Ομιλία Ευ. Βενιζέλου στην εκδήλωση του Κύκλου Ιδεών, "Κράτος και Εκκλησία"

Δευτέρα 18 Μαρτίου 2019

 

Ευάγγελος Βενιζέλος

 

Το συνταγματικό πλαίσιο των σχέσεων Κράτους και Εκκλησίας μετά την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης της αναθεωρητικής διαδικασίας σε συνδυασμό με τα προβλήματα του κοινού ανακοινωθέντος πρωθυπουργού και αρχιεπισκόπου της 6ης Νοεμβρίου 2018 *

 

Α. Η θρησκευτική ελευθερία ως θεμέλιο της συνταγματικής ρύθμισης των σχέσεων Κράτους και Εκκλησίας - Προσθέτει κάτι η ρητή αναφορά στο «ουδετερόθρησκο κράτος»;

 

Το Σύνταγμα δεν ρυθμίζει μόνον τη συγκρότηση και την άσκηση της κρατικής εξουσίας, ρυθμίζει πολύ περισσότερα πράγματα. Ρυθμίζει τη σχέση του Κράτους με την κοινωνία, τη σχέση του Κράτους με την οικονομία, τη σχέση του Κράτους με την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη διεθνή κοινότητα. Στην πραγματικότητα μπορούμε να αντιληφθούμε το σημερινό εύρος της έννοιας του Κράτους ή των διακρατικών διαδικασιών και αρμοδιοτήτων παρακολουθώντας την εκτατική ιδιότητα που έχει το Σύνταγμα να συμπεριλαμβάνει στην ύλη του ολοένα και περισσότερα πράγματα. Ακόμη και εάν δεν είχαμε αυτήν την προϊστορία ως προς τη συνταγματική ρύθμιση των σχέσεων Κράτους και Εκκλησίας στην Ελλάδα, όπως την παρουσίασε ο Γιάννης Κονιδάρης προηγουμένως, θα έπρεπε να ανακαλύψουμε, είτε με ρητές συνταγματικές διατάξεις είτε ερμηνευτικά, τρόπους μέσω των οποίων το Σύνταγμα, αλλά το ίδιο ισχύει και για το Διεθνές Δίκαιο και για την ευρωπαϊκή έννομη τάξη, θα δίνει απαντήσεις στα ερωτήματα που σχετίζονται με το τι ισχύει ως Δίκαιο στις σχέσεις Κράτους και Εκκλησίας.

Περισσότερα...

Άρθρο Ευ. Βενιζέλου στο ΒΗΜΑ: Η εκδίκηση του Συντάγματος

Κυριακή 17 Μαρτίου 2019

 

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στο ΒΗΜΑ της Κυριακής

 

Η εκδίκηση του Συντάγματος

 

Η συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος άρχισε το 2016 υπό πολιτικές συνθήκες αισθητά διαφορετικές από τις σημερινές. Τότε ήταν ακόμη εύκολο για την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ να ισχυρίζεται ότι προετοιμάζει μια «ριζοσπαστική» πρόταση αναθεώρησης που θα «εκπηγάσει» από μια πολύμηνη κοινωνική διαβούλευση υπό την καθοδήγηση μιας επιτροπής διαλόγου διορισμένης από την κυβέρνηση. Μπορούσε επίσης να υπαινίσσεται ότι δεν αποκλείεται η πρότασή της να καταστεί αντικείμενο αναθεωρητικού δημοψηφίσματος μη προβλεπόμενου ούτε από το άρθρο 110 περί αναθεώρησης, ούτε από το άρθρο 44 παρ. 2 περί των κατηγοριών δημοψηφίσματος που μπορούν να διεξαχθούν. 

Η ολοκλήρωση της πρώτης φάσης της αναθεωρητικής διαδικασίας με τη δεύτερη ψηφοφορία που διεξήχθη στις 14 Μαρτίου βρίσκεται πολύ μακριά από τα σενάρια του 2016. Τρία σχεδόν χρόνια αργότερα επιβεβαιώθηκε ότι δεν νοείται αναθεώρηση του Συντάγματος παρά μόνο μέσω του πλήρους σεβασμού της διαδικασίας που περιγράφει το άρθρο 110 καθιστώντας αποκλειστικά αρμόδιο όργανο τη Βουλή ή μάλλον δυο διαδοχικές Βουλές, την πρώτη που διαπιστώνει την ανάγκη αναθεώρησης και τη δεύτερη που τη συντελεί, με το εκλογικό σώμα να παρεμβάλλεται στις εκλογές που μεσολαβούν και να νομιμοποιεί δημοκρατικά την όλη διαδικασία. Η αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών και των κοινωνικών αντιλήψεων που συντελέσθηκε από το 2016 έως σήμερα επέβαλε το σεβασμό του αυστηρού χαρακτήρα του Συντάγματος και την τήρηση των προδιαγραφών του άρθρου 110. Αυτή είναι η πρώτη και θεμελιώδης εκδίκηση του Συντάγματος απέναντι σε όσους επεδίωξαν να παίξουν μαζί του. Αποδείχθηκε ότι το Σύνταγμα διαθέτει μηχανισμούς αυτοάμυνας, ο μέγιστος των οποίων είναι οι αυξημένες πλειοψηφίες που απαιτεί το άρθρο 110.

Περισσότερα...

Ευ. Βενιζέλος, Βουλή: Χωρίς συναίνεση και χωρίς πολιτικό πολιτισμό η αναθεώρηση δεν είναι ούτε αναγκαία ούτε εφικτή

Πέμπτη 14 Μαρτίου 2019

 

Ομιλία Ευ. Βενιζέλου στην Ολομέλεια κατά τη συζήτηση και λήψη απόφασης επί των προτάσεων για αναθεώρηση διατάξεων του Συντάγματος (δεύτερη ψηφοφορία)

 

Κυρίες και κύριοι Βουλευτές, ολοκληρώνεται σήμερα η πρώτη φάση της αναθεωρητικής διαδικασίας και είμαι πραγματικά ικανοποιημένος επειδή επιβλήθηκε εν τέλει ο σεβασμός του αυστηρού χαρακτήρα του Συντάγματος και της αναθεωρητικής διαδικασίας, όπως αυτή οργανώνεται αποκλειστικά από το άρθρο 110 του Συντάγματος. Θυμίζω ότι το 2016 ξεκίνησε η συζήτηση αυτή εξωκοινοβουλευτικά, με κυβερνητική πρωτοβουλία, παρότι η αρμοδιότητα αναθεώρησης ανήκει αποκλειστικά στη Βουλή, ενώ στην πρώτη φάση αυτής της συζήτησης, την πρώιμη, κυριάρχησε το ζήτημα του συνταγματικού δημοψηφίσματος, το οποίο θα ήταν βάναυση προσβολή του άρθρου 110 του Συντάγματος. Χαίρομαι, λοιπόν, γιατί τελικά όλα οδήγησαν στο πλαίσιο του άρθρου 110 και στον σεβασμό του.

Το Σύνταγμα έδειξε ότι μπορεί να αναπτύσσει μηχανισμούς αυτοπροστασίας απέναντι σε διάφορες προσπάθειες καταστρατήγησής του.

Περισσότερα...

Ομιλία Ευ. Βενιζέλου στην παρουσίαση στον Πειραιά (ΕΒΕΠ) του βιβλίου του «Η Δημοκρατία μεταξύ συγκυρίας και Ιστορίας»

Τετάρτη 6 Μαρτίου 2019


Ομιλία Ευ. Βενιζέλου στην παρουσίαση στον Πειραιά του βιβλίου του «Η Δημοκρατία μεταξύ συγκυρίας και Ιστορίας» στο Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς

 

Σεβασμιώτατε, σας ευχαριστώ θερμά για την παρουσία σας. Σας ευχαριστώ γιατί είστε ο επιχώριος Επίσκοπος, αλλά και γιατί είστε ένας παλιός και αγαπητός φίλος και ένας συνάδελφος, διότι η κραταιά θεολογική σας κατάρτιση δεν μπορεί να αποκρύψει το βάθος και τη διάρκεια της νομικής σας γνώσης. Σας ευχαριστώ, λοιπόν, γιατί είστε εδώ και υπό τις δύο ιδιότητές σας.

Κύριε Δήμαρχε, ευχαριστώ πολύ γιατί είστε εδώ ως ο οικοδεσπότης της πόλης.

Ευχαριστώ θερμότατα, από καρδιάς, τον Πρόεδρο του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιά, τον κ. Βασίλη Κορκίδη, παλιό φίλο και θεσμικό συνομιλητή υπό κρίσιμες περιστάσεις, όταν προήδρευε της Εθνικής Ομοσπονδίας του Ελληνικού Εμπορίου. Ευχαριστώ από καρδιάς για τη φιλοξενία, για την υποδοχή και τον ευχαριστώ προσωπικά τον ίδιο, αλλά και όλα τα μέλη της Διοικούσας Επιτροπής για αυτή την απροσδόκητη και υπερβολική τιμή να με καταστήσουν επίτιμο μέλος του Επιμελητηρίου και έτσι να τονώσουν τους δεσμούς που νιώθω με την πόλη του Πειραιά και ιδίως με τον παραγωγικό, τον δημιουργικό Πειραιά, ο οποίος στεγάζεται εδώ, στο Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο.

Περισσότερα...

Ομιλία Ευάγγελου Βενιζέλου στη Δράμα κατά την παρουσίαση του βιβλίου του «Η Δημοκρατία μεταξύ συγκυρίας και Ιστορίας»

Κυριακή 24 Φεβρουαρίου 2019

 

Ομιλία Ευάγγελου Βενιζέλου κατά την παρουσίαση του βιβλίου του  «Η Δημοκρατία μεταξύ συγκυρίας και Ιστορίας» στη Δράμα

 

Καταρχάς, σας ευχαριστώ όλους και όλες, την καθεμία και τον καθένα προσωπικά, για την παρουσία σας εδώ. Είναι, πραγματικά, συγκινητική η συγκέντρωση αυτή στη Δράμα, Κυριακή απόγευμα με κρύο, και σας είμαι ευγνώμων.

Θέλω να ευχαριστήσω θερμά τη Χαρά Κεφαλίδου, τη Βουλευτή μας της Δράμας, το Μιχάλη Τζελέπη, το Βουλευτή μας των Σερρών, που ήρθε από το γειτονικό νομό, τους πολλούς συναδέλφους στη Βουλή που είναι εδώ από τη Δράμα, την Καβάλα, και με τιμούν με την παρουσία τους, ορισμένοι από το πρωί, γιατί είχαμε και στην Καβάλα εκδήλωση, και τους αντιστρέφω τα αισθήματα αγάπης και τιμής, τον υποψήφιο Περιφερειάρχη μας με τη στήριξη του Κινήματος Αλλαγής στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, τον Κώστα Σιμιτζή, τον πρώην Δήμαρχο Καβάλας, που τον αναφέρω ονομαστικά λόγω των αναγκών της παρατεταμένης προεκλογικής περιόδου.

Ξέρω ότι ήδη έχουμε εδώ μελλοντικά στελέχη του ψηφοδελτίου μας που έχουν αρχίσει και δίνουν το δικό τους αγώνα για το συλλογικό αποτέλεσμα που πρέπει να έχουμε σε μία δύσκολη τριεδρική περιφέρεια. Αλλά, βεβαίως, τα προβλήματα είναι πολύ μεγαλύτερα, πολύ βαθύτερα. Για αυτά θα συζητήσουμε σήμερα, για το μεγάλο θέμα εάν η Ελλάδα αντέχει, εάν μετά τις εκλογές και μετά την αλλαγή των συσχετισμών μπορεί η Ελλάδα να βρει το δρόμο της ή είμαστε καταδικασμένοι σε αυτήν την καθήλωση, σε αυτήν τη διαρκή υποχώρηση, σε αυτήν τη στασιμοχρεωκοπία, όπως την έχω χαρακτηρίσει εδώ και πάρα πολύ καιρό.

Περισσότερα...

Ομιλία Ευάγγελου Βενιζέλου στην Καβάλα κατά την παρουσίαση του βιβλίου του «Η Δημοκρατία μεταξύ συγκυρίας και Ιστορίας»

Κυριακή 24 Φεβρουαρίου 2019

 

Ομιλία Ευάγγελου Βενιζέλου κατά την παρουσίαση του βιβλίου του στην Καβάλα, στο Imaret Hotel

 

Σεβασμιώτατε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι στη Βουλή των Ελλήνων, τώρα και παλιότερα, και στις δραστηριότητες της Νομικής Επιστήμης, ακαδημαϊκές και πρακτικές, κυρίες και κύριοι , φίλες και φίλοι της Καβάλας, σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την παρουσία σας. Ευχαριστώ που διαθέσατε το πρωινό της Κυριακής σας για να ακούσετε τους ομιλητές κι εμένα, με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου μου «Η Δημοκρατία μεταξύ συγκυρίας και Ιστορίας. Προσδοκίες και κίνδυνοι από την αναθεώρηση του Συντάγματος».

Σεβασμιώτατε, σας ευχαριστώ ιδιαίτερα για την παρουσία σας –έχουμε παλαιά φιλία από τη Θεσσαλονίκη– και εύχομαι καλή διακονία εδώ, στην Αποστολική Μητρόπολη των Φιλίππων. Ευχαριστώ θερμά τον εκδοτικό οίκο Πατάκη, που έχει εκδώσει το βιβλίο αυτό, έναν από τους μεγαλύτερους και πιο δραστήριους εκδοτικούς οίκους της χώρας. Τον Κύκλο Ιδεών που οργανώνει αυτές τις εκδηλώσεις. Ευχαριστώ το Ιμαρέτ και την κα Μισσιριάν –παλιά φίλη– που είχε την καλοσύνη να μας βοηθήσει να οργανώσουμε αυτή την εκδήλωση. Και κυρίως ευχαριστώ την πόλη της Καβάλας γιατί μου δίνει, κάθε φορά που έρχομαι, την ευκαιρία να τη θαυμάζω, να βλέπω φίλους, να βλέπω το τοπίο, να βλέπω τις δυνατότητες που έχει η περιοχή και να θυμάμαι προβλήματα που αντιμετωπίσαμε στο παρελθόν, χωρίς να σκέπτομαι τώρα τι προβλήματα θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε στο μέλλον, γιατί τα προβλήματα δεν τελειώνουν ποτέ, θα έλεγα ότι μάλλον πολλαπλασιάζονται, υπάρχει μία μικρή Λερναία Ύδρα σε κάθε πόλη, σε κάθε περιφέρεια της χώρας.

Περισσότερα...

Ευ. Βενιζέλος, Βουλή: Εάν η ψήφος μας επιχειρηθεί να ερμηνευθεί ως ψήφος ως προς την κατεύθυνση, δεν μετέχουμε σε αυτή την ψηφοφορία

Τετάρτη, 13 Φεβρουαρίου 2019

 

Ομιλία Ευ. Βενιζέλου στην Ολομέλεια επί της συζήτησης του παρεμπίπτοντος ζητήματος για την κατεύθυνση, στο πλαίσιο της συζήτηση για την αναθεώρηση διατάξεων του Συντάγματος

 

Το άρθρο 110 του Συντάγματος στην παράγραφο 2 ορίζει ρητά ότι η πρώτη Βουλή αποφασίζει για την ανάγκη της αναθεώρησης. Με την απόφαση καθορίζονται ειδικά οι διατάξεις που πρέπει να αναθεωρηθούν. Δεν γίνεται καμία αναφορά στο περιεχόμενο ή στην κατεύθυνση.

Αυτή η ρύθμιση του άρθρου 110 του Συντάγματος, παρόμοια με τις ρυθμίσεις αντίστοιχων διατάξεων των προγενέστερων ελληνικών Συνταγμάτων, δεν έχει προκύψει τυχαία, υπάρχει ένα τεράστιο ιστορικό βάθος. Το 1910, πριν από 110 χρόνια, μετά το Κίνημα στο Γουδί, η παλαιά Βουλή, η απερχόμενη, με Πρωθυπουργό τον Στέφανο Δραγούμη, απεφάσισε, υπό την πίεση των καταστάσεων, να κινήσει τη διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος του 1864. Προκειμένου όμως να δεσμεύσει τη νέα Βουλή, του νέου συστήματος, του νέου συσχετισμού, με επικεφαλής τον Ελευθέριο Βενιζέλο, καθόρισε τις κατευθύνσεις της αναθεώρησης, επιδιώκοντας, αυτή η απερχόμενη Βουλή του παλαιού συσχετισμού, να δεσμεύσει εκ προοιμίου τη νέα Βουλή, του νέου συσχετισμού.

Περισσότερα...

Ευ. Βενιζέλος, Βουλή: Καμία διάταξη δεν πρέπει να συγκεντρώσει παραπάνω από 179 ψήφους στην παρούσα Βουλή

Τρίτη, 12 Φεβρουαρίου 2019

 

Ομιλία Ευ. Βενιζέλου στην Ολομέλεια κατά τη συζήτηση για την Αναθεώρηση διατάξεων του Συντάγματος

 

Κυρίες και κύριοι Βουλευτές, όπως είχα την ευκαιρία να τονίσω και στην έναρξη της διαδικασίας αυτής, στη συζήτηση που διεξήχθη στην Ολομέλεια όταν αποφασίστηκε η συγκρότηση της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος, η παρούσα διαδικασία είναι μία σπάνια και κορυφαία διαδικασία που ανήκει στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Βουλής. Ατομικά της καθεμίας και του καθένα Βουλευτή που μετέχει στη διαδικασία αυτή έχοντας, όπως πρέπει, συνείδηση της Ιστορίας και του ιδιαίτερου βάρους της ψήφου του, γιατί η αναθεώρηση του Συντάγματος δεν είναι τροποποίηση ενός κοινού νόμου, είναι η μεταβολή του κανονιστικού χάρτη της χώρας που ρυθμίζει την κρίσιμη σχέση ανάμεσα στη συγκυρία και την Ιστορία. Γιατί, όπως λέμε πολύ συχνά, η Δημοκρατία είναι περιοδική, είναι συγκυριακή, βασίζεται στη συνεχή έκφραση της λαϊκής βούλησης, αλλά υπάρχουν περιορισμοί στην έκφραση της βούλησης αυτής, στις επιλογές της πλειοψηφίας. Οι περιορισμοί αυτοί αφορούν τα δικαιώματα της μειοψηφίας, των μειονοτήτων, των ατόμων, των κοινωνικών ομάδων. Υπάρχει, λοιπόν, ένα νομικό κείμενο που είναι κατάκτηση της νεωτερικότητας, το Σύνταγμα –το αυστηρό και γραπτό Σύνταγμα– προϊόν των δύο μεγάλων επαναστάσεων του 18ου αιώνα, της Γαλλικής και της Αμερικανικής Επανάστασης, που προσφέρει αυτήν την ευεργετική εγγύηση στη λειτουργία ενός δημοκρατικού συστήματος διακυβέρνησης, ρυθμίζει τη σχέση της Δημοκρατίας και του Κράτους Δικαίου με την Ιστορία, με τον μακρύ χρόνο.

Περισσότερα...