Ομιλία Ευάγγελου Βενιζέλου στην παρουσίαση του νέου του βιβλίου «Η Δημοκρατία μεταξύ συγκυρίας και Ιστορίας» (εκδ. ΠΑΤΑΚΗ)

Αθήνα, 20 Δεκεμβρίου 2018

 

Ομιλία Ευάγγελου Βενιζέλου στην παρουσίαση του νέου του βιβλίου

«Η Δημοκρατία μεταξύ συγκυρίας και Ιστορίας
Προσδοκίες και κίνδυνοι από την αναθεώρηση του Συντάγματος» (εκδ. ΠΑΤΑΚΗ)*

 

Ευχαριστώ όλες και όλους σας για την παρουσία σας εδώ. Θέλω και εγώ να μνημονεύσω ιδιαιτέρως τους πρώην πρωθυπουργούς, τον Αντώνη Σαμαρά, τον Παναγιώτη Πικραμένο. Θέλω να μνημονεύσω τους πρώην Προέδρους του Συμβουλίου της Επικρατείας και πρώην Αντιπροέδρους που μας τιμούν με την παρουσία τους, τους είμαι βαθύτατα υπόχρεος και ελπίζω, με έναν μεταφυσικό τρόπο, ότι θα ήθελαν να είναι παρόντες εδώ και μη ζώντες τώρα Πρόεδροι που διηύθυναν το δικαστήριο. Θα αναφέρω αυτούς επί των ημερών των οποίων άσκησα ενεργό δικηγορία, ο Θεμιστοκλής Κουρουσόπουλος, ο Βάσσος Ρώτης, ο Βασίλης Μποτόπουλος. Θέλω επίσης να μνημονεύσω την παρουσία της πρώην Εισαγγελέως του Αρείου Πάγου, της κ. Ευτέρπης Κοτζαμάνη, και να ευχαριστήσω θερμά όλους τους συναδέλφους μου στη Βουλή, τους συναδέλφους μου στην ακαδημαϊκή κοινότητα. Ο Παρασκευάς Αυγερινός νομίζω ότι είναι το πρόσωπο που συμβολίζει το χώρο της δημοκρατικής παράταξης και ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης το χώρο, θα λέγαμε, της συντηρητικής παράταξης, αν και ο ίδιος έχει μετακινηθεί προς πολύ προοδευτικότερες θέσεις και θέλω να πιστεύω ότι θυμάται με συμπάθεια και φιλία τη συνύπαρξή μας, επί σειρά ετών, ως γενικών εισηγητών για την αναθεώρηση του 2001, αυτός εκ μέρους της τότε αντιπολίτευσης και εγώ εκ μέρους της πλειοψηφίας. Αλλά είναι κοινή η προσπάθεια που κάναμε και συναινετικό, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, το αποτέλεσμα.

Περισσότερα...

Ευ. Βενιζέλος: Δεν είναι μόνο θέμα λαϊκισμού, είναι θέμα δημοκρατίας

Δεκέμβριος 2018

 

Ευάγγελος Βενιζέλος

 

Το πρόβλημα είναι πολύ μεγαλύτερο από τον λαϊκισμό:

είναι πρόβλημα δημοκρατίας *

 

"Πρέπει να υπάρχει ένα αυθόρμητο μέτωπο προστασίας του μέλλοντος του τόπου και των παιδιών μας, αυτό δεν είναι ούτε απλώς αντιπολιτευόμενο ούτε απλώς αντιλαϊκιστικό. Είναι το μεγάλο μέτωπο της εθνικής και δημοκρατικής επαγρύπνησης. "

 

Υπάρχουν πολλές κρίσιμες αποχρώσεις κάτω από τη γενική έννοια του λαϊκισμού. Υπάρχει όμως πρωτίστως πρόβλημα δημοκρατίας. Η δημοκρατία, εννοώντας τη δυτική δημοκρατία, δηλαδή τη φιλελεύθερη δημοκρατία, ήταν ταυτισμένη για μία πολύ μεγάλη περίοδο –ας πάρουμε την πιο πρόσφατη περίοδο, τη μεταπολεμική από το 1945 και μετά– με την ανάπτυξη, την πρόοδο, την ανταγωνιστικότητα, τα μεγάλα τεχνολογικά επιτεύγματα. Δεν υπήρχαν ανεπτυγμένες χώρες, με δυναμισμό καιπροοπτική που δεν ήταν δημοκρατίες. Τώρα πια υπάρχουν αυταρχικά καθεστώτα με τεράστιες οικονομικές δυνατότητες. Υπάρχουν αυταρχικά καθεστώτα που έχουν διδαχθεί από το ιστορικό πάθημα της Σοβιετικής Ένωσης και έχουν μεγάλα επιτεύγματα, οικονομικά και αναπτυξιακά, ενώ είναι αυταρχικά καθεστώτα [Yascha Mounk and Roberto Stefan Foa, The End of the Democratic Century. Autocracy’s Global Ascendance, Foreign Affairs, May / June 2018]. Ταυτόχρονα υπάρχουν αναπτυγμένες δυτικές χώρες, ακόμη και κράτη μέλη της ΕΕ στα οποία εμφανίζεται το φαινόμενο της αυταρχικής και μη φιλελεύθερης δημοκρατίας, της illiberal democracy.

Περισσότερα...

Ομιλία Ευ. Βενιζέλου: Συνταγματική Αναθεώρηση και Δικαιοσύνη

Τετάρτη 19 Δεκεμβρίου 2018

Ευάγγελος Βενιζέλος



Συνταγματική Αναθεώρηση και Δικαιοσύνη*

 

Ευχαριστώ τον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών για την πρόσκληση και όλους τους παρισταμένους για την συμμετοχή τους.

Α. Θα μου επιτρέψετε να ξεκινήσω από μια όσο γίνεται πιο επιγραμματική, υπενθύμιση του κεκτημένου της Αναθεώρησης του 2001, της τελευταίας που ασχολήθηκε με θέματα του κεφαλαίου περί Δικαστικής Εξουσίας. Με την Αναθεώρηση του 2001 συντελέστηκαν πάρα πολλές αλλαγές στο κεφάλαιο της Δικαστικής Εξουσίας, τις οποίες φαίνεται ότι τις έχουμε λησμονήσει. Δεν δικαιολογείται διαφορετικά το γεγονός ότι έχουν μείνει αναξιοποίητα τεράστια αποθέματα κανονιστικής ύλης του Συντάγματος στα θέματα τα σχετικά με την οργάνωση και λειτουργία της Δικαιοσύνης.

Θυμίζω, λοιπόν, ότι το 2001, στον πυλώνα της οργάνωσης και λειτουργίας της Δικαιοσύνης και της ενίσχυσης της εσωτερικής ανεξαρτησίας της, τροποποιήθηκε η διάταξη για την επιλογή στις κορυφαίες θέσεις με την επιβολή μέγιστης, τετραετούς, θητείας στους επιλεγομένους για τις θέσεις των προέδρων των Ανωτάτων Δικαστηρίων, του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου και των γενικών επιτρόπων. Διεξήχθη πολύ μεγάλη συζήτηση επί πολλά χρόνια, από το 1995 έως το 2001, για την αλλαγή του συστήματος επιλογής. Εξετάστηκαν διεξοδικά όλες οι πιθανές λύσεις.

Περισσότερα...

Ευ. Βενιζέλος, ΕΕΔΑ : "Πολιτεία- Εκκλησία: Οι εκκρεμότητες μιας περίπλοκης σχέσης"

Αθήνα, 17 Δεκεμβρίου 2018

 

Ευάγγελος Βενιζέλος

 

«Πολιτεία- Εκκλησία: Οι εκκρεμότητες μιας περίπλοκης σχέσης»*

 

Όπως τεκμηρίωσε με φωτογραφίες ο Γιάννης Ιωαννίδης, έχουμε ξαναβρεθεί πριν δεκατρία χρόνια στον ίδιο χώρο, και έχουμε πει τα ίδια λίγο πολύ πράγματα ως αφετηρία. Θα δούμε τι έχει μεσολαβήσει.

Νομίζω κι εγώ, συμφωνώντας με τους περισσότερους από τους ομιλητές της πρώτης συνεδρίασης, ότι η πρόταση της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, η νομοτεχνικά καταστρωμένη, αναδεικνύει τη διαφορά των δύο επιπέδων: των ζητημάτων συνταγματικού επιπέδου και των ζητημάτων νομοθετικού επιπέδου, και αποδεικνύει ότι τα περισσότερα θέματα που αφορούν όχι τη σχέση κράτους – εκκλησίας, αλλά την ολοκλήρωση και την προστασία της θρησκευτικής ελευθερίας και της θρησκευτικής ισότητας είναι ζητήματα κοινού δικαίου. Μπορεί ο απλός νομοθέτης να τα ρυθμίσει.  

Βεβαίως υπάρχει το ενδεχόμενο οι νομοθετικές αυτές πρωτοβουλίες να καταστούν στη συνέχεια αντικείμενο ενός εντατικού ή εσφαλμένου δικαστικού ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων. Από την άποψη αυτή, πράγματι, τα ζητήματα συνταγματικού επιπέδου είναι κρίσιμα, αλλά με αυτή τη φορά των πραγμάτων.

Περισσότερα...

Ομιλία Ευ. Βενιζέλου στην εκδήλωση της διαΝέοσις «Οι αξίες μας»

Αθήνα 12 Δεκεμβρίου 2018

 

Ομιλία Ευ. Βενιζέλου στην εκδήλωση της διαΝέοσις «Οι αξίες μας»

 

Η Ελλάδα και η Παγκόσμια Έρευνα Αξιών

 

Ευχαριστώ για την πρόσκληση τη ΔιαΝεοσις και προσωπικά τον Δημήτρη Δασκαλόπουλο. Ευχαριστώ πάρα πολύ και τους προλαλήσαντες για την εξαιρετική παρουσίαση. Έχω παρακολουθήσει και μία προκαταρκτική παρουσίαση από τον Κυριάκο Πιερρακάκη επί βρετανικού εδάφους πριν μερικές εβδομάδες στο Ditchley Foundation και έχω μια κάποια προδιάθεση για το περιεχόμενο της έρευνας, την οποία μελέτησα με βάση τις επιστημονικές εκθέσεις που έχουν καταρτιστεί. Έλαβα υπόψη βέβαια και αυτά που έγραψε και είπε και ο Στράτος Φαναράς

Η βασική μου παρατήρηση είναι ότι η ελληνική κοινωνία βρίσκεται σε αξιακή σύγχυση. Είναι μία κοινωνία αξιακών αντιφάσεων. Δεν αποδέχομαι εύκολα, άνετα και καλόπιστα την ακρίβεια των απαντήσεων. Θεωρώ ότι υπάρχει ένα στοιχείο επιφυλακτικότητας, ακόμη και θεατρικότητας, ακόμη κι όταν το ερωτηματολόγιο έχει τη μορφή τετ-α-τετ συνάντησης και καταγραφής. Ακόμη περισσότερο, όταν δεν υπάρχει η ανωνυμία των τηλεφωνικών απαντήσεων και ερωτήσεων. Υπάρχουν δημοσκοπικά στερεότυπα στα οποία μετέχει και η κοινωνία που ερευνάται. Διατηρώ συνεπώς μια κάποια επιφύλαξη.

Περισσότερα...

Ομιλία Ευ. Βενιζέλου στην εκδήλωση του Κύκλου Ιδεών, «Η Ευρωπαϊκή Δημοκρατία σε αμφισβήτηση»

Αθήνα, 11 Δεκεμβρίου 2018

 

Ομιλία Ευάγγελου Βενιζέλου στην εκδήλωση του Κύκλου Ιδεών «Η Ευρωπαϊκή Δημοκρατία σε αμφισβήτηση»

Όταν συζητούμε για την Ευρωπαϊκή Δημοκρατία σε αμφισβήτηση, συζητούμε, αφενός μεν για την αμφισβήτηση της Ευρωπαϊκής Δημοκρατίας ως θεσμική κατάκτηση και αντίληψη, δηλαδή για την αμφισβήτηση της δυτικής δημοκρατίας, της φιλελεύθερης δημοκρατίας, του πολιτικού συστήματος που συνδυάζει τη δημοκρατία με τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις εγγυήσεις του κράτους δικαίου, που είναι η μεγαλύτερη κατάκτηση του μεταπολεμικού κόσμου, αφετέρου δε για την αμφισβήτηση της Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στα κράτη – μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα ήταν η στόχευσή μας πολύ περιορισμένη αν συζητούσαμε μόνο για το δημοκρατικό έλλειμμα του θεσμικού οικοδομήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή αν μιλούσαμε μόνο για τα ζητήματα τα τοπικά, τα εθνικά για την κρίση των δημοκρατικών θεσμών, της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, για την κρίση αντιπροσώπευσης συμμετοχής και πολιτικής νομιμοποίησης στα κράτη – μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή στα κράτη- μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης, της ευρύτερης Ευρώπης.

Περισσότερα...

Η ελληνική αμφιταλάντευση - Μία διαρκής κρίση ταυτότητας

12 Δεκεμβρίου 2018 

Ευάγγελος Βενιζέλος

 

«Η ελληνική αμφιταλάντευση - Μία διαρκής κρίση ταυτότητας»*

 

Δυστυχώς δεν είχα τη χαρά και την τύχη να ακούσω τις προηγούμενες ομιλίες, αυτό είναι μια πολύ μεγάλη αναπηρία. Άκουσα μόνο το τελευταίο μέρος της εισήγησης του κυρίου Π.  Βαλλιάνου, τον οποίο θαυμάζω και για το περιεχόμενο όσων είπε και για το ύφος και για το πάθος το οποίο δυστυχώς εγώ δεν θα το επιδείξω, διότι έρχομαι από την συνεδρίαση της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος στη Βουλή και έχω δαπανήσει εκεί το πάθος, άρα θα είμαι πιο συμβατικός εδώ.

Ευχαριστώ θερμότατα την Εταιρεία Μελέτης Ελληνικής Ιστορίας και προσωπικά τον εορτάζοντα σήμερα, Πρόεδρο της Εταιρείας, τον κ. Σπύρο Νικολάου με τον οποίον γνωριζόμαστε και συνδεόμαστε πολλά χρόνια από την εποχή του Συμβουλίου της Επικρατείας και τον οποίον ευχαριστώ θερμά για τη φιλόφρονα αυτή πρόσκληση και κυρίως για την ευκαιρία να μιλήσω για ένα τόσο σημαντικό, μόνιμα  κρίσιμο  ζήτημα όπως είναι η σχέση Ελλάδας και Δύσης, ελληνικότητας και Δύσης. Αυτή η ελληνική εθνική αμφιταλάντευση ανάμεσα στο δυτικό πρότυπο και την καθ’ ημάς ανατολή, που είναι μια σταθερά της ελληνικής Ιστορίας.

Περισσότερα...

Ευ. Βενιζέλος, «Ουκρανικό Αυτοκέφαλο: Η Ιστορία, τα γεγονότα και οι Προεκτάσεις τους»

22 Νοεμβρίου 2018

 

Ευάγγελος Βενιζέλος

[ In English: EVANGELOS VENIZELOS: UKRAINIAN AYTOCEPHALY] 

 

 

«Ουκρανικό Αυτοκέφαλο: Η Ιστορία, τα γεγονότα και οι Προεκτάσεις τους»*

 

Σας ευχαριστώ πολύ για την πρόσκληση και για την ευκαιρία να συζητήσουμε ένα τόσο σημαντικό και φλέγον ζήτημα. Η Εκκλησία μας τροφοδοτεί συχνά πυκνά με ζητήματα τα οποία πρέπει να συζητήσουμε και πολιτικά. Σήμερα θα αρκεστούμε στο ζήτημα της ουκρανικής Αυτοκεφαλίας.

Όπως πάρα πολύ ωραία μας είπαν και ο καθηγητής ο κ. Ευαγγέλου και ο Θεοφιλέστατος, το πρόβλημα της Αυτοκεφαλίας, γενικότερα, είναι ένα πρόβλημα ποιμαντικής ευθύνης και Κανονικού Δικαίου, δηλαδή, πρόβλημα κατανομής και άσκησης των δικαιοδοσιών στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Αλλά πάντα το πρόβλημα της Αυτοκεφαλίας είναι και ένα πρόβλημα πολιτικό, ένα πρόβλημα εθνικής ταυτότητας, ένα πρόβλημα που συνδέεται με την εθνογένεση, με την ιδεολογία που αναζητά κάθε κράτος, γιατί, όπως διδάσκει η Ιστορία και όπως αποδέχεται και η κρατούσα, νομίζω, αντίληψη στην ανάλυση των φαινομένων αυτών, κυρίως της εθνογένεσης, η εθνική ταυτότητα διαμορφώνεται μέσα από τη διεκδίκηση κράτους και στη συνέχεια μέσα από την ίδια τη λειτουργία του κράτους και την καλλιέργεια μιας κρατικής ιδεολογίας που βρίσκεται στον πυρήνα της εθνικής ταυτότητας.

Περισσότερα...