6 Αυγούστου 2006

Το πρόβλημα είναι η ευρωπαϊκή αμηχανία

του Ευ. Βενιζέλου

Ο πόλεμος γίνεται και πάλι στο Λίβανο. Το μεγάλο διεθνές πρόβλημα όμως δεν βρίσκεται ούτε στη Μέση Ανατολή ούτε στο Ιράκ, ούτε στο Ιράν, αλλά στην ίδια την Ευρώπη.

Δεν αρκεί να αντιδρούν πολλοί ευρωπαίοι πολίτες απέναντι στα φαινόμενα στρατιωτικής βίας με θύματα μικρά παιδιά. Δεν αρκεί να ζητούν οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, πολλά μέσα ενημέρωσης, πολλά κόμματα, ακόμη και ευρωπαϊκές κυβερνήσεις άμεση κατάπαυση του πυρός. Όλα αυτά είναι αποσπασματικές και συμπτωματολογικές αντιδράσεις. Δεν είναι μία πραγματική διεθνής πολιτική. Γιατί η δυνατότητα άσκησης διεθνούς πολιτικής εξαρτάται δυστυχώς, σε καθοριστικό βαθμό,  από τη στρατιωτική ισχύ και την αντίληψη που επικρατεί ως προς την δυνατότητα ανάληψης στρατιωτικού κινδύνου. 

17 Ιουνίου 2006

Ένα νέο Ελσίνκι επείγει

του Ευ. Βενιζέλου

Η δημόσια συζήτηση για τις Ελληνοτουρκικές σχέσεις που άνοιξε μετά τον τραγικό χαμό του σμηναγού Ηλιάκη και την παρέμβαση Στεφανόπουλου είναι χρήσιμη και αποκαλυπτική:

Τα γεγονότα όμως τρέχουν. Η πρόσφατη συνάντηση των Υπουργών Εξωτερικών των δύο χωρών στην Κωνσταντινούπολη και αμέσως μετά ο τρόπος με τον οποίο εξελίχθηκαν τα πράγματα στο Συμβούλιο Σύνδεσης Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας, δείχνει ότι το ευρωπαϊκό πλαίσιο αναφοράς δεν συνιστά από μόνο του στρατηγική ούτε για το Κυπριακό ούτε για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Το πλαίσιο των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου  του 2004 μέσα στο οποίο υποτίθεται ότι κινούμαστε δεν είναι καθόλου επαρκές καθώς χωρίς λόγο εγκαταλείφθηκε το Ελσίνκι.

 4 Ιουλίου 2006

Το γεγονός ότι η ευρωπαϊκή κυβερνητική Αριστερά, δηλαδή ευρωπαϊκά σοσιαλιστικά κόμματα εξουσίας, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, κερδίζουν τις εκλογές σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, όπως πρόσφατα στην Ιταλία ή μετέχουν σε κυβερνήσεις συνεργασίας όπως στην Γερμανία, δεν σημαίνει από μόνο του ότι έτσι η ευρωπαϊκή Αριστερά αποκτά μια στρατηγική για την Ευρώπη.

2006-2007

1. Το πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής

Χειρότερη και από την Ευρώπη του «όχι» και από αυτήν του «ναι» είναι σίγουρα η Ευρώπη του «ίσως ή του «μήπως;» Μετά τα ηχηρά όχι της Γαλλίας και της Ολλανδίας πολλοί περίμεναν ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 16^ης -17^ης .6. 2005 θα στεκόταν στο ύψος των περιστάσεων, αναλαμβάνοντας πρωτοβουλίες υπέρβασης της κρίσης. Αυτό απαιτούσε βέβαια μετατόπιση της συζήτησης  από τη θεσμική και δημοσιονομική στη βαθύτατα κοινωνική, αναπτυξιακή και άρα πολιτική διάσταση του ευρωπαϊκού ζητήματος.

 2006-2007

2. Οι επιπτώσεις του «όχι». Από τη συζήτηση για το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα στη συζήτηση για τις ευρωπαϊκές πολιτικές

Η Συνθήκη για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης θέλησε εξαρχής να διεκδικήσει συμβολικό βάρος μεγαλύτερο της νομικής της φύσης και του κανονιστικού της περιεχομένου:Έδωσε για το λόγο αυτό ιδιαίτερη σημασία στη χρήση του όρου «Σύνταγμα» και στη συνταγματική της μορφή, παρότι ουδείς αμφισβήτησε το νομικό της χαρακτήρα ως πολυμερούς διεθνούς σύμβασης όμοιας από την άποψη αυτή με τις ισχύουσες Συνθήκες (Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα), όπως αυτές διαμορφώθηκαν με τη Συνθήκη της Νίκαιας.

 2006-2007

3. Η Αριστερά έχει μία στρατηγική για την Ευρώπη;

Το γεγονός ότι η ευρωπαϊκή κυβερνητική Αριστερά, δηλαδή ευρωπαϊκά σοσιαλιστικά κόμματα εξουσίας, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, κερδίζουν τις εκλογές σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, όπως πρόσφατα στην Ιταλία ή μετέχουν σε κυβερνήσεις συνεργασίας, όπως στην Γερμανία, δεν σημαίνει από μόνο του ότι η ευρωπαϊκή Αριστερά αποκτά μια στρατηγική για την Ευρώπη.

3 Φεβρουαρίου 2006

Αγόρευση Ευ. Βενιζέλου κατά τη συζήτηση επερώτησης Βουλευτών του ΠΑΣΟΚ προς τους Υπουργούς Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης και Εξωτερικώνσχετικά με την εφαρμογή του Συντάγματος και του Ευρωπαϊκού Δικαίου στη νομοθετική δραστηριότητα της Κυβέρνησης.

Κύριε Πρόεδρε, το Σύνταγμα κάθε χώρας είναι ένα σύστημα διαδικασιών και εγγυήσεων. Είναι όμως ταυτοχρόνως και ένα σύστημα αξιών. Στην συνείδηση του Ελληνα πολίτη Σύνταγμα σημαίνει ελευθερία, δημοκρατία, ισότητα, κοινωνική δικαιοσύνη και αλληλεγγύη, σημαίνει και ασφάλεια. Το Σύνταγμα ταυτίζεται με το δημοκρατικό κοινωνικό κράτος δικαίου και είναι προφανές ότι στην χώρα μας αποκαλύπτεται τον τελευταίο καιρό ένα τεράστιο πρόβλημα λειτουργίας, αλλά και κυριαρχίας εσωτερικής και εξωτερικής του δημοκρατικού κράτους δικαίου. Ο Έλληνας πολίτης δεν νιώθει ασφαλής, δεν νιώθει ασφαλής στο δρόμο, με κορυφαίο παράδειγμα την εγκληματική ενέργεια κατά του Προέδρου της Γ.Σ.Ε.Ε., δεν νιώθει ασφαλής στην ιδιωτική και προσωπική του ζωή, δεν νιώθει ασφαλής στις τηλεφωνικές του επικοινωνίες.

4 Σεπτεμβρίου 2005

Οι ιδέες δεν είναι ποτέ αθώες και οι συζητήσεις γύρω από αυτές είναι πάντοτε πολιτικά υστερόβουλες. Επιφέρουν, δηλαδή, πρακτικές συνέπειες, καθώς είτε δικαιολογούν υφιστάμενες είτε προετοιμάζουν νέες (όχι όμως αναγκαστικά καλύτερες) καταστάσεις.

Αυτό συμβαίνει και με τις συζητήσεις γύρω από τον φιλελευθερισμό, που εντάθηκαν τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια.

Πρόκειται, σε μεγάλο βαθμό, για την ιδεολογική πιστοποίηση του θανάτου του υπαρκτού σοσιαλισμού. Τα ζητήματα όμως δεν είναι ούτε τόσο απλά, ούτε τόσο εύκολα με τον πραγματικό αντίπαλο του οικονομικού φιλελευθερισμού, που στην Ευρώπη τουλάχιστον είναι η σοσιαλδημοκρατία με τις ποικίλες και συχνά αντιφατικές και αντιτιθέμενες εκδοχές και πρακτικές της.

17 Αυγούστου 2005

Ευάγγελος Βενιζέλος

Το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα ως καταλύτης της ευρωπαϊκής πολιτικής αμηχανίας *                              

1.    Το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα, για την ακρίβεια η Συνθήκη για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης, εμφανίστηκε μετά την Συνθήκη της Νίκαιας και κυρίως μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λάακεν(όπου συμφωνήθηκε η σχετική διαδικασία) ως ένα ακόμη βήμα στην πορεία προς την θεσμική και πολιτική ολοκλήρωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ένα βήμα κάπως πιο μεγάλο ίσως από τις προηγούμενες διαδοχικές συνθήκες, πιο συστηματικό (καθώς η νέα Συνθήκη δεν συμπλήρωνε ούτε τροποποιούσε απλώς, αλλά αντικαθιστούσε όλες τις προηγούμενες συνθήκες που συγκροτούν το σώμα του πρωτογενούς ευρωπαϊκού κοινοτικού δικαίου) και βεβαίως πολύ περισσότερο πανηγυρικό, λόγω των προφανών και έντονων συμβολισμών της λέξης «Σύνταγμα». Aλλά πάντως ένα ακόμη βήμα υποτεταγμένο στη διακυβερνητική μέθοδο, τροποποίησης και συμπλήρωσης των ιδρυτικών συνθηκών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

17 Αυγούστου 2005

Ευ. Βενιζέλος

Το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα ως καταλύτης της ευρωπαϊκής πολιτικής αμηχανίας * [PDF]

                                   
1.    Το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα, για την ακρίβεια η Συνθήκη για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης, εμφανίστηκε μετά την Συνθήκη της Νίκαιας και κυρίως μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λάακεν(όπου συμφωνήθηκε η σχετική διαδικασία) ως ένα ακόμη βήμα στην πορεία προς την θεσμική και πολιτική ολοκλήρωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ένα βήμα κάπως πιο μεγάλο ίσως από τις προηγούμενες διαδοχικές συνθήκες, πιο συστηματικό (καθώς η νέα Συνθήκη δεν συμπλήρωνε ούτε τροποποιούσε απλώς, αλλά αντικαθιστούσε όλες τις προηγούμενες συνθήκες που συγκροτούν το σώμα του πρωτογενούς ευρωπαϊκού κοινοτικού δικαίου) και βεβαίως πολύ περισσότερο πανηγυρικό, λόγω των προφανών και έντονων συμβολισμών της λέξης «Σύνταγμα». Aλλά πάντως ένα ακόμη βήμα υποτεταγμένο στη διακυβερνητική μέθοδο, τροποποίησης και συμπλήρωσης των ιδρυτικών συνθηκών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

26 Ιουνίου 2005

Χειρότερη και από την Ευρώπη του «όχι» και από αυτήν του «ναι» είναι σίγουρα η Ευρώπη του «ίσως ή του "μήπως;"».

26 Ιουνίου 2005

Χειρότερη και από την Ευρώπη του «όχι» και από αυτήν του «ναι» είναι σίγουρα η Ευρώπη του «ίσως ή του "μήπως;"».

Μετά τα ηχηρά «όχι» της Γαλλίας και της Ολλανδίας πολλοί περίμεναν ότι το πρόσφατο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα στεκόταν στο ύψος των περιστάσεων, αναλαμβάνοντας πρωτοβουλίες υπέρβασης της κρίσης. Αυτό απαιτούσε, βέβαια, μετατόπιση της συζήτησης από τη θεσμική και δημοσιονομική στη βαθύτατα κοινωνική, αναπτυξιακή και άρα πολιτική διάσταση του ευρωπαϊκού ζητήματος.

6 Ιουνίου 2005

    
Ι. 1. Η Συνθήκη για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης θέλησε εξαρχής να διεκδικήσει συμβολικό βάρος μεγαλύτερο της νομικής της φύσης και του κανονιστικού της περιεχομένου: Έδωσε για το λόγο αυτό ιδιαίτερη σημασία στη χρήση του όρου «Σύνταγμα» και στη συνταγματική της μορφή, παρότι ουδείς αμφισβήτησε το νομικό της χαρακτήρα ως πολυμερούς διεθνούς σύμβασης όμοιας από την άποψη αυτή με τις ισχύουσες Συνθήκες (Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα), όπως αυτές διαμορφώθηκαν με τη Συνθήκη της Νίκαιας.

26 Μαΐου 2005

Χαίρομαι που βρίσκομαι σήμερα εδώ, γιατί έχω περάσει πολλά χρόνια της ζωής μου σε αυτούς τους χώρους, όπου ανήκει και η αίθουσα που μας φιλοξενεί. Θέλω να συγχαρώ τον εκδότη, τις εκδόσεις «Ζυγός» για αυτήν την ωραία, ογκώδη και επιμελημένη δουλειά και να δηλώσω την πολύ μεγάλη μου χαρά γιατί παρουσιάζω το βιβλίο ενός πολύ παλιού φίλου.

19 Μαρτίου 2005

Η Ελλάδα θα κυρώσει σε λίγες εβδομάδες τη Συνθήκη για το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα και θα είναι έτσι μία από τις πρώτες χώρες-μέλη της Ένωσης που ολοκληρώνουν τη σχετική διαδικασία. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η κύρωση του Ευρωπαϊκού συντάγματος είναι μία εύκολη υπόθεση.

12 Μαΐου 2005

Αγόρευση Ευ. Βενιζέλου κατά τη συζήτηση και λήψη απόφασης επί της προτάσεως που υπέβαλαν ο Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος κ. Γ. Παπανδρέου, η Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας κα Α. Παπαρήγα, ο Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς κ. Α. Αλαβάνος και οι Βουλευτές των κομμάτων τους, καθώς και οι ανεξάρτητοι Βουλευτές κ.κ. Α. Ανδριανόπουλος και Σ. Μάνος με την οποία ζητείται, ηδιεξαγωγή δημοψηφίσματος για το ψηφισμένο νομοσχέδιο: «Κύρωση της Συνθήκης για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης».

Κυρίες και κύριοι Βουλευτές, η συζήτηση για την κύρωση της Συνθήκης για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης ολοκληρώθηκε στη Βουλή πριν τις διακοπές του Πάσχα με τη συντριπτική υπερψήφιση του κοινοτικού νομοσχεδίου. Η συζήτηση αυτή διεξήχθη μέσα σ΄ ένα συγκεκριμένο πολιτικό κλίμα. Σας καλώ να θυμηθούμε ποιο ήταν το πολιτικό κλίμα μέσα στο οποίο αναπτύχθηκε η επιχειρηματολογία της Κυβέρνησης για το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα και για τη σχέση ευρωπαϊκού Δικαίου και εθνικού Συντάγματος πριν από λίγες εβδομάδες.

11 Μαρτίου 2005

Η υπογραφή της Συνθήκης για το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα μπορεί να ανοίξει μια νέα εποχή για την Ευρωπαϊκή Ενωση, εφόσον προηγουμένως επιτευχθεί κάτι που δεν είναι καθόλου απλό και αυτονόητο: Η κύρωση και η επικύρωση της Συνθήκης από τα 25 κράτη-μέλη σύμφωνα με τις συνταγματικές διαδικασίες που προβλέπονται στο καθένα από αυτά, είτε μέσω δημοψηφίσματος, είτε μέσω του Κοινοβουλίου, είτε μέσω του συνδυασμού αυτών των δύο τρόπων.

Απρίλιος-Ιούνιος 2005

Η Συνθήκη για το Σύνταγμα της Ευρώπης τέθηκε υπό κύρωση με το συνηθισμένο στην Ένωση τρόπο. Αφέθηκε δηλαδή σε κάθε κράτος μέλος να προσδιορίσει το χρόνο της κύρωσης μέσα σε διάστημα δύο ετών και ανετέθη στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να ασχοληθεί με τυχόν εμπλοκή, εάν μέχρι τον Οκτώβριο του 2006 η Συνθήκη έχει κυρωθεί από τα τρία πέμπτα των κρατών- μελών, αλλά ένα ή περισσότερα κράτη-μέλη αντιμετωπίζουν δυσκολίες (δήλωση υπ’ αριθμόν 30 προσαρτημένη στη Συνθήκη).

4 Απριλίου 2005

Αγόρευση Ευ. Βενιζέλου κατά τη συζήτηση επί της αρχής, των άρθρων και του συνόλου του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Εξωτερικών: «Κύρωση της Συνθήκης για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης».

Απρίλιος-Ιούνιος 2005

Ευάγγελος Βενιζέλος

Η συνταγματική συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η θεσμική ισοτιμία των κρατών – μελών

Η Συνθήκη για το Σύνταγμα της Ευρώπης τέθηκε υπό κύρωση με το συνηθισμένο στην Ένωση τρόπο. Αφέθηκε δηλαδή σε κάθε κράτος μέλος να προσδιορίσει το χρόνο της κύρωσης μέσα σε διάστημα δύο ετών και ανετέθη στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να ασχοληθεί με τυχόν εμπλοκή, εάν μέχρι τον Οκτώβριο του 2006 η Συνθήκη έχει κυρωθεί από τα τρία πέμπτα των κρατών- μελών, αλλά ένα ή περισσότερα κράτη-μέλη αντιμετωπίζουν δυσκολίες (δήλωση υπ’ αριθμόν 30 προσαρτημένη στη Συνθήκη).

Η μέθοδος αυτή αναγνωρίζει κάτι το προφανές, ότι δεν υπάρχει ένας «ευρωπαϊκός δήμος», ένα ενιαίο ευρωπαϊκό εκλογικό σώμα και ένα ενιαίο ευρωπαϊκό πολιτικό σύστημα. Θα μπορούσε όμως αναμφίβολα να προβλεφθεί ότι η κυρωτική διαδικασία διεξάγεται, όπως προβλέπει το εθνικό σύνταγμα κάθε κράτους-μέλους (κοινοβουλευτικά, δημοψηφισματικά ή μεικτά), αλλά ταυτόχρονα, δηλαδή την ίδια π.χ. εβδομάδα, όπως συμβαίνει και για στις εκλογές για την ανάδειξη των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η απουσία μιας τέτοιας ρύθμισης φαίνεται τώρα να θίγει τη θεσμική ισοτιμία των κρατών-μελών, καθώς το γαλλικό και το ολλανδικό όχι