27 Απριλίου 2025
Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στην Καθημερινή της Κυριακής
Ο Πάπας ως σάρκινος άνθρωπος. Από την Ελπίδα στην Ανάσταση
Πριν από λίγους μήνες εκδόθηκε η αυτοβιογραφία του Πάπα Φραγκίσκου. Το σημαντικότερο θεολογικό μήνυμα που ήθελε να στείλει δεν προκύπτει από το θεολογικό- δοκιμιακό, αλλά από το πραγματολογικό μέρος του βιβλίου. Από την αφήγηση της ζωής ενός σάρκινου ανθρώπου. Ο Πάπας Φραγκίσκος εμφανίζεται στο βιβλίο αυτό ως ένας κανονικός άνθρωπος. Άλλωστε η ενσάρκωση, η ενανθρώπιση είναι το μέγα θαύμα. Και αυτό το λέει σε κάθε δυνατό τόνο ο Πάπας Φραγκίσκος.
Κατ’ αρχάς, γιατί θέλει να συνοψίσει μια εκκλησιολογία για την Καθολική Εκκλησία. Μας δηλώνει ότι την αντιλαμβάνεται ως τον λαό του Θεού. Ο Χριστός υπάρχει μέσα στο σώμα του λαού του (Corpus Mysticum ). Θέλει να έχουν οι κληρικοί και ο ίδιος την οσμή του απλού ανθρώπου. Η οσμή της εκκλησίας είναι η μυρωδιά των απλών και φτωχών ανθρώπων ( «Μη φοβάστε την τριβή με τον κόσμο»). Θαυμάζει τους ιερείς των παραγκουπόλεων, των φυλακών, της μιζέριας του κόσμου από την οποία προκύπτει η Misericordia, το έλεος, που είναι η βασική έννοια για τον Πάπα Φραγκίσκο.
26 Απριλίου 2025
Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στα ΝΕΑ Σαββατοκύριακο
Τι συμβαίνει στη Δύση;
Ας ορίσουμε συμβατικά τη Δύση ως τον χώρο που συγκροτείται από τη σύνθεση της φιλελεύθερης δημοκρατίας, της καπιταλιστικής οικονομίας με μικρότερες ή μεγαλύτερες δόσεις κοινωνικού κράτους, της διαρκούς τεχνολογικής καινοτομίας, μιας κοινής αίσθησης ασφάλειας και άρα κινδύνου από διάφορες εκδοχές της Ανατολής και του κεκτημένου της νεωτερικότητας με ό,τι ιστορικά προηγείται ή και έπεται αυτής. Στην τελευταία παράμετρο ενσωματώνονται η ιστορική σχέση με τη χριστιανοσύνη (Christendom), το πολιτιστικό και αξιακό υπόστρωμα, οι νοοτροπίες, ο τρόπος πρόσληψης της Ιστορίας και της έννοιας της προόδου. Η Δύση είναι εντέλει ένας τρόπος και ένα επίπεδο ζωής που κινείται σε ένα φάσμα εντός του οποίου υπάρχουν σημαντικές διάφορες, όλες όμως οι εσωτερικές διαβαθμίσεις αναγνωρίζονται μεταξύ τους ως δυτικές.
11 Απριλίου 2025
Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στο αφιέρωμα του Euro2day σε συνεργασία με τους New York Times, Turning Points: "Αλλαγή προτύπων. Προκλήσεις και προτάσεις στο μεταίχμιο μιας εποχής"
Η κατάρρευση των αυτονόητων στη διεθνή κοινότητα και το ένστικτο εθνικής επιβίωσης
Τους τελευταίους μήνες τα αυτονόητα της διεθνούς κοινωνίας έχουν τεθεί υπό αμφισβήτηση. Το μήνυμα που εκπέμπει η νέα αμερικανική διοίκηση είναι ότι όλα μπορεί να επανεξεταστούν: η ίδια η έννοια της Δύσης ως ενιαίας στρατηγικής οντότητας με πυρήνα την ευρωατλαντική συνεργασία, οι θεμελιώδεις γεωπολιτικές παραδοχές, το αμυντικό δόγμα και η ταξινόμηση των κινδύνων, η αίσθηση περί εχθρού και συμμάχου.
Πρόκειται για ένα παράδοξο και γενικευμένο αναθεωρητισμό, που αφορά πρωτίστως αντιλήψεις, αλλά ενδεχομένως και σύνορα και άρα επανέρχεται στο προσκήνιο ο αναθεωρητισμός με την κλασική έννοια του όρου.
6 Απριλίου 2025
Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στην Καθημερινή της Κυριακής
Οι ποινικές διατάξεις του Συντάγματος και το κράτος δικαίου
Ο κ. Νίκος Αλιβιζάτος παρουσίασε στην «Καθημερινή» της Κυριακής 30.3.2025 τους λόγους που τον οδήγησαν σε μια ερμηνευτική πρόταση για το άρθρο 86 Συντάγματος, την οποία υιοθέτησε η κυβερνητική πλειοψηφία στην υπόθεση Τριαντόπουλου. Το πρακτικό αποτέλεσμα το είδαμε. Η πλειοψηφία της Βουλής αποδέχθηκε, υπό την πίεση της κοινής γνώμης, την πρόταση κατηγορίας που κατέθεσε το ΠΑΣΟΚ μετά τη διαβίβαση της δικογραφίας από την Εισαγγελία στη Βουλή. Η κατηγορία αφορά το «επικουρικό» πλημμέλημα της παράβασης καθήκοντος για την παρέμβαση στον χώρο του τραγικού συμβάντος και όχι τον θάνατο 57 προσώπων. Κατόπιν αυτού, συγκροτήθηκε κοινοβουλευτική επιτροπή προκειμένου να διενεργήσει προκαταρκτική εξέταση συλλέγοντας αποδεικτικό υλικό ώστε να συντάξει αιτιολογημένο πόρισμα επί τη βάσει του οποίου η Ολομέλεια της Βουλής να αποφασίσει αν θα ασκήσει ή όχι ποινική δίωξη ενώπιον του Ειδικού Δικαστηρίου.
2 Μαρτίου 2025
Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στην Καθημερινή της Κυριακής
Είναι η ευρωπαϊκή δημοκρατία φοβική;
Στην εγκεκριμένη από τον Πρόεδρο Τραμπ ομιλία στο Μόναχο, ο αντιπρόεδρος Βανς άσκησε σκληρή και απαξιωτική κριτική στους ευρωπαίους συμμάχους της χώρας του για την ποιότητα της ευρωπαϊκής δημοκρατίας. Εκκινεί προφανώς από τη διαπίστωση ότι η ποιότητα της αμερικανικής δημοκρατίας «αναβαθμίστηκε» και διαφοροποιήθηκε δραστικά από την ευρωπαϊκή με την επανεκλογή Τραμπ. Τα προηγούμενα τέσσερα χρόνια η κριτική θα είχε πρώτο αποδέκτη την αμερικανική δημοκρατία, που ανέδειξε πρόεδρο τον Τζο Μπάιντεν και του έδωσε την εξουσία να εφαρμόσει τις πολιτικές του. Υπάρχουν προφανώς δύο μετωπικά συγκρουόμενες αντιλήψεις περί δημοκρατίας στις ΗΠΑ. Η μία είναι αυτή που εκφράζει ο νέος Πρόεδρος με επιθετική αυτοπεποίθηση και η οποία επιχειρεί να επιβληθεί θεσμικά στο εσωτερικό και να εξαχθεί, καθώς συνδυάζεται με την άσκηση μιας αντισυμβατικής εξωτερικής πολιτικής που απηχεί μια ανατρεπτική γεωπολιτική θεώρηση, ενδεχομένως διαλυτική για τη Δύση ως οντότητα. Η άλλη είναι η γνωστή φιλελεύθερη αντίληψη η οποία συνδυαζόταν με τη γεωπολιτική θεώρηση που επικρατούσε όλο τον εικοστό και το πρώτο τέταρτο του εικοστού πρώτου αιώνα, παρά την ύπαρξη περιόδων αμερικανικού απομονωτισμού. Στις αμερικανικές προεδρικές εκλογές κέρδισε η πρώτη, θα δούμε όμως τα όρια αυτής της πλειοψηφικής εντολής.
11 Ιανουαρίου 2025
Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ Σαββατοκύριακο
Ο Κώστας Σημίτης και το ιστορικό ρεύμα του εκσυγχρονισμού
Ο Κώστας Σημίτης έφυγε με τον τρόπο που έζησε και έδρασε, διακριτικά. Χωρίς δραματικούς τόνους και επιθανάτιο σκηνικό. Δήλωνε αγνωστικιστής και η σχέση του με τον θάνατο ήταν λογικά επεξεργασμένη. Ένιωθε προ πολλού την πληρότητα του ανθρώπου που εκτέλεσε την αποστολή στην οποία έταξε τον εαυτό του.
Τον χαρακτήρισα την ημέρα του θανάτου του «τον δεύτερο ιστορικό ηγέτη και την εμβληματική φυσιογνωμία μιας θεμελιώδους όψης του ΠΑΣΟΚ». Την όψη αυτή που υπήρχε εκ γενετής μέσα στο εύρος της παράταξης, τη συγκρότησε ως πολιτική αντίληψη ο Κώστας Σημίτης. Επιπλέον της έδωσε όνομα («εκσυγχρονισμός») με προσόντα ιδεολογικά και επικοινωνιακά που είχαν προοδευτικό πρόσημο, συμβατό με την κλασική ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία, αλλά επιπλέον παρέπεμπαν σε ένα από τα δύο μεγάλα ρεύματα της ελληνικής εθνικής ταυτότητας, αυτοσυνειδησίας και στρατηγικής. Τον δυτικό τρόπο σε αντίθεση με τον ανατολικό τρόπο, το ορθολογικό σε αντίθεση με το λίγο ή πολύ συνωμοσιολογικό, το «υπεύθυνο» σε αντίθεση με τις διάφορες εκδοχές λαϊκισμού. Τα δίπολα είναι ενδεικτικά και απλουστευτικά, αλλά δίνουν νομίζω την αίσθηση της διαφοράς. Για αυτό κυρίως τον λόγο ο εκσυγχρονισμός, όπως και το αντίθετο ρεύμα άλλωστε, είχε την ικανότητα να λειτουργεί «ηγεμονικά» με την έννοια που έχει ο όρος στην πολιτική θεωρία. Να υπερβαίνει ως αντίληψη τα κομματικά όρια και να διευρύνει την εκλογική επιρροή και την κοινωνική στήριξη. Η αντίληψη αυτή ήταν και είναι «ηγεμονική» αλλά όχι ουδέτερη. Αντιθέτως ανοίγει και συχνά οξύνει μέτωπα. Αναλαμβάνει πολιτικό ρίσκο και έχει αντιπάλους κοινωνικούς και πολιτικούς.
