11 Δεκεμβρίου 2025

Ευάγγελος  Βενιζέλος*

Είναι ακόμη εμφανές το χριστιανικό υπόβαθρο του Ευρωπαϊκού νομικού πολιτισμού;**

Μακαριώτατε, Σεβασμιώτατοι και Θεοφιλέστατοι άγιοι αρχιερείς, κυρίες και κύριοι, αγαπητές και αγαπητοί συνάδελφοι, ευχαριστώ καταρχάς την Εκκλησία της Ελλάδος, τον Μακαριότατο, τον θεοφιλέστατο Επίσκοπο Τανάγρας και το Γραφείο της Εκκλησίας της Ελλάδος στην Ευρωπαϊκή Ένωση, για την τιμητική πρόσκληση και για την ωραία ευκαιρία να βρίσκομαι σήμερα εδώ με εκλεκτούς συναδέλφους και ακόμη πιο εκλεκτό συντονιστή της συνεδρίασης, για να προβληματιστούμε γύρω από το θέμα.

 Η συνεδρίαση αυτή  θα προσεγγίσει τα νομικά ζητήματα, τον ευρωπαϊκό νομικό, κατ’ ανάγκη και πολιτικό,  πολιτισμό και τη συνάφειά του με τον Χριστιανισμό. Το ειδικότερο δικό μου θέμα είναι η απάντηση στο ερώτημα, εάν είναι ακόμη εμφανές το χριστιανικό υπόβαθρο του ευρωπαϊκού νομικού πολιτισμού.

 4 Δεκεμβρίου 2025

Ευάγγελος Βενιζέλος *

Ποια είναι ή ποια μπορεί να είναι η σχέση της Ορθοδοξίας με τα ανθρώπινα δικαιώματα στην εποχή μας ; **

Στ. Γιαγκάζογλου: Να περάσουμε τώρα στον κ. Βενιζέλο, σε ένα προσφιλές θέμα για αυτόν, Ορθοδοξία και Ανθρώπινα Δικαιώματα. Η Σύνοδος της Κρήτης επίσημα υιοθετεί και εκφράζει μια ολόκληρη θεολογική προσέγγιση και ένα χρόνο αργότερα ο Οικουμενικός Πατριάρχης, ίσως για λόγους ευνόητους, μια ολόκληρη ομιλία του στη Γερμανία την αφιέρωσε στο να εμβαθύνει ακριβώς σε αυτή τη σχέση, Ορθοδοξίας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Ρόδος, 30 Οκτωβρίου 2025

Κεντρική ομιλία του Ευάγγελου Βενιζέλου στο 6ο Συνέδριο του δικτύου του  Οικουμενικού Πατριαρχείου για την Ποιμαντική Διακονία της Υγείας, στη Ρόδο με θέμα

Ποια είναι μια υγιής κοινωνία;

Ευχαριστώ θερμά Σεβασμιώτατε Μητροπολίτη Νέας Ζηλανδίας, χαίρομαι πάρα πολύ που βρισκόμαστε εδώ στη Ρόδο και σας ευχαριστώ για τη γενναιόδωρη εισαγωγή σας, για αυτήν θα έλεγα την τόσο φιλική και επιεική παρουσίαση της διαδρομής μου στον ακαδημαϊκό και στον δημόσιο βίο.

Σεβασμιώτατε Μητροπολίτη Ρόδου, Σεβασμιώτατοι και θεοφιλέστατοι άγιοι αρχιερείς και λοιποί του ιερού καταλόγου που είστε η σαφής πλειοψηφία στην αίθουσα, κυρίες και κύριοι, κ. βουλευτά και αγαπητέ συνάδελφε, κύριοι εκπρόσωποι της δημοτικής αρχής, αγαπητές φίλες και αγαπητοί φίλοι,

ο πατέρας Σταύρος Κοφινάς, που είναι η ψυχή του δικτύου ποιμαντικής διακονίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου για την υγεία, άσκησε μία πολύ ευγενική πίεση εδώ και μήνες προκειμένου να είμαι παρών και να μετάσχω και εγώ στη συζήτησή σας. Βεβαίως το θέμα ανταποκρίνεται στους προβληματισμούς, τη δράση, τα επιτεύγματα αυτού του δικτύου το οποίο νομίζω ότι λειτουργεί υποδειγματικά και ήδη έχει διαμορφώσει ένα είδος κεκτημένου, όχι μόνον στο πλαίσιο της δικαιοδοσίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου, αλλά γενικότερα στον χώρο της Ορθοδοξίας, γιατί

Θεσσαλονίκη, 30 Σεπτεμβρίου 2025

Ομιλία Ευαγγέλου Βενιζέλου στο Β ́ Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο του περιοδικού Θεολογία που διοργανώνει η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος, με γενικό θέμα «Η Ορθόδοξη θεολογία και η οντολογία της τεχνολογίας»

«Η τεχνολογία ως δημοκρατική πρόκληση»

Μακαριώτατε Αρχιεπίσκοπε Αθηνών και πάσης Ελλάδος, Μακαριώτατοι προκαθήμενοι των αυτοκεφάλων εκκλησιών, Σεβασμιώτατοι εκπρόσωποι των αυτοκεφάλων και αυτονόμων εκκλησιών, Όσοι παρίσταστε εκ του ιερού καταλόγου, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι,

καταρχάς με την άδεια του παρισταμένου καθηγητή κ. Μαγγιώρου, Αντιπρύτανη του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, επειδή είμαι ο πρώτος που λαμβάνω τον λόγο εκ μέρους της ευρύτερης πανεπιστημιακής κοινότητας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ως παλαιό και ομότιμο μέλος της, επιτρέψτε μου να σας καλωσορίσω στο Πανεπιστήμιο και στη μεγάλη αυτή αίθουσα τελετών όπου βλέπετε με πολύ χαρακτηριστικό τρόπο ότι το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, διεθνώς ευφήμως γνωστό, δεν έχει ως σύμβολό του τον Αριστοτέλη του οποίου φέρει το όνομα αλλά τον Άγιο Δημήτριο.

8 Μαΐου 2025

Ομιλία Ευάγγελου Βενιζέλου στην εκδήλωση που διοργάνωσε το Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζα Γουλανδρή προς τιμήν της ΑΘΠ Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου

Παναγιώτατε,

όλες και όλοι εδώ μέσα, στη φιλόξενη αυτή αίθουσα του Μουσείου Γουλανδρή, του Ιδρύματος Βασιλείου και Ελίζας Γουλανδρή, έχουμε σήμερα, 8 Μαΐου, το μοναδικό ιστορικό προνόμιο, να περιμένουμε μαζί με τον Πρώτο της Ορθοδοξίας, την ανακοίνωση που σε λίγα λεπτά θα κάνει ο Καρδινάλιος Αρχιδιάκονος για την εκλογή του νέου Πάπα. Θα μάθουμε μαζί το όνομα του διαδόχου του Αποστόλου Πέτρου και Εσείς από το βήμα αυτό, σε λίγα λεπτά, θα τον χαιρετήσετε και θα τον συγχαρείτε για την εκλογή του ως διάδοχος του Αποστόλου Ανδρέα. Η οικουμενικότητά Σας θα ξεδιπλωθεί από αυτή τη μικρή αίθουσα και θα καταλάβει ως μήνυμα όλον τον κόσμο. Η Ανατολή θα συναντήσει τη Δύση και η Οικουμένη θα συγκροτηθεί και πάλι επειδή Εσείς ο ίδιος, είστε η Οικουμένη για εμάς, τους Ορθοδόξους Χριστιανούς.

27 Απριλίου 2025

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου  στην Καθημερινή της Κυριακής

Ο Πάπας ως σάρκινος άνθρωπος. Από την Ελπίδα στην Ανάσταση

Πριν από λίγους μήνες εκδόθηκε η αυτοβιογραφία του Πάπα Φραγκίσκου. Το  σημαντικότερο θεολογικό μήνυμα που ήθελε να στείλει δεν προκύπτει από το θεολογικό- δοκιμιακό, αλλά από το πραγματολογικό μέρος του βιβλίου. Από την αφήγηση της ζωής ενός σάρκινου ανθρώπου.  Ο Πάπας Φραγκίσκος εμφανίζεται στο βιβλίο αυτό ως ένας κανονικός άνθρωπος.  Άλλωστε η ενσάρκωση, η ενανθρώπιση είναι το μέγα θαύμα. Και αυτό το λέει σε κάθε δυνατό τόνο ο Πάπας Φραγκίσκος.

Κατ’ αρχάς, γιατί θέλει να συνοψίσει μια εκκλησιολογία για την Καθολική Εκκλησία. Μας  δηλώνει ότι την αντιλαμβάνεται ως τον λαό του Θεού.  Ο Χριστός υπάρχει μέσα στο σώμα του λαού του (Corpus Mysticum ). Θέλει να έχουν οι κληρικοί και ο ίδιος την οσμή του απλού ανθρώπου. Η οσμή της εκκλησίας είναι  η μυρωδιά των απλών και φτωχών ανθρώπων ( «Μη φοβάστε την τριβή με τον κόσμο»). Θαυμάζει τους ιερείς των παραγκουπόλεων, των φυλακών, της μιζέριας του κόσμου από την οποία  προκύπτει  η Misericordia, το έλεος, που είναι η βασική έννοια για τον Πάπα Φραγκίσκο.

7 Απριλίου 2025

Ομιλία Ευάγγελου Βενιζέλου στην εκδήλωση για την παρουσίαση του βιβλίου, Πολιτική Θεολογία και Συνταγματική ηθική, εκδ Αρμός, στον Βόλο*

Είμαι  ευγνώμων στη Μητρόπολη Δημητριάδος και Αλμυρού, στην Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών και στον κ. Παντελή Καλαϊτζίδη προσωπικά και φυσικά στον Δικηγορικό Σύλλογο Βόλου και στον Πρόεδρο, ο οποίος προσφώνησε με εξαιρετικό τρόπο τον κ. Χρήστο Στρατηγόπουλο, με τον οποίο βρεθήκαμε εδώ προχθές, την Παρασκευή, στο συνέδριο της Ένωσης Ελλήνων Δημοσιολόγων και έτσι έχω τη χαρά μέσα σε λίγες ημέρες να έρχομαι για δεύτερη φορά στον Βόλο.

Ο Βόλος έχει μία παράδοση, είναι μία πόλη πνευματική, είναι η έδρα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και δεν με εξέπληξε το γεγονός ότι λόγω και της ύπαρξης εδώ αυτού του σπουδαίου ερευνητικού ιδρύματος που είναι η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών, ανελήφθη η πρωτοβουλία να παρουσιαστεί αυτό το βιβλίο. Αυτή η πρωτοβουλία θα μπορούσε να εκληφθεί και ως εξεζητημένη για μία πόλη της ελληνικής περιφέρειας, αλλά ο Βόλος είναι στο κέντρο της ελληνικής επικράτειας και ως εκ τούτου έχει ειδικά πλεονεκτήματα. Ακόμη και στην Αθήνα η παρουσίαση ενός τέτοιου βιβλίου έχει δυσκολίες, διότι πολλοί αναρωτιούνται τι είναι αυτό, αν είναι καλό ή κακό, αν είναι προοδευτικό ή συντηρητικό. Τι θέλω να πω, αναφερόμενος σε τόσο δύσκολες έννοιες;

6 Φεβρουαρίου 2025

 Ευάγγελος  Βενιζέλος

Η επικαιρότητα της πολιτικής θεολογίας και της συνταγματικής ηθικής*

Για να κάνω πιο ελκυστική την τελευταία φάση αυτής της συζήτησης θα αρχίσω με περιγραφές.  Αναφέρθηκαν  ήδη  όσα μνημονεύονται στο βιβλίο για την εξόδιο ακολουθία της βασίλισσας Ελισάβετ, πριν από περίπου δύο χρόνια. Στη συνέχεια το διεθνές τηλεοπτικό κοινό παρακολούθησε την επίσημη στέψη και ενθρόνιση του βασιλιά Κάρολου. Είδαμε τις δύο κατεξοχήν μεσαιωνικές  τελετές  που διατηρούνται στην πολιτειακή πραγματικότητα της σημερινής  Ευρώπης με ισχυρή την ανάμνηση και της βυζαντινής αυτοκρατορίας. Είδαμε λοιπόν να διαχωρίζεται το «διπλό σώμα» της βασίλισσας, να κηδεύεται, το corpus naturalis, το φθαρτό και νεκρό και όταν απεκδύεται από τα σύμβολα της μοναρχίας, τα σύμβολα αυτά παραδίδονται στον πρωθιερέα του βασιλικού παρεκκλησίου, άρα παραδίδονται στα χέρια της Εκκλησίας της Αγγλίας ώστε να παραδοθούν στον νέο βασιλιά το corpus naturalis του οποίου πρέπει δια των συμβόλων της μοναρχίας να «διπλασιαστεί» αποκτώντας και τη διάσταση του corpus mysticum.

Όταν  κατεβαίνει το φέρετρο στην κρύπτη, ακούγεται ο ήχος της γκάιντας από τον μοναχικό οργανοπαίκτη που αποχωρεί και στη θέση που ήταν το φέρετρο  στέκεται ο Κάρολος ως νέος Βασιλιάς, δίνοντας ένα άλλο

Ευάγγελος Βενιζέλος, Η εποχή Βαρθολομαίου και  το κεκτημένο του ουκρανικού αυτοκεφάλου, σε: του ιδίου, Πολιτική Θεολογία και Συνταγματική Ηθική, εκδ. Αρμός, 2024, σελ 174-181 [link]

*Ομιλία στην παρουσίαση του νέου βιβλίου του αρχιεπισκόπου Αυστραλίας Μακαρίου, «Το Οικουμενικόν Πατριαρχείο εκκλησία άρχουσα και πάσχουσα», στο Σισμανόγλειο Μέγαρο - πολιτιστικό κέντρο του Γενικού Προξενείου της Ελλάδας στην Κωνταντινούπολη, στις 18.12.2023.  Την εκδήλωση τίμησε με την παρουσία του ο Οικουμενικός Πατριάρχης. 

Ευάγγελος Βενιζέλος, Οι δύο όψεις της πολιτικής θεολογίας, σε: του ιδίου, Πολιτική θεολογία και Συνταγματική ηθική. Μελέτες και Δοκίμια, (εκδ. Αρμός 2024), σελ 13-32

12 Ιουνίου 2024

Υπάρχει μια «συνταγματική ηθική»;  

[Ομιλία στην παρουσίαση του βιβλίου του Βασίλη Σκουρή, Σύνταγμα και Ηθική, Εκδόσεις Σάκκουλα, 2024]*

Ξεκινώ ευχαριστώντας τον Βασίλη Σκουρή, γιατί προσέφερε στην ελληνική βιβλιογραφία αυτό το βιβλίο του. Θα μπορούσε με πολύ μεγάλη άνεση να το έχει γράψει σε άλλη γλώσσα και να έχει εμπλουτίσει τη βιβλιογραφία μίας άλλης επιστημονικής κοινότητας, αν και τώρα πια όλα κινούνται σε έναν διεθνή ορίζοντα. Είναι καταρχάς πολύ ενδιαφέρον το γεγονός πως ένας δεδηλωμένος θετικιστής όπως ο Βασίλης Σκουρής, ασχολείται με τη σχέση ηθικής και

3 Ιουνίου 2024

Ευάγγελος  Βενιζέλος*

Χριστιανική και συνταγματική αντίληψη ως προς τη Βιοηθική **

Ευχαριστώ  για την πρόσκληση και για την ευκαιρία που μου δίνετε να συζητήσω μαζί σας, σε αυτόν τον ωραίο κύκλο που ασχολείται με θέματα υγείας και θρησκείας, γύρω από τη βιοηθική, σε μία προσπάθεια να συγκρίνω τη συνταγματική και τη χριστιανική αντίληψη ως προς αυτήν. Σας ευχαριστώ επίσης για τα πολύ θερμά λόγια που είπατε και για την παρουσίαση του βιογραφικού μου, θα μπορούσαμε να το είχαμε παραλείψει αυτό. Είπατε ότι με θεωρούν κάποιοι «θεολόγο της πολιτικής». Αυτό ισχύει κατά βάθος για όλους τους ομοτέχνους μου. Η πολιτική θεωρία, η θεωρία του κράτους βασίζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό σε θεολογικές βάσεις^[1]. Βασικές έννοιες του Δημοσίου Δικαίου και της πολιτειολογίας έχουν την καταγωγή τους στη θεολογική σκέψη και ως εκ τούτου είμαστε βαθύτατα επηρεασμένοι ανεξάρτητα από τις προσωπικές πεποιθήσεις του καθενός και ανεξάρτητα από το εάν μιλάμε σήμερα για ένα κρατικό φαινόμενο το οποίο έχει καταστεί κοσμικό, secular ^[2].

29.5. 2024, Ζάππειο

Ομιλία Ευ. Βενιζέλου στο επίσημο δείπνο λήξης της 1ης Παγκόσμιας συνόδου κορυφής των Αρχόντων του Οικουμενικού Θρόνου

Σεβασμιώτατε Μητροπολίτα  Γέροντα Χαλκηδόνος κ. Εμμανουήλ

Σεβασμιώτατε Αρχιεπίσκοπε Αμερικής κ. Ελπιδοφόρε,

Σεβασμιώτατοι Μητροπολίτες και Θεοφιλέστατοι  Επίσκοποι,

Εξοχώτατοι,

Εντιμολογιότατοι  Άρχοντες του Οικουμενικού Θρόνου,

Κυρίες και κύριοι

1. Θεωρώ μεγάλη τιμή την ευκαιρία που έχω να απευθυνθώ στους Άρχοντες του Οικουμενικού Θρόνου, το σώμα των οφφικιαλίων που ευλογήθηκε από τον Οικουμενικό Πατριάρχη και κλήθηκε να ενώσει τις δυνάμεις του στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων της Αγίας Μεγάλης Εκκλησίας του Χριστού. Εκφράζω τις θερμές μου ευχαριστίες στους διοργανωτές, ιδιαίτερα στον πατέρα Αλέξανδρο Καρλούτσο για την τιμή να με προσκαλέσουν ως ομιλητή σε αυτό το επίσημο δείπνο, σε έναν συμβολικό τόπο της Αθήνας, το Ζάππειο. Ένα μνημείο που αναφέρεται στους μεγάλους εθνικούς ευεργέτες μέσω της ιστορικής προσωπικότητας του Ευαγγέλη Ζάππα και της αναβίωσης των Ολυμπιακών Αγώνων.

Μ. Σάββατο, 4 Μαΐου 2024

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στο αφιέρωμα της Καθημερινής: Τι σημαίνει σήμερα «συγχωρώ»;

Συγχώρεση

Η συγχώρεση είναι μια πολιτιστική επεξεργασία. Ίσως δε να είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα ώσμωσης ανάμεσα στη  χριστιανική και τη συνταγματική ηθική που εμπεριέχει την αρχή της επιείκειας ως τμήμα του κεκτημένου της νεωτερικότητας.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιος και από ποιον ζητά τη συγχώρεση. Αν αυτή προϋποθέτει μετάνοια και συγγνώμη ή ένα απλό αίτημα ή, πολύ περισσότερο, αν αυτή χορηγείται αυτεπαγγέλτως. Η συγχώρεση από τους γονείς ή τον ερωτικό σύντροφο είναι προφανώς ζήτημα διαφορετικό από τη συγχώρεση που χορηγεί ο Θεός ή το Κράτος. 

Η συγχώρεση είναι για τον χριστιανό και όποιον κινείται σε πολιτιστικά συμφραζόμενα  που  έχουν και χριστιανικές καταβολές ένα μήνυμα της ΚαινήςΔιαθήκης,  μια ανατροπή σε σχέση με το πολιτιστικό περιβάλλον της ΠαλαιάςΔιαθήκης. Στην ορθόδοξη Θεολογία όλα μπορεί να συγχωρεθούν. Υπάρχει άλλωστε πάντα το ευχέλαιο που σου προσφέρει άφεση των αμαρτιών  με την επάλειψη με έλαιο. Η Κυριακή προσευχή, παρακαλεί  να σχηματιστεί  μια συγχωρητική αλυσίδα, «...και άφες ημίν τα οφειλήματα ημών ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών».

18 Δεκεμβρίου 2023

Ευάγγελος Βενιζέλος

Η εποχή Βαρθολομαίου και το κεκτημένο του ουκρανικού αυτοκεφάλου *

Ο Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας κ. Μακάριος δοτικός, ευγενής όπως πάντα, μας προσέφερε σήμερα μία πολύ μεγάλη ευκαιρία, μας έκανε τη χάρη να συναχθούμε εδώ με αφορμή το βιβλίο του, αλλά για να γιορτάσουμε στην πραγματικότητα τη μεγάλη επέτειο των 50 ετών από την εκλογή σε Επίσκοπο και Μητροπολίτη Φιλαδελφείας του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχου.

Αυτό το πέτυχε με το βιβλίο του. Δεν είναι καθόλου αυτονόητο ότι κάθε Επίσκοπος με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος αποκτά και τη λογιοσύνη που απαιτείται. Μπορεί να αποκτά τη διδακτική και κηρυκτική του εξουσία, αλλά δεν αποκτά ούτε την ερευνητική πειθαρχία ούτε το συγγραφικό χάρισμα που προϋποθέτει η κατάρτιση μελετών που είναι ακαδημαϊκά συγκροτημένες, όπως οι έξι σημαντικές μελέτες που περιλαμβάνονται στον τόμο αυτό.

15 Ιουλίου 2023

Δημοσιεύεται στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ [15-16.7.2023]

π. Ιωάννης Χρυσαυγής, Η δημιουργία ως μυστήριο. Θεολογική προσέγγιση της οικολογικής πρό(σ)κλησης, εκδόσεις Αρμός, 2023

Πρόλογος 

Η λέξη «permacrisis» που ορίζεται «ως παρατεταμένη περίοδος αστάθειας και ανασφάλειας και ενσωματώνει όλες τις κρίσεις υγειονομικές, οικονομικές, περιβαλλοντικές και γεωπολιτικές, καθώς και το αίσθημα μιας ακόμη συμφοράς που αναμένεται», κυριάρχησε λεξικογραφικά το 2022.

Στην παγκόσμια έκθεση κινδύνων ( Global Risks Report ) του 2023 που έδωσε, όπως κάθε χρόνο, στη δημοσιότητα το Παγκόσμιο Οικονομικό Forum, το λεγόμενο του Νταβός, αναδεικνύεται η έννοια της polycrisis, της πολυκρίσης. Κατά την έκθεση «οι παρόντες και οι μελλοντικοί κίνδυνοι μπορούν να αλληλεπιδράσουν μεταξύ τους για να σχηματίσουν μια «πολυκρίση» – ένα σύμπλεγμα συσχετιζόμενων παγκόσμιων κινδύνων με σύνθετες επιπτώσεις, έτσι ώστε ο συνολικός αντίκτυπος να υπερβαίνει  το άθροισμα κάθε μέρους». Στους δέκα σημαντικότερους κινδύνους που προβάλλονται με ορίζοντα δυο και δέκα ετών, οι περισσότεροι από τους μισούς είναι περιβαλλοντικού χαρακτήρα και συνδέονται με το φαινόμενο της κλιματικής κρίσης.

Μάιος 2023

Ευάγγελος Βενιζέλος

Η ευχαριστιακή εκκλησιολογία του Ιωάννη Ζηζιούλα και οι  σχέσεις κράτους και εκκλησίας

Ο μακαριστός Γέρων Μητροπολίτης Περγάμου καθηγητής Ιωάννης Ζηζιούλας είναι ο ανανεωτής της ευχαριστιακής εκκλησιολογίας, ο βασικός εκφραστής της θεολογίας του προσώπου και ο θεμελιωτής  της οικολογικής θεολογίας. Η καθοριστική συμβολή του στα τρία αυτά πεδία τον είχε αναδείξει εδώ και πολλές δεκαετίες ως τη διεθνώς εμβληματική μορφή της ορθόδοξης θεολογίας. Ο Ιωάννης Ζηζιούλας δεν  ασχολήθηκε  συστηματικά και αναλυτικά με το ζήτημα των σχέσεων κράτους και εκκλησίας αλλά αφιέρωσε το μεγαλύτερο μέρος του έργου του σε τρία πεδία ιδιαιτέρως ενδιαφέροντα για τη θεωρία του Συνταγματικού Δικαίου και του Διεθνούς Δικαίου προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

15 Απριλίου 2023

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στην Καθημερινή, στο αφιέρωμα «Η Ανάσταση που προσδοκώ»

Είναι εύκολο να προσδοκάς μια ανάσταση συνεκδοχική. Συνώνυμη της ανάτασης, της  ανάκαμψης ή της υπέρβασης. Μια ανάσταση  πολιτική, οικονομική,  ακόμη και εθνική. Μια ανάσταση της φύσης, των αισθήσεων ή του παρελθόντος. 

Το δύσκολο είναι να διαχειρίζεσαι την κατά κυριολεξία Ανάσταση που θέτει το όριο της θνητότητας και του ορθολογισμού μας. Η Ανάσταση είναι πολλαπλή σύνοψη, της θεολογίας πρωτίστως, αλλά και της ανθρωπολογίας, της φιλοσοφίας, της επιστήμης, της τέχνης. Δεν είναι ένα θαύμα που ενδέχεται να συμβεί, αλλά μια προσδοκία που δεν υπόκειται σε προθεσμίες, ούτε πολύ περισσότερο σε λογικό έλεγχο. Μια προσδοκία των πιστών ή μήπως κατά βάθος όλων, ακόμη και εκείνων που δεν μπορούν να την αποδεχθούν λογικά, αλλά θα τη δέχονταν ευχαρίστως αν συνέβαινε;

15 Φεβρουαρίου 2023

Ευάγγελος  Βενιζέλος 

Η πολιτική θεολογία και η σχέση χριστιανικής και συνταγματικής ηθικής *

Είχα προγραμματίσει να πω λίγα λόγια για τις σχέσεις θεολογίας και κοινωνικών επιστημών, όμως τώρα, μια που ακούσαμε τα κρίσιμα αποσπάσματα του κειμένου της ομιλίας του αγίου  Περγάμου, θα έλεγα να συνεχίσω στο ίδιο πνεύμα παίρνοντας αφορμή από τις τρεις πληγές που ανέδειξε ο Ιωάννης Ζηζιούλας, τον ψυχολογισμό, τον ηθικισμό και, ας πούμε, τον τεχνολογισμό, για να δούμε πώς αντιμετωπίζονται τα θέματα αυτά όχι μόνο από τη σύγχρονη ορθόδοξη μαρτυρία, αλλά και από εμάς, θύραθεν. Διότι ευχαριστώ που με χαρακτηρίσατε «θεολόγο της πολιτικής» και βεβαίως είμαι επηρεασμένος, όπως κάθε επιστήμονας των κοινωνικών και ανθρωπιστικών σπουδών, από τη θεολογία, από τη θεολογική επιστήμη, από το εκκλησιαστικό φαινόμενο, αλλά  θύραθεν είναι οι προσεγγίσεις οι δικές μου. Νομικός είμαι πρωτίστως και οι κλάδοι με τους οποίους εφάπτομαι, οι πέραν της νομικής, όπως είναι κατ’ ανάγκη η οικονομία, η πολιτική επιστήμη, η κοινωνιολογία, η ιστορία, οι διεθνείς σχέσεις είναι και αυτοί κλάδοι θύραθεν προερχόμενοι.

Ως εκ τούτου, θα ήθελα να μου επιτρέψετε, παίρνοντας ως αφορμή τις τρεις έννοιες και τις τρεις αγωνίες του Ιωάννη Ζηζιούλα, να σας αναπτύξω δύο θέματα. Το πρώτο θέμα θα το ονόμαζα, πώς

16 Ιουνίου 2022

Ευάγγελος Βενιζέλος

Τα κείμενα της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου του 2016 υπό το φως του πολέμου στην Ουκρανία
- Υπάρχει μια επαρκής και ενιαία ορθόδοξη αντίληψη για τον πόλεμο; *

Η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος του 2016, η Σύνοδος της Κρήτης, παρήγαγε μεταξύ άλλων και το κείμενο για την «Αποστολή της Ορθοδόξου Εκκλησίας εις τον σύγχρονον κόσμο» που είναι κυρίως αφιερωμένο σε ζητήματα σχετικά με το θέμα μας, αντιμετωπίζει τα φαινόμενα της βίας, της κοινωνικής ανισότητας, της αδικίας, του πολέμου. Αντιμετωπίζει όλες τις προκλήσεις οι οποίες τα τελευταία χρόνια, με τη λήξη της οικονομικής κρίσης, την εμφάνιση της πανδημίας και στη συνέχεια με την έναρξη της στρατιωτικής εισβολής της Ρωσίας και του πολέμου στην Ουκρανία, έχουν αποκτήσει οξύτατες