15 Φεβρουαρίου 2026
Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου για το Βήμα της Κυριακής *
Η συρρίκνωση της αναθεώρησης
Η κοινοβουλευτική πλειοψηφία δια του Πρωθυπουργού έκανε δυστυχώς την επιλογή να καταστήσει τη διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος πεδίο αντιπαράθεσης για την προώθηση μικρών και βραχυπρόθεσμων κομματικών στόχων ενόψει των επόμενων εκλογών και όχι πεδίο συναίνεσης με στόχο την υπέρβαση θεσμικών αδυναμιών που παράγουν κοινωνική δυσπιστία και καθιστούν τη χώρα «μη διακυβερνήσιμη». Η αναθεωρητική πρωτοβουλία ανελήφθη ως πρωθυπουργοκεντρική, απευθυνόμενη πρωτίστως στην Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Δημοκρατίας. Η αντιπολίτευση καθίσταται όχι αξιοσέβαστος θεσμικός συνομιλητής αλλά στόχος εκβιασμού: Της ζητείται να ψηφίσει μαζί με τη ΝΔ ώστε να συγκεντρωθούν 180 ψήφοι στην παρούσα Βουλή παρέχοντας εν λευκώ εξουσιοδότηση στην επόμενη Βουλή να αναθεωρήσει το Σύνταγμα με την απλή πλειοψηφία των 151, αλλιώς καταγγέλλεται γιατί δήθεν ανακόπτει μια μεγάλη πρωτοβουλία. Αυτό δε ενώ το βασικό ερώτημα είναι αν στην επόμενη Βουλή μπορεί να σχηματιστεί πλειοψηφία που στηρίζει κυβέρνηση, και μάλιστα πλειοψηφία που δεν είναι αιχμάλωτη της Ακροδεξιάς.
8.2.2026
Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στην Καθημερινή της Κυριακής
Η παγίδα του αναθεωρητικού λαϊκισμού
Η αναθεώρηση του Συντάγματος είναι η ύψιστη εκδοχή συντεταγμένης εξουσίας που ασκείται, προκειμένου να μεταβληθεί, εντός των προβλεπόμενων από το ίδιο ορίων, το Σύνταγμα χωρίς να θίγεται ο σκληρός πυρήνας των μη υποκείμενων σε αναθεώρηση διατάξεων που προστατεύονται από τη λεγόμενη ρήτρα αιωνιότητας ( άρθρο 110 παρ.1). Σε συντάγματα που τέτοια ρήτρα δεν υπάρχει, αναπτύσσεται η θεωρία της λεγόμενης βασικής δομής προκειμένου να προστατευθεί αυτός ο σκληρός πυρήνας. Η αναθεώρηση του Συντάγματος συνιστά παρ’όλα αυτά μια προσωρινή αναστολή της αυστηρότητας του τυπικού (δηλαδή του γραπτού και αυστηρού) Συντάγματος.
11 Ιανουαρίου 2026
Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στην Καθημερινή της Κυριακής
Διεθνές δίκαιο ή RealPolitik
Τα διλήμματα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής
σε μια «απειλητικά υπερκινητική» συγκυρία
Η επίκληση του διεθνούς δικαίου και η δήλωση σεβασμού του είναι μια από τις κρίσιμες παραμέτρους της εξωτερικής πολιτικής μιας μεσαίας δυτικής χώρας, μέλους της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ, όπως η Ελλάδα, που έχει ιδιαίτερο πρόβλημα εθνικής ασφάλειας πέραν του ευρωπαϊκού και του νατοϊκού. Όμως η δήλωση αυτή δεν συνιστά από μόνη της ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική και συνεκτικό δόγμα εθνικής ασφάλειας. Αυτά που συνθέτουν την εθνική ισχύ και διαμορφώνουν τον συσχετισμό των δυνάμεων είναι προφανώς πολύ περισσότερα από το διεθνές δίκαιο.
Η αναγωγή στο διεθνές δίκαιο κατά τον ελληνικό επίσημο και γενικότερα τον δημόσιο λόγο της τελευταίας πεντηκονταετίας που έχει στην αφετηρία της το καταγωγικό τραύμα της Μεταπολίτευσης σε σχέση με την Κύπρο, δεν γίνεται μόνον ή κυρίως για λόγους ιδεαλιστικούς ή αξιακούς, αλλά επειδή κυριαρχεί η πεποίθηση ότι αυτό προστατεύει το εθνικό συμφέρον: τόσο την εθνική κυριαρχία, την εδαφική ακεραιότητα και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας, όσο και την πιθανότητα να μεταβληθεί η πραγματική κατάσταση στην Κύπρο και να συμφωνηθεί μια λύση εγγύτερη προς το σχήμα της δικοινοτικής διζωνικής ομοσπονδίας.
3-4 Ιανουαρίου 2026
Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου για ΤΑ ΝΕΑ Σαββατοκύριακο
Το 2026 ως έτος εθνικής στρατηγικής
Το 2026, δεύτερο έτος της δεύτερης θητείας του Προέδρου Τραμπ είναι και το έτος κατά το οποίο θα διεξαχθούν, στις 3 Νοεμβρίου, οι λεγόμενες ενδιάμεσες εκλογές (midterm elections) στις οποίες θα κριθούν, σε ομοσπονδιακό επίπεδο, οι 435 έδρες της Βουλής των Αντιπροσώπων και οι 35 από τις 100 έδρες της Γερουσίας. Από τα ανοικτά διεθνή μέτωπα που παραλαμβάνει το 2026, ας μνημονεύσουμε τα δύο πιο κρίσιμα για τη δική μας γεωγραφική θέση: τον πόλεμο στην Ουκρανία με τις παράλληλες συνομιλίες για τον τερματισμό του - θα δούμε με ποιους όρους- και την παρούσα φάση του Μεσανατολικού ζητήματος με την προσοχή στραμμένη στη Συρία. Από τη διεθνή ατζέντα αξίζει σίγουρα να επισημανθεί και η προγραμματισμένη για τον Απρίλιο επίσκεψη του Προέδρου Τραμπ στο Πεκίνο. Ως προς τα καθ´ημάς, κανονικά θα έπρεπε να σημειώσω ότι το 2026 είναι το δεύτερο έτος της διετούς θητείας της Ελλάδας ως μη μόνιμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας, αλλά αυτή η πρόσθετη άσκηση ισορροπίας στην οποία υποβαλλόμαστε, δεν βελτίωσε τη διεθνή θέση της χώρας κατά το πρώτο έτος της θητείας. Θα μπορούσε επίσης να είχε ενδιαφέρον η Κυπριακή προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ κατά το πρώτο εξάμηνο, αλλά αυτή δεν περιλαμβάνει, ως γνωστόν, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Συμβούλιο με σύνθεση υπουργών Εξωτερικών και Άμυνας.
13-14 Δεκεμβρίου 2025
Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου για την εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ στο αφιέρωμα «21ος αιώνας: Ένας πρώτος απολογισμός» που επιμελήθηκε ο Μιχάλης Μητσός
Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ
Ο νέος αμερικάνικος βολονταρισμός
Ο πρώτος χρόνος της δεύτερης θητείας Τραμπ και η Ελλάδα
Από τις 20 Ιανουαρίου 2025, ημέρα ανάληψης των καθηκόντων του Προέδρου Τραμπ, ζούμε μια πρωτοφανή άσκηση πολιτικού βολονταρισμού ή την εφαρμογή μιας ολιστικής στρατηγικής που έχει ως αντικείμενο τόσο την εσωτερική διακυβέρνηση των ΗΠΑ όσο και την παγκόσμια διακυβέρνηση; Είναι πολύ νωρίς προφανώς να απαντηθεί το ερώτημα αυτό καθώς όλα βρίσκονται υπό εξέλιξη και θα κριθούν εκ του αποτελέσματος. Κυριαρχεί όμως η αίσθηση ότι ο χρόνος έχει γίνει εξαιρετικά πυκνός, ότι κάθε ημέρα παράγονται πολλά πολιτικά γεγονότα που δοκιμάζουν τα γενετικά χαρακτηριστικά της Αμερικανικής Δημοκρατίας και της Δύσης ως ιστορικής, αξιακής και γεωπολιτικής οντότητας. Αυτό έχει ως άμεση συνέπεια να αναγκάζεται η Ευρώπη - ως ΕΕ αλλά και ως ομάδα κρατών - να παρακολουθεί, να αντιδρά, να προσαρμόζει τις προτεραιότητές της και να τίθεται ενώπιον θεμελιωδών διλημμάτων σχετικών με την ασφάλειά της, την ανταγωνιστικότητά της, τα πολιτιστικά και αξιακά της αυτονόητα και τελικά το περιεχόμενο και την ανθεκτικότητα της μεγαλύτερης κατάκτησής της που είναι η φιλελεύθερη δημοκρατία.
5 Δεκεμβρίου 2025
Τοποθετήσεις Ευάγγελου Βενιζέλου στο συνέδριο που διοργάνωσε η εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ σε συνεργασία με το Delphi Economic Forum, με θέμα « Η Ανατολική Μεσόγειος αλλάζει» στην ενότητα «Διάσκεψη για την Ανατολική Μεσόγειο» σε συζήτηση με τους Ινώ Αφεντούλη, Λουκά Τσούκαλη, Άννα Διαμαντοπούλου, Βαγγέλη Αποστολάκη. Συντονίζει ο Περικλής Δημητρολόπουλος
Εισαγωγική τοποθέτηση:
Η τοποθέτηση του υπουργού Εξωτερικών ήταν αυτή που έπρεπε είναι. Ένας επίσημος κρατικός λόγος που απευθύνεται στο διεθνές ακροατήριο, και νομίζω ότι περιέγραψε με έναν σαφή, συμβατικό βεβαίως, τρόπο την ελληνική εξωτερική πολιτική.
Η αλήθεια είναι ότι το διεθνές περιβάλλον έχει καταστεί τους τελευταίους περίπου έντεκα μήνες ρευστό, αβέβαιο, έχουν διαρραγεί τα στερεότυπα και έχουν ακυρωθεί όλα τα πρωτόκολλα διεθνούς πολιτικής και διπλωματικής συμπεριφοράς. Άρα υπάρχει ανασφάλεια και αβεβαιότητα. Καταρχάς στα ίδια τα πράγματα, διότι αναζητούμε ποιο είναι το νέο σχήμα το οποίο περιγράφει τον συσχετισμό των δυνάμεων παγκοσμίως. Έχει προ πολλού πάψει να λειτουργεί ένα μονοπολικό σχήμα. Βρισκόμαστε προφανώς στη φάση που διαμορφώνεται ένα μονοπολυπολικό σχήμα, διότι ακόμη τα πλήρη χαρακτηριστικά της υπερδύναμης τα έχουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά τα αποκτούν και άλλοι. Τείνουν να τα αποκτήσουν. Πρωτίστως η Κίνα. Και βεβαίως στο πλαίσιο αυτό αναδεικνύονται και πάλι παλιές ιδέες, όπως είναι η ιδέα των σφαιρών επιρροής, την οποία νομίζω ότι κατά βάθος έχει στο μυαλό της η αμερικανική εξωτερική πολιτική.
24.11.2025
Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου για το αφιέρωμα του Euro2day σε συνεργασία με τους NY Times, World Review: Στη δίνη των συγκρούσεων
Η κρίση του δυτικού παραδείγματος
Είναι πολύ πιθανό το 2025 να καταγραφεί στην Ιστορία ως η χρονιά της κρίσης του δυτικού παραδείγματος. Το νέο στοιχείο είναι η εσωτερική αμφισβήτηση της Δύσης ως στρατηγικής οντότητας βασισμένης στην ευρωαμερικανική συμμαχία. Τώρα ο Πρόεδρος των ΗΠΑ αναδέχεται την ηγεσία της Δύσης μόνο υπό την προϋπόθεση ότι οι άλλοι εταίροι της Δύσης (κατά βάση ΕΕ, ΗΒ, Καναδάς, Αυστραλία, Ν. Ζηλανδία ) αποδέχονται την αμερικανική αντίληψη περί εχθρού και κινδύνου και αναλαμβάνουν το κόστος της ασφάλειάς τους και το μερίδιο που τους αναλογεί ως προς την ασφάλεια της Δύσης. Κόστος που είναι αλήθεια ότι επωμίζονται έως τώρα σε δυσανάλογα μεγάλο ποσοστό οι ΗΠΑ. Η θεμελιώδης παραδοχή ότι η ασφάλεια της Ευρώπης είναι ζήτημα κοινού ευρωατλαντικού ενδιαφέροντος έχει τεθεί υπό αμφισβήτηση.
26.10.2025
Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στην Καθημερινή της Κυριακής
Τα συμφραζόμενα της μεσογειακής πρωτοβουλίας
Από την πρόσφατη (16.10.2025) συζήτηση στη Βουλή για την εξωτερική πολιτική αυτό που προέκυψε είναι η ανακοίνωση του πρωθυπουργού ότι «σε ένα τέτοιο περιβάλλον, είναι στις προθέσεις μας το επόμενο διάστημα να καλέσουμε όλα τα παράκτια κράτη σε μια κοινή συνάντηση, σε ένα φόρουμ, όπου θα μπορούμε να εξετάσουμε από κοινού όλα όσα μας απασχολούν. Η Ελλάδα δεν έχει να φοβηθεί απολύτως τίποτα από το να καθίσει στο τραπέζι με οποιονδήποτε, να υπερασπιστεί τις θέσεις της, πάντα με σημείο αναφοράς το Δίκαιο της Θάλασσας.»
Η χώρα μας επανέρχεται με τον τρόπο αυτό σε μια πρωτοβουλία στην οποία αναφέρθηκε πρώτος ο τότε πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ στις 4 Σεπτεμβρίου 2020 και η οποία περιλήφθηκε λίγο αργότερα, στις 2 Οκτωβρίου 2020, στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, με τη συμφωνία προφανώς της Ελλάδας αλλά και της Κύπρου. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλούσε τον Ύπατο Εκπρόσωπο να αναλάβει συνομιλίες για την οργάνωση της διάσκεψης. Οι δε κρίσιμες παράμετροι, όπως η συμμετοχή, το πεδίο και το χρονοδιάγραμμα, θα έπρεπε να συμφωνηθούν με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Τα ζητήματα που θα μπορούσαν να ενταχθούν στην ημερήσια διάταξη περιλάμβαναν την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, την ασφάλεια, την ενέργεια, τη μετανάστευση και την οικονομική συνεργασία.
25 Σεπτεμβρίου 2025
Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου για την εφημερίδα Κεφάλαιο και το Capital σε συνεργασία με τους ΝΥΤ στο αφιέρωμα «Μεγάλες Ιδέες» με κεντρικό θέμα «Τι είναι Ιστορία;»
Τι είναι Ιστορία;
Αναζητώντας τον ορισμό της Ιστορίας, μπορούμε νομίζω να πούμε ότι Ιστορία είναι η σχέση μας με το παρελθόν ως διαδοχή γεγονότων και εντέλει καταστάσεων. Η Ιστορία είναι, όμως, και το υπόβαθρο των καταστάσεων που συγκροτούν το παρόν και προδιαγράφουν το μέλλον. Η Ιστορία είναι, συνεπώς, η συλλογική αλλά και η ατομική σχέση μας με τον χρόνο και ιδίως με τις πυκνώσεις του.
Υπό αυτή την εκδοχή της, η Ιστορία είναι μια άσκηση πατριδογνωσίας και αυτογνωσίας ταυτοχρόνως. Μόνο μέσα στα συμφραζόμενά της υπάρχουμε και από αυτά προσδιοριζόμαστε. Η Ιστορία είναι, συνεπώς, μια πρόσληψη και ένα αφήγημα ταυτοχρόνως συλλογικό και προσωπικό, επιστημονικό και πολιτικό.
29 Ιούνιου 2025
Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στο περιοδικό «Ιστορίες» της εφημερίδας ΤΑ ΝΕΑ, στο τεύχος αφιερωμένο στην Επίδαυρο
Η επινόηση της Ιστορίας:
Η Επίδαυρος ως συνειρμός μεταξύ θέατρου και συντάγματος.
Η επιλογή της Πιάδας (σημερινής Νέας Επιδαύρου) ως τόπου διεξαγωγής της Α΄ Εθνοσυνέλευσης τον Δεκέμβριο του 1821 υπαγορεύθηκε από μια σύνθετη συστοιχία πολιτικών, γεωγραφικών, στρατιωτικών και συμβολικών λόγων. Άλλωστε η επιλογή του Άργους ήταν πάντα διαθέσιμη. Η Πιάδα βρισκόταν σε σχετικά απομονωμένη αλλά προσβάσιμη περιοχή της ανατολικής Πελοποννήσου, με φυσική προστασία, κοντά στη θάλασσα, που προσέφερε δυνατότητα διαφυγής σε περίπτωση ανάγκης (λόγω εγγύτητας με νησιά όπως η Ύδρα). Ήταν εκτός της άμεσης εμβέλειας των οθωμανικών στρατευμάτων, σε μια στιγμή που η κατάσταση στον βορρά και στην κεντρική Στερεά παρέμενε επισφαλής (Καρπενήσι, Αλαμάνα, Θήβα).
