. Παπαγγελόπουλου ως ηθικού αυτουργού κακουργηματικής κατάχρησης εξουσίας για την υπόθεση Νοβάρτις.

Παρασκευή, 10 Ιουνίου 2022

Δελτίο Τύπου

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος ορίστηκε μέλος της επταμελούς ομάδας υψηλού επιπέδου (Council of Europe’s High-level Reflection Group) που θα εισηγηθεί σχετικά με τον ρόλο που καλείται να διαδραματίσει το Συμβούλιο της Ευρώπης, προωθώντας τους καταστατικούς σκοπούς του και τις ευρωπαϊκές αξίες,  μέσα στο νέο τοπίο που διαμορφώνεται με τη ρωσική εισβολή και τον πόλεμο στην Ουκρανία και μετά τον αποκλεισμό της Ρωσίας από τον Οργανισμό, αλλά και την εκ μέρους της καταγγελία της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Η ομάδα υψηλού επιπέδου συγκροτήθηκε από τη Γενική Γραμματέα του Συμβουλίου της Ευρώπης Marija Pejčinović Burić, σε εκτέλεση σχετικής απόφασης της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Τετάρτη 4 Μαΐου 2022

ΑνάρτησηΕυ. Βενιζέλου με αφορμή την απόφασηAlito

Ιδιαίτερα έντονη συζήτηση έχει προκαλέσει διεθνώς το σχέδιο απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ για τις αμβλώσεις που φέρεται να συνέταξε, εκφράζοντας τη γνώμη της πλειοψηφίας,  ο δικαστής Alito.

Με βάση το σχέδιο ανατρέπεται η νομολογία του Δικαστηρίου ως προς τη θεμελίωση του δικαιώματος της γυναίκας στην άμβλωση στο Ομοσπονδιακό Σύνταγμα, θεμελίωση που θέτει συνταγματικό φραγμό σε πολιτειακούς νόμους που απαγορεύουν ή περιορίζουν δραστικά το δικαίωμα στην άμβλωση και ποινικοποιούν τις σχετικές πράξεις. Αν το σχέδιο καταστεί απόφαση, θα πρόκειται για μια από τις πιο δραματικές και οπισθοδρομικές μεταστροφές της αμερικανικής νομολογίας τα τελευταία πενήντα χρόνια.

Τετάρτη 15 Δεκεμβρίου 2021

Ομιλία Ευάγγελου Βενιζέλου στην παρουσίαση του βιβλίου «Δικά μου λόγια», της Ρουθ Μπέιντερ Γκίνσμπεργκ/ Ruth Bader Ginsburg - εκδόσεις Athens Bookstore Publications*

Κυρία Πρόεδρε της Δημοκρατίας σας ευχαριστώ πολύ που είστε παρούσα και με την άδειά σας, θέλω να συγχαρώ τον εκδότη  που μας προσέφερε αυτό το βιβλίο. Ένας άνθρωπος που γνωρίζει την πολιτική ζωή, τον δημόσιο βίο γενικότερα, εις βάθος, μπορεί να κάνει και τέτοιες επιλογές όπως αυτές που κάνει ο Γιώργος Μουρούτης. Χαίρομαι λοιπόν και τον ευχαριστώ. Φυσικά, ευχαριστώ θερμά την Πρόεδρο της ΕΣΗΕΑ, Μαρία Αντωνιάδου, για τη θερμή υποδοχή και για τα γενναιόδωρα λόγια της. Φυσικά και για την πάρα πολύ εύστοχη εισήγησή της, όπως εύστοχη ήταν και η εισήγηση της κυρίας Ζαννή και του φίλου μου Αντύπα Καρίπογλου με τη συγκινητική εισαγωγή για τον Χρήστο  Γραμματίδη, που ήταν πραγματικά μαζί με την Πρόεδρο, οι δυο άνθρωποι που κατέστησαν γνωστό δημόσιο πρόσωπο την “Notorious RBG”  και στην ελληνική κοινή γνώμη.

Παρασκευή 11 Δεκεμβρίου 2021

Ευάγγελος Βενιζέλος

Η αποκαταστατική δικαιοσύνη στην υπόθεση των Αγνοουμένων της Κύπρου*

Ευχαριστώ τους οργανωτές και εκφράζω τον βαθύ σεβασμό μου στους συγγενείς των αγνοουμένων, σε συζύγους, σε παιδιά, που ζουν αυτό το δράμα δεκαετίες τώρα. Μετά από την ενδελεχή παρουσίαση που έκανε ο κύριος Παπαπολυβίου, η δική μου θέση είναι πάρα πολύ εύκολη. Θα κάνω μερικές σύντομες  παρατηρήσεις γύρω από τη λειτουργία της λεγόμενης αποκαταστατικής δικαιοσύνης στην υπόθεση των Αγνοουμένων της Κύπρου.

Αναρωτιέμαι, τόσα χρόνια μετά τον «Αττίλα», πολύ περισσότερα χρόνια μετά τις διακοινοτικές συγκρούσεις του 1963 – 1964, τι είναι εκείνο που μπορεί να δικαιώσει τον αγνοούμενο;

23 Νοεμβρίου 2021

Ευάγγελος  Βενιζέλος

Προτάσεις  για την αντιμετώπιση της  βραδύτητας  στην απονομή της Δικαιοσύνης 

Έχω κληθεί να διατυπώσω τις απόψεις μου ως πρώην υπουργός Δικαιοσύνης, ιδιότητα που είχα  προ 26 ετών,  έχει συνεπώς  «παραγραφεί», αλλά αναζωπυρώνεται ίσως από την ευτυχώς μόνιμη ιδιότητα του καθηγητή του Συνταγματικού Δικαίου και βέβαια από την ιδιότητα  του εισηγητή της αναθεώρησης του 2001, η οποία στο κεφάλαιο περί δικαιοσύνης, όπως και σε άλλα πολύ σημαντικά κεφάλαια, έχει παραμείνει αλώβητη, είναι το ισχύον Σύνταγμα της χώρας. Το Σύνταγμα  έχει μείνει όμως  αναξιοποίητο σε  πολλές πτυχές του και η «ανασκαφή»  των υφισταμένων συνταγματικών δυνατοτήτων είναι ένα ζήτημα που πρέπει να τεθεί ως θεμέλιο της συζήτησης για την επιτάχυνση στην απονομή της δικαιοσύνης.

Επίσης σπεύδω να διευκρινίσω ότι το πρόβλημα της βραδύτητας στην απονομή της Δικαιοσύνης  εν μέρει μόνο συμπίπτει με την καθυστέρηση στη δημοσίευση των αποφάσεων. Θα έλεγα ότι αυτό είναι μία εμφανής και σχετικά εύκολη ως προς την αντιμετώπιση της όψη του προβλήματος. Βεβαίως, όταν η καθυστέρηση στη δημοσίευση των αποφάσεων αφορά Ανώτατα Δικαστήρια, οι πειθαρχικοί μηχανισμοί είναι στην πραγματικότητα αλυσιτελείς. Αλλά, εν πάση περιπτώσει, αυτά είναι

Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2020

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ

Η δικαιοκρατούμενη δημοκρατία και η ευθύνη των πολιτών

Η μάχιμη δημοκρατία, η δημοκρατία που προστατεύει τις αξίες και τους θεσμούς της,  οφείλει να αποτρέπει και να τιμωρεί τους αντιπάλους της αλλά και να σέβεται πάντα και πλήρως τις εγγυήσεις του κράτους δικαίου.  Η δημοκρατία ή είναι φιλελεύθερη ή δεν υπάρχει. Αυτό σημαίνει  ότι  στην  πολιτική μας συμπεριφορά πρέπει να υπάρχει πάντα το στοιχείο της ιστορικής επίγνωσης και της θεσμικής αυτοσυγκράτησης.

Η καταδικαστική απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων επί της ενοχής  εκδόθηκε  με βάση τους κανόνες του δικονομικού και ουσιαστικού Ποινικού Δικαίου. Με τον ίδιο τρόπο θα εκδοθεί τώρα η απόφαση για την επιμέτρηση των ποινών. Οι δικαστικές αποφάσεις δεν υπαγορεύονται από το κοινό περί δικαίου αίσθημα. Αντιθέτως υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες το κράτος δικαίου επιβάλλει στον δικαστή να σηκώσει το βάρος της αντίθεσης προς την επικρατούσα αντίληψη. Όταν  συμβαίνει μια δικαστική απόφαση για εμβληματική υπόθεση μεγάλης κοινωνικής και πολιτικής ευαισθησίας να ανταποκρίνεται στις προϋποθέσεις του κράτους δικαίου και επιπλέον ( μόνον όμως επιπλέον ) να εναρμονίζεται με το κοινό αίσθημα, έχουμε μια ιστορική στιγμή για τη δικαιοκρατούμενη δημοκρατία.