22 Ιανουαρίου 2023

 

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στην Καθημερινή της Κυριακής

  

Από τη φοβική στη μαχόμενη δημοκρατία

 

Η σύγχρονη φιλελεύθερη δημοκρατία γίνεται εύκολα φοβική, αλλά διστάζει να δρα ως μαχόμενη. Αγωνιά και φοβάται για τα εκλογικά αποτελέσματα σε πολλές δυτικές χώρες - οι πρόσφατες ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο στις ΗΠΑ είναι ένα  παράδειγμα - στις οποίες οι επιλογές του εκλογικού σώματος μπορεί να θέσουν σε αμφισβήτηση τις ίδιες τις αξίες της φιλελεύθερης δημοκρατίας. Από την άλλη πλευρά, ως μαχόμενη δημοκρατία πρέπει να σέβεται τη συνταγματική νομιμότητα και τον δημοκρατικό πλουραλισμό.

 Ο Ένγκελς θυμίζει την περιβόητη φράση που είπε το 1849 ο Odilon Barrot, πρωθυπουργός  του Λουδοβίκου Βοναπάρτη, στη γαλλική Εθνική Συνέλευση, «La légalité nous tue». Η νομιμότητα μας σκοτώνει. Μεταφέροντας τη φράση αυτή στα σημερινά συμφραζόμενα, μπορούμε να πούμε ότι θέτει το ζήτημα της δύσκολης ισορροπίας ανάμεσα στον δημοκρατικό φόβο και στη συνταγματική  άμυνα.

Tags: Κράτος Δικαίου | Δικαιώματα και ΕλευθερίεςΕκφασισμός | ΝεοναζισμόςΆρθρα 2023

15 Ιανουαρίου 2023

 

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στο Βήμα της Κυριακής

 

Εθνική αναστοχαστική ενότητα

  

Η Ελληνική Δημοκρατία, προεδρευόμενη και κοινοβουλευτική, όπως ορίζει το Σύνταγμα, διαθέτει τη θεσμική ισχύ και την πολιτική αυτοπεποίθηση που της επιτρέπει να είναι μεγάθυμη και συμπεριληπτική. Η ιστορική μνήμη είναι προϋπόθεση του μέλλοντος. Αυτό όμως αφορά  μια μνήμη που τροφοδοτείται από την ιστορική διερεύνηση και γνώση. Το κατά βάθος ζητούμενο είναι μια εθνική αναστοχαστική ενότητα.

Ο θάνατος του Κωνσταντίνου μας υπενθυμίζει καταρχάς ότι πλησιάζουμε στην επέτειο των  πενήντα ετών από τη Μεταπολίτευση του 1974 (συμπεριλαμβανομένου προφανώς του δημοψηφίσματος της 8ης Δεκεμβρίου) με αυτόν απόντα. Η συμμετοχή του στην Ιστορία της περιόδου αυτής συνίσταται ουσιαστικά στην αποδοχή του αποτελέσματος του δημοψηφίσματος και της πολιτειακής μεταβολής που συντελέστηκε. Η απόφαση της δικτατορίας να μεταβάλλει την πολιτειακή μορφή μιας εικονικής δημοκρατίας καταργώντας τη βασιλεία, τέθηκε υπό την κρίση του ελληνικού λαού υπό συνθήκες δημοκρατίας. Μιας δημοκρατίας που διαμόρφωνε, με προσεκτικά, εντέλει υποδειγματικά βήματα,  τα οριστικά και στέρεα θεσμικά υλικά της.

Tags: Άρθρα 2023

11.1.2023

Επιστημονική μελέτη- σχόλιο του Ευάγγελου Βενιζέλου στην 1/2023 Γνωμοδότηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου.

Το κείμενο δημοσιεύθηκε στο ψηφιακό νομικό περιοδικό Constitutionalism.gr

 

Η σχέση εισαγγελικών αρχών και ανεξάρτητων αρχών - Σεβασμός ή παραβίαση των εγγυήσεων του κράτους δικαίου

Σχόλιο στην 1/2023 Γνωμοδότηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου

  

Τέσσερα βασικά ζητήματα θέτει η 1/2023 Γνωμοδότηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου.

Πρώτον, το ζήτημα του σεβασμού των ορίων της γνωμοδοτικής αρμοδιότητας του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου με κριτήριο τη σχετική νομοθετική ρύθμιση και τη σχετική πάγια πρακτική της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου.

Δεύτερον, το ζήτημα της ερμηνείας του Συντάγματος με σεβασμό όχι μόνο προς τις επιστημονικές μεθόδους ερμηνείας αλλά και προς τους επιτακτικούς νομικούς κανόνες ερμηνείας που θέτει το ίδιο το Σύνταγμα.

Tags: ΔικαιοσύνηΆρθρα 2023

8 Ιανουαρίου 2023

 

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στο ΒΗΜΑ της Κυριακής για τα Γλυπτά του Παρθενώνα

 

Η επιστροφή 

 

Ο Παρθενώνας ανήκει ευτυχώς στον μακρύ ιστορικό χρόνο. Το αίτημα της επιστροφής των γλυπτών του Παρθενώνα, στον τόπο τους είναι προφανές ότι ωριμάζει. Πέρασαν δεκαετίες από τότε που το διατύπωσε με τον δικό της μοναδικό τρόπο η Μελίνα, αλλά αυτές δεν πήγαν χαμένες. Έχει καταστεί πλέον ευρύτατα αποδεκτό ότι το αίτημα της ένωσης των γλυπτών στο Μουσείο της Ακρόπολης το διατυπώνει, μεταφορικά, το ίδιο το ακρωτηριασμένο Μνημείο στο όνομα της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.

Η Ελληνική Δημοκρατία είναι προφανές ότι δεν αναγνωρίζει σε κανένα κράτος και σε καμία νομική οντότητα, όπως το Βρετανικό Μουσείο, δικαιώματα και νόμιμους τίτλους επί των βίαια και παράνομα αποσπασμένων γλυπτών του Παρθενώνα. Οι ελληνικές θέσεις διατυπώνονται με σαφήνεια και σταθερότητα επί δεκαετίες στα αρμόδια διεθνή fora και κατεξοχήν στην UNESCO.

Tags: ΠολιτισμόςΆρθρα 2023

1 Ιανουαρίου 2023

 

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στο αφιέρωμα 1922-2022, 100 χρόνια ΤΟ ΒΗΜΑ

 

Δημόσιο Βήμα

 

Τι μετατρέπει μια εφημερίδα σε θεσμό; Προφανώς η διάρκεια, η παράδοση, η εγκυρότητα. Κυρίως όμως η αποδοχή της επίδρασης και της βαρύτητάς της από αυτούς που δεν είναι αναγνώστες της ή μάλλον θεωρούν ότι δεν εκφράζονται από αυτήν.

Μετρώντας έναν αιώνα ζωής «Το Βήμα» φέρει στο σώμα του τα σημάδια της Ιστορίας. Συνομήλικο της Μικρασιατικής Καταστροφής, γεννημένο μέσα στη δίνη των εξελίξεων του 1922, το Βήμα έχει καταγράψει και συνδιαμορφώσει τα εκατό από τα διακόσια χρόνια της πορείας του ελληνικού κράτους. Έχει καταστεί πηγή της εθνικής Ιστορίας.

Μια κατεξοχήν πολιτική εφημερίδα τοποθετημένη εκ γενετής στον χώρο της λεγόμενης δημοκρατικής παράταξης έχει λειτουργήσει ως το κατά κυριολεξία δημόσιο Βήμα έκφρασης όλου του εθνικού γίγνεσθαι, πολιτικού, οικονομικού, κοινωνικού, πολιτιστικού. Δημοσιογράφοι περιωπής, λόγιοι μεγάλης  επιρροής, λογοτέχνες που συγκροτούν τον ελληνικό λογοτεχνικό κανόνα, επιστήμονες υψηλού κύρους σε όλα τα πεδία, δημιουργοί  όλων των μορφών τέχνης συνυπάρχουν στους διαχρονικούς καταλόγους των συνεργατών και  αρθρογράφων.

Tags: Άρθρα 2023

3 Δεκεμβρίου 2022

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στα ΝΕΑ Σαββατοκύριακο   

 

Οι κίνδυνοι της «ανεμβολίαστης» δημοκρατίας

 

Την ίδια ώρα που η Πολιτεία προωθεί, υποτίθεται, το πρόγραμμα του εμβολιασμού κατά της Covid-19 και προσπαθεί να πείσει ιδίως τις πιο ευαίσθητες πληθυσμιακές ομάδες να προβούν στις αναγκαίες αναμνηστικές δόσεις, η κυβέρνηση εμφανίζεται, σύμφωνα με ομοιόμορφα σχετικά δημοσιεύματα, έτοιμη να αποφασίσει την επιστροφή των «ανεμβολίαστων υγειονομικών» στις θέσεις τους. Σύμφωνα με τα σχετικά ρεπορτάζ «πρόκειται για περίπου 2.200 υγειονομικούς, εκ των οποίων περί τους 170 είναι ιατρικό προσωπικό, από τους σχεδόν 6.500 που είχαν τεθεί σε αναστολή τον Σεπτέμβριο του 2021, εκ των οποίων η πλειονότητα εμβολιάστηκε.» Η επιστροφή τους εμφανίζεται ως υποχρέωση συμμόρφωσης σε σχετική απόφαση του ΣτΕ. Η κυβέρνηση φέρεται να αναγκάζεται να αποδεχτεί την επιστροφή τους εφόσον αυτό αποφάσισε το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο, τη συμμόρφωση προς τις αποφάσεις του οποίου επιτάσσει το Σύνταγμα.

Αυτό όμως δεν ισχύει. Η απόφαση του ΣτΕ παρερμηνεύεται σκοπίμως και χρησιμοποιείται ως πρόσχημα προκειμένου να συντελεστεί μια κραυγαλέα απαξίωση του επιστημονικού ορθολογισμού και να υπονομευθεί το (δυστυχώς πάντα διστακτικό και αμήχανο) εθνικό σχέδιο αντιμετώπισης της πανδημίας, ενώ ήδη έχει αρχίσει να καταγράφεται η έναρξη  νέας  φάση όξυνσης διεθνώς.

Tags: ΠανδημίαΆρθρα 2022

23 Νοεμβρίου 2022

 

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου για το Euro2day στο αφιέρωμα της έκδοσης World Review 2022:  «Κοκτέιλ Μολότοφ - Οι Δημοκρατίες μπροστά σε ξεχασμένους εφιάλτες»

 

Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις είναι η πρόσοψη

των δύσκολων σχέσεων της Τουρκίας με τη Δύση

 

Η Ελλάδα είναι κράτος μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ και στρατηγικός εταίρος των ΗΠΑ χωρίς αμφιταλαντεύσεις και εξαιρετισμούς. Η αμερικανική παρουσία στην Ελλάδα και ιδίως στην Αλεξανδρούπολη προσλαμβάνεται από την Τουρκία ως σχέδιο μείωσης της στρατηγικής της σημασίας, ενώ συνιστά ενίσχυση της στρατιωτικής υπόστασης της Δύσης στην οποία θέλουμε να ανήκει η Τουρκία. Η οξεία τουρκική ρητορεία των τελευταίων μηνών απευθύνεται περισσότερο στις Ηνωμένες Πολιτείες και λιγότερο στην Ελλάδα. Αφορά κατά βάθος τις δύσκολες σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Τουρκίας. Το ζήτημα άλλωστε της λεγόμενης αποστρατιωτικοποίησης των νησιών είναι το λιγότερο παράδοξο να τίθεται μεταξύ συμμάχων, κρατών μελών του ΝΑΤΟ και μάλιστα υπό συνθήκες πολέμου στην Ουκρανία και κινητοποίησης της Συμμαχίας. Και αυτό πέραν από τη γνωστή και σαφή ελληνική απάντηση για το καθεστώς, πρώτον, της Λήμνου και της Σαμοθράκης, δεύτερον, της Λέσβου, Χίου, Σάμου και Ικαρίας και, τρίτον, της Δωδεκανήσου.

Tags: Άρθρα 2022

20 Νοεμβρίου 2022

 

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στην Καθημερινή της Κυριακής 

 

Ας εφαρμόσουμε το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ στην άρση του απορρήτου των επικοινωνιών

 

Το σχέδιο νόμου για την  άρση του απορρήτου των επικοινωνιών έστω και καθυστερημένα, έστω υπό την πίεση μιας τοξικής δημόσιας ατμόσφαιρας, προσπαθεί να βελτιώσει το νομοθετικό πλαίσιο και περιλαμβάνει κάποια θετικά στοιχεία ιδίως σε σχέση με τη διοίκηση της ΕΥΠ και την οργάνωση της κυβερνοασφάλειας. Πάσχει όμως από μια γενετική αδυναμία: Δεν αποδέχεται ως οδηγό τη συμμόρφωση με τα πορίσματα της σχετικής νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) και επιχειρεί να θέσει υπό τη συσταλτική πίεση του νομοθέτη τις συνταγματικές εγγυήσεις του απορρήτου των επικοινωνιών. Σε σχέση μάλιστα με την επείγουσα ανάγκη διερεύνησης εκκρεμών υποθέσεων, οι προτεινόμενες ρυθμίσεις μπορεί να θεωρηθούν ειρωνικές. Εστιάζω την προσοχή μου στα βασικά.

Tags: ΔικαιοσύνηΆρθρα 2022

13 Νοεμβρίου 2022

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στο Βήμα της Κυριακής 

 

Μεταρρυθμιστική στρατηγική για τη Δικαιοσύνη

 

Στις 7 και 8 Νοεμβρίου με πρωτοβουλία του Κύκλου Ιδεών, τέθηκε σε δημόσια συζήτηση το ερώτημα αν η Δικαιοσύνη μπορεί να μεταρρυθμιστεί ως εξουσία και να αφυπνιστεί ως ιδέα, δηλαδή ως διεκδίκηση του σεβασμού και της εφαρμογής των εγγυήσεων του κράτους δικαίου. Το συνέδριο επιδίωξε να ανοίξει έναν διάλογο στο επίπεδο της κοινωνίας των πολιτών, για την ακρίβεια, της μεταπολιτικής, με την ενεργό όμως συμμετοχή όλων των θεσμικών παραγόντων, προκειμένου ο αναγκαίος εθνικός διάλογος γύρω από το μείζον θεσμικό αλλά και αναπτυξιακό ζήτημα της Δικαιοσύνης, με την έννοια του δικαστικού συστήματος, να οργανωθεί και να διεξαχθεί έστω άτυπα. Αναλάβαμε την πρωτοβουλία αυτή έχοντας πλήρη συνείδηση της πολυπλοκότητας του προβλήματος.

Tags: ΔικαιοσύνηΆρθρα 2022

7 Οκτωβρίου 2022

 

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου για την εφημερίδα Κεφάλαιο και το Capital.gr σε συνεργασία με τους New York Times

 

Οι πολλαπλές  πραγματικότητες του κόσμου και η δυτική στρατηγική

 

Εις πείσμα όσων κατά καιρούς και ιδίως μετά την ιστορική ήττα του λεγόμενου υπαρκτού σοσιαλισμού διακήρυξαν το τέλος των ιδεολογιών, οι ιδεολογίες κυριαρχούν στον κόσμο. Προσλαμβάνουν, αλλοιώνουν και εντέλει διαμορφώνουν την πραγματικότητα. Για την ακρίβεια, τις αντιφατικές και συγκρουόμενες εκδοχές της πραγματικότητας. Μιας πραγματικότητας που είναι ταυτόχρονα ψευδής επειδή έχει διαμορφωθεί τεχνητά, αλλά και αληθής επειδή είναι δραματικά απτή λόγω της βίας, συμβολικής και υλικής, που εμπεριέχει.

Όταν αναφέρομαι στις «ιδεολογίες» δεν εννοώ πλέον τις μεγάλες ιδεολογίες του 20ου αιώνα που παρά τις συγκρούσεις τους είχαν ως απώτερη κοινή μήτρα τον διαφωτισμό και ως εκ τούτου ήταν «δυτικές», αλλά σε συστήματα πεποιθήσεων, προκαταλήψεων και στερεοτύπων, που έχουν είτε θρησκευτική είτε φιλοσοφική αναγωγή. Κοινός παρονομαστής τους είναι το γεγονός ότι δεν μπορούν αλλά ούτε και διεκδικούν να χαρακτηριστούν ορθολογικά.

Tags: Άρθρα 2022