Ομιλία Ευάγγελου Βενιζέλου στηv τελετή λήξης του συνεδρίου, Πενήντα χρόνια από το Σύνταγμα του 1975
Ευάγγελος Βενιζέλος, Εισαγωγή στα Θεμελιώδη Δικαιώματα, εκδ. Σάκκουλα, 2026
«Για τις ανάγκες του πρώτου τόμου του έργου « Το Ελληνικό Σύνταγμα. Κατ´άρθρο ερμηνεία (τόμος Ι. Άρθρα 1-25)» που κυκλοφόρησε το 2024 από τις Εκδόσεις Σάκκουλα, υπό την επιστημονική διεύθυνση μου, έγραψα ένα εκτενές εισαγωγικό σχόλιο που αφορούσε «οριζόντια» το μεγαλύτερο μέρος της ύλης του πρώτου τόμου, δηλαδή τα άρθρα 4-25, το Μέρος Δεύτερο του κειμένου του Συντάγματος 1975/1986/2001/2008/2019 που φέρει τον τίτλο «Ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα». Το εισαγωγικό αυτό σχόλιο κατέλαβε τελικά 236 πυκνοτυπωμένες, μεγάλου σχήματος σελίδες.
Πρόκειται συνεπώς για μια εισαγωγή στα θεμελιώδη δικαιώματα, ακριβέστερα για μια σύνοψη της γενικής θεωρίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων με τις αναγκαίες βιβλιογραφικές και νομολογιακές αναφορές.
Ευάγγελος Βενιζέλος, Εισαγωγή στα Θεμελιώδη Δικαιώματα, εκδ. Σάκκουλα, 2026
«Για τις ανάγκες του πρώτου τόμου του έργου « Το Ελληνικό Σύνταγμα. Κατ´άρθρο ερμηνεία (τόμος Ι. Άρθρα 1-25)» που κυκλοφόρησε το 2024 από τις Εκδόσεις Σάκκουλα, υπό την επιστημονική διεύθυνση μου, έγραψα ένα εκτενές εισαγωγικό σχόλιο που αφορούσε «οριζόντια» το μεγαλύτερο μέρος της ύλης του πρώτου τόμου, δηλαδή τα άρθρα 4-25, το Μέρος Δεύτερο του κειμένου του Συντάγματος 1975/1986/2001/2008/2019 που φέρει τον τίτλο «Ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα». Το εισαγωγικό αυτό σχόλιο κατέλαβε τελικά 236 πυκνοτυπωμένες, μεγάλου σχήματος σελίδες.
Πρόκειται συνεπώς για μια εισαγωγή στα θεμελιώδη δικαιώματα, ακριβέστερα για μια σύνοψη της γενικής θεωρίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων με τις αναγκαίες βιβλιογραφικές και νομολογιακές αναφορές.
Ευάγγελος Βενιζέλος (επιστημονική διεύθυνση), «Πενήντα χρόνια από το Σύνταγμα του 1975. Η συνταγματική υπόσχεση της Μεταπολίτευσης και η ποιότητα της Δημοκρατίας και του Κράτους Δικαίου», εκδόσεις Σάκκουλα 2026
«Στις 10 και 11 Ιουνίου 2025, ακριβώς πενήντα χρόνια μετά τη θέση σε ισχύ του Συντάγματος του 1975, ο Κύκλος Ιδεών, υπό την αιγίδα της Βουλής, σε συνεργασία με τη διαΝέοσις και το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών και την υποστήριξη των Εκδόσεων Σάκκουλα, διοργάνωσε στο Ζάππειο Μέγαρο, επιστημονικό συνέδριο με θέμα «Πενήντα χρόνια από το Σύνταγμα του 1975. Η συνταγματική υπόσχεση της Μεταπολίτευσης και η ποιότητα της Δημοκρατίας και του Κράτους Δικαίου».
Σύσσωμη η ελληνική επιστημονική κοινότητα, μαζί με σημαντικούς / σημαντικές συμμετέχουσες από την Ισπανία και την Πορτογαλία, χώρες που βίωσαν παρόμοιες ιστορικές εμπειρίες μετάβασης, είχε την ευκαιρία να αξιολογήσει από κάθε δυνατή όψη τη θέσπιση, τις αναθεωρήσεις, τις άτυπες μεταβολές, τη νομοθετική και νομολογιακή εφαρμογή και τις ερμηνευτικές δοκιμασίες του μεταδικτατορικού / μεταπολιτευτικού Συντάγματος του 1975. Πρωτίστως τη θέση που κατέχει το εθνικό μας Σύνταγμα μέσα στα συμφραζόμενα του πολυεπίπεδου συνταγματισμού και της πολλαπλότητας των έννομων τάξεων, της εθνικής, της διεθνούς (κυρίως αυτής της ΕΣΔΑ) και της ενωσιακής.
Ευάγγελος Βενιζέλος, Γενική εισαγωγή στα άρθρα 4-25 Σ, σε: Ευάγγελος Βενιζέλος (επιστημονική διεύθυνση), Το Ελληνικό Σύνταγμα. Κατ’ άρθρο ερμηνεία. Τόμος I. Άρθρα 1-25, εκδόσεις Σάκκουλα, 2025, σελ 65 -301
Ευάγγελος Βενιζέλος, Γενική εισαγωγή στα άρθρα 4-25 Σ, σε: Ευάγγελος Βενιζέλος (επιστημονική διεύθυνση), Το Ελληνικό Σύνταγμα. Κατ’ άρθρο ερμηνεία. Τόμος I. Άρθρα 1-25, εκδόσεις Σάκκουλα, 2025, σελ 65 -301
Η ερμηνεία του Συντάγματος συνιστά ιδιαίτερη όψη της ερμηνείας του Δικαίου, καθώς πρόκειται για ερμηνεία κανόνων αυξημένης τυπικής ισχύος, οι οποίοι υπερέχουν έναντι των άλλων· κανόνων που συνήθως είναι ελλειπτικά ή πάντως λιτά διατυπωμένοι, με υψηλό βαθμό αφαίρεσης, που εμπεριέχουν πλήθος αόριστων και αξιολογικών εννοιών· κανόνων που διεκδικούν μακροχρόνια ισχύ και άρα αποσυνδέονται από τη συγκυρία και ως εκ τούτου διεκδικούν μια ιδιαίτερη σχέση με την ιστορία, καθώς είναι εκ καταγωγής έτοιμοι να υποδεχθούν πολλές, διαφορετικές καταστάσεις και κυρίως ρυθμίσεις που επιβάλλονται από τον κοινό νόμο.
Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα ανωτέρω, το παρόν έργο μπορεί να χαρακτηριστεί ως η πιο μεθοδολογική και ευρύτερα επιστημολογική ερμηνεία του Συντάγματος. Στον παρόντα πρώτο τόμο περιλαμβάνονται τα άρθρα 1-25, δηλαδή κυρίως το πολίτευμα και η ύλη των θεμελιωδών (ατομικών και κοινωνικών κατά την ορολογία του Συντάγματος) δικαιωμάτων. Επίσης, περιλαμβάνεται «οριζόντιο» και εκτενές εισαγωγικό σχόλιο του Ευάγγελου Βενιζέλου στα θεμελιώδη δικαιώματα, που αναφέρεται στο σύνολο της ύλης των άρθρων 4-25 και επιχειρεί να ενημερώσει τον αναγνώστη που προστρέχει στην κατ’ άρθρον ερμηνεία για θέματα που διατρέχουν όλες τις διατάξεις.
Υπό τη διεύθυνση του Ευάγγελου Βενιζέλου στο συλλογικό αυτό έργο συμμετέχουν καταξιωμένοι νομικοί, εκλεκτοί δικαστικοί λειτουργοί και παλαιότερα και νέα μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση ενός πεδίου ανοιχτού διαλόγου για την ερμηνεία του Συντάγματος.
Ευάγγελος Βενιζέλος, Πολιτική θεολογία και Συνταγματική ηθική, εκδ. Αρμός 2024
ΣΕΛΙΔΕΣ: 264 ISBΝ: 978-960-615-736-3
Η «πολιτική θεολογία» είναι μια διαδεδομένη αλλά αμφίσημη έννοια που χρησιμοποιείται με διαφορετικό περιεχόμενο αφενός σε θύραθεν συμφραζόμενα, κυρίως στο πεδίο της πολιτικής και της συνταγματικής θεωρίας, αφετέρου σε εκκλησιολογικά και ευρύτερα θεολογικά συμφραζόμενα. Στην πρώτη της όψη η πολιτική θεολογία αναφέρεται στις θεολογικές βάσεις της πολιτικής θεωρίας και φιλοσοφίας, ιδίως της πολιτειολογίας / θεωρίας του κράτους. Υπάρχει όμως και η άλλη όψη της πολιτικής θεολογίας ή μάλλον η άλλη χρήση του ίδιου όρου για να αποδώσει όχι την ενασχόληση με εκκοσμικευμένες θεολογικές έννοιες που έχουν καταστεί πολιτικές και πολιτειακές, αλλά με τα πολιτικά συμφραζόμενα, τα πολιτικά διλήμματα και τις πολιτικές στοχεύσεις του θεολογικού, πιο συχνά του εκκλησιαστικού λόγου. Εδώ μας ενδιαφέρει πρωτίστως η πρώτη όψη.
Σχετικά με το βιβλίο των Β. Σκουρή – Ευ. Βενιζέλου, «Η σύμφωνη με το ενωσιακό δίκαιο ερμηνεία του άρθρου 16 παρ. 5 και 8 του Συντάγματος και τα περιθώρια ανάληψης νομοθετικών πρωτοβουλιών στο πεδίο της μη κρατικής ανώτατης εκπαίδευσης» εκδόσεις ΣΑΚΚΟΥΛΑ, 2024
Η εξαγγελθείσα αναθεώρηση του άρθρου 16 παρ. 5 και 8 του Συντάγματος προϋποθέτει την τήρηση των διαδικαστικών προδιαγραφών του άρθρου 110 παρ. 2-6 Σ. Ακόμη συνεπώς και αν όλες οι διαδικασίες κινηθούν και εξελιχθούν με τον ταχύτερο ρυθμό, υπάρχει ένα χρονικό διάστημα κατά το οποίο εξακολουθεί να έχει πρακτική σημασία το ερώτημα για τα περιθώρια που διαθέτει ο εθνικός κοινός νομοθέτης κατά τη ρύθμιση ζητημάτων σχετικών με την παροχή υπηρεσιών ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα από παρόχους που δεν έχουν τη μορφή του ελληνικού νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου.
Ευ. Βενιζέλος, Μικρή εισαγωγή στο Σύνταγμα και στο Συνταγματικό Δίκαιο, Εκδ. Σάκκουλα, 2023 [PDF]
Δελτίο Τύπου
Ευ. Βενιζέλος, Εκδοχές πολέμου 2009-2022. Μια συζήτηση με τον Γιώργο Κουβαρά για το παρασκήνιο της οικονομικής κρίσης και όσα ακολούθησαν, εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ
Οι «Εκδοχές πολέμου 2009-2022» έχουν ως κορμό την πλήρη και συστηματική αφήγηση του Ευάγγελου Βενιζέλου για την περίοδο της οικονομικής κρίσης, για τη δεκαετία των μνημονίων 2009-2019. Ο Ευάγγελος Βενιζέλος απαντώντας στις ερωτήσεις του Γιώργου Κουβαρά παρουσιάζει τα γεγονότα, τα παρασκήνια, τα πρόσωπα και την ερμηνεία του για τις καταστάσεις που βίωσε η χώρα μέσα στα διεθνή και ευρωπαϊκά συμφραζόμενα της εποχής. Όλα αυτά συσχετίζονται με την αλληλουχία των κρίσεων, με τη μετάβαση από την οικονομική κρίση στην πανδημία και από την πανδημία στη ρωσική στρατιωτική εισβολή και τον πόλεμο στην Ουκρανία.
