22.4.2026

Delphi Economic Forum | Παρεμβάσεις Ευάγγελου Βενιζέλου στην ενότητα Foreign Policy : International Law or Realpolitik, με τη συμμετοχή επίσης των Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου και Χρήστου Ροζάκη. Συντονίζει, Περικλής Δημητρολόπουλος

 

Π. Δημητρολόπουλος: Ήθελα κ. Πρόεδρε να σας ρωτήσω για την εξωτερική πολιτική της Αθήνας, για τη θέση της Ελλάδας  σε αυτό το περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί, εάν συγχρονίζεται όσο πρέπει να συγχρονιστεί με την Ευρώπη, εάν είναι τόσο κοντά όσο πρέπει με τις  Ηνωμένες Πολιτείες, εάν έχει μία παρουσία και ένα αποτύπωμα στον Αραβικό Κόσμο και τέλος πάντων εάν η κυβέρνηση δημιουργεί στο μέτρο του δυνατού ένα πλαίσιο ασφαλείας για τη χώρα με την εξωτερική πολιτική που ασκεί.

Ευ. Βενιζέλος: Με πολύ κομψό τρόπο θέσατε τα πάντα τώρα. Κοιτάξτε, το περιβάλλον είναι, όπως  μας είπε και  η κα. Παπαδοπούλου, ρευστοποιημένο, δεν υπάρχει στην πραγματικότητα μία οργανωμένη διεθνής κοινότητα, δεν μπορούμε να πούμε ότι λειτουργούν οι διεθνείς οργανισμοί, υπάρχει μία κρίση του συστήματος του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, δεν λειτουργεί καν το Συμβούλιο Ασφαλείας ως το καθοριστικό όργανο για τη διεθνή ασφάλεια. Η Ευρωπαϊκή Ένωση νιώθει πια ότι είναι αντιμέτωπη με τη μοίρα της, διότι το πρόβλημα της ευρωπαϊκής ασφάλειας είναι εδώ και παραπάνω από 100 χρόνια, όπως έχουμε πει κατ’ επανάληψη, πρόβλημα ευρωατλαντικό και δεν μπορεί ξαφνικά να υπάρξει μία ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία η οποία αδιαφορεί για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Κατ’ αρχάς η ίδια η πυρηνική ομπρέλα ως μηχανισμός ανάσχεσης δεν είναι διαθέσιμη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με εξαίρεση το γαλλικό και το βρετανικό πυρηνικό οπλοστάσιο το οποίο δεν είναι ευκαταφρόνητο, αλλά είναι πάρα πολύ μικρό, σε μέγεθος είναι περίπου όσο το κινέζικο, άν θέλετε να μιλήσουμε με αριθμούς.

Άρα μέσα σε ένα τόσο ρευστό περιβάλλον και βλέποντας ότι αυτή η ρευστότητα, αυτή η αβεβαιότητα, η επικινδυνότητα, μεταφέρεται στη γειτονιά μας, δηλαδή αποκτά και περιφερειακά χαρακτηριστικά, γιατί εμείς είμαστε πάρα πολύ κοντά στη Μέση Ανατολή, ο μεσογειακός χώρος είναι χώρος εύθραυστος, προσπαθούμε να ισορροπήσουμε όπως  προσπαθούσαμε στην πραγματικότητα πάντοτε. Δηλαδή  η Ελλάδα ναι μεν είναι κράτος μέλος μας Ευρωπαϊκής Ένωσης τα τελευταία πολλά χρόνια, αλλά πριν από αυτό κατέστη κράτος μέλος του ΝΑΤΟ  το 1952, όταν τελείωσε ο ελληνικός εμφύλιος ως πρώτο  θερμό επεισόδιο του Ψυχρού Πολέμου, ταυτόχρονα με την Τουρκία και αυτό δεν ήταν καθόλου τυχαίο,  έγινε γιατί έπρεπε να ανακοπεί η πρόσβαση της Σοβιετικής Ένωσης στη Μεσόγειο.

Τώρα πλέον, σε αυτό το σχήμα το οποίο ήταν τριγωνικό, για να επιταχύνω λίγο τη συζήτηση, και το βλέπαμε ως σχέση Ελλάδας, Τουρκίας και Ηνωμένων Πολιτειών, προστίθενται  πολλοί άλλοι παράγοντες, με καθοριστικό παράγοντα το Ισραήλ βέβαια που διεκδικεί έναν κρίσιμο ρόλο, καθοριστικό, στην περιοχή.

Εμείς, λοιπόν, πρέπει να είμαστε μία χώρα ευρωπαϊκή, κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που σεβόμαστε την ευρωπαϊκή νομιμότητα, την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, το καθήκον καλόπιστης συνεργασίας, θέλουμε να επιταχυνθεί η πορεία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης αλλά δεν έχουμε ψευδαισθήσεις, πάντα η ασφάλειά μας ήταν προσανατολισμένη στην ελληνοαμερικανική στρατηγική συνεργασία. Από την άλλη μεριά, προσπαθούμε να μοιράσουμε έτσι τα εξοπλιστικά προγράμματα ώστε να έχουμε και πάρα πολλά προγράμματα ευρωπαϊκής προέλευσης που παίζουν πολύ κρίσιμο ρόλο οικονομικά, αναπτυξιακά, για τις χώρες που πουλούν τα προγράμματα αυτά αλλά και για εμάς, διότι υπάρχουν ανταλλάγματα στρατηγικού χαρακτήρα, για όση σημασία έχουν.  Καμία εγγύηση γαλλική δεν μπορεί να μας λύσει το πρόβλημα ασφάλειας, ας  πούμε. Ούτως ή άλλως, ρήτρες αλληλεγγύης μας συνδέουν με τη Γαλλία και λόγω Ευρωπαϊκής Ένωσης και λόγω ΝΑΤΟ, η οποιαδήποτε διμερής συμφωνία  έχει μικρή προστιθέμενη αξία, για να δώσω ένα παράδειγμα ενόψει και της  επικείμενης επίσκεψης του Προέδρου Μακρόν στην Αθήνα.

Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να ισορροπούμε στο δίπολο που ήδη συζητήσαμε, Ευρωπαϊκή Ένωση-Αμερική. Εάν τεθεί το δίλημμα αυτό επιτακτικά ως δίλημμα επιλογής, πάρα πολλές  ευρωπαϊκές χώρες, για να μην πω σχεδόν όλες, θα δυσκολευτούν πάρα πολύ να απαντήσουν για το ποια είναι η προτεραιότητά μας, η ιστορική και στρατηγική προτεραιότητά μας, αν είναι η συνεργασία με τις  Ηνωμένες Πολιτείες ή αν είναι η ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία. Αυτό το δίλημμα το έχουμε και εμείς. Κυρίως πρέπει να δούμε πώς θα ισορροπήσουμε στη σχέση μας με το Ισραήλ και την Τουρκία, διότι αυτό είναι  ένα ζήτημα το οποίο αναπτύσσει  δυναμική.

Δεν θα υποκαταστήσει καμία αναζήτηση διεθνών κανόνων τη στρατηγική  δυσκολία ή αμηχανία, άρα πρέπει να ξεκινάμε πάντα από την ανάγνωση του συσχετισμού των δυνάμεων, πρέπει να προσπαθούμε να διαμορφώσουμε τους  συσχετισμούς . Δείξαμε ότι είμαστε, τουλάχιστον στο πεδίο της αεράμυνας, μία υπολογίσιμη δύναμη και αυτό νομίζω ότι ήταν ένα θετικό μήνυμα, το οποίο ανέβασε και την αυτοπεποίθηση αλλά και τη δυνατότητά μας να συνομιλούμε με τις Ηνωμένες Πολιτείες, και πιστεύω ότι έτσι πρέπει να πορευτούμε, εφόσον διαμορφώσουμε εσωτερικές προϋποθέσεις, γιατί όπως στις  Ηνωμένες Πολιτείες έτσι και εδώ, η εξωτερική πολιτική διαμορφώνεται σε συνάρτηση μετουσίωση  εσωτερικούς συσχετισμούς και το εσωτερικό αφήγημα, αυτό συμβαίνει και στην Ελλάδα.

Στην Ελλάδα, αν δεν υπάρχουν εσωτερικές προϋποθέσεις συναίνεσης, εάν δεν μπορείς να σκεφτείς με νέους όρους, να κάνεις αναλύσεις οι οποίες δύσκολα γίνονται δημόσια, αλλά πρέπει να γίνουν μεταξύ αυτών που έχουν την ευθύνη για τη χάραξη μας στρατηγικής, δεν θα μπορέσεις να αντιμετωπίσεις αυτό το πολύπλοκο τοπίο, το οποίο το αντιμετωπίζαμε με μία αδράνεια, με έναν μηχανιστικό τρόπο, ως μία ρουτίνα. Τώρα, λοιπόν, αυτό το οποίο μας πήγε για 50 χρόνια και μας πήγε αξιοπρεπώς, θα έλεγα με μία ισορροπία μεταξύ θετικών και αρνητικών στοιχείων  η οποία μπορεί να χαρακτηριστεί ικανοποιητική, τώρα αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί έτσι. Έχουμε μία επιτάχυνση χρονική, έχει αλλάξει η αίσθηση του χρόνου, άρα όταν έχουμε μία διαφορετική αίσθηση του ρυθμού των εξελίξεων, πρέπει να κάνουμε μία ουσιώδη επικαιροποίηση της στρατηγικής μας και αυτό δεν το κάνουμε με επεξεργασμένο τρόπο, το κάνουμε εκ των πραγμάτων, το κάνουμε κάθε ημέρα, το κάνουμε πρακτικά, το κάνουμε εμπειρικά. Αυτό το σχήμα, το οποίο θα μπορούσε να αποτελέσει και μία βάση συναίνεσης εθνικής, δεν το έχουμε αποκτήσει.

Π. Δημητρολόπουλος: Το περιγράφετε σαν …  όπου φυσάει ο άνεμος.

Ευ. Βενιζέλος: Λέτε, όπου πηγαίνει ο άνεμος.

Π. Δημητρολόπουλος: Ναι.

Ευ. Βενιζέλος: Όπου φυσάει ο άνεμος.

Π. Δημητρολόπουλος: Ναι, ναι, έχετε αυτή την αίσθηση.

Ευ. Βενιζέλος: Ναι, αυτό είναι ένα ιστιοπλοϊκό δόγμα, δηλαδή το αφήνεις ως σκάφος στον καιρό, εάν είναι πιθανό με τους χειρισμούς σου να ανατραπεί.

Π. Δημητρολόπουλος: Όχι, λέω αν περιγράφετε αυτό.

Ευ. Βενιζέλος: Αυτό συμβαίνει. Προκειμένου να αποφύγεις την ανατροπή, το αφήνεις να πάει στον καιρό το σκάφος, είναι μία τεχνική ολόκληρη.

Π. Δημητρολόπουλος: Μάλιστα. Αντιλαμβάνομαι ότι επί της θεωρίας συμφωνείτε με την Υπουργό.  Θέλω να πω επί της  ανάγκης να ισορροπούμε ανάμεσα σε δύο στρατηγικές, ενώ χάσκει το ρήγμα στο δυτικό κόσμο.

Ευ. Βενιζέλος: Με την κα. Παπαδοπούλου συμφωνώ γενικά, αλλά θα ήθελα να κάνω δύο πολύ σύντομες διευκρινίσεις. Η αντίληψη περί Διεθνούς Δικαίου και διεθνούς νομιμότητας ανάμεσα στις  Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη είναι ριζικά διαφορετική. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν αντιμετωπίζουν το Διεθνές Δίκαιο με τη σοβαρότητα, το δέος και τη διάθεση συμμόρφωσης που το αντιμετωπίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση και επειδή υπάρχει η Ευρωπαϊκή Ένωση και επειδή υπάρχει το Συμβούλιο της Ευρώπης και επειδή υπάρχει το Δίκαιο των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και επειδή υπάρχει η γνωστή συζήτηση για τη σύγκρουση των εννόμων τάξεων και την υπεροχή του Διεθνούς Δικαίου ή την υπεροχή του Ενωσιακού Δικαίου.  Αυτά δεν υπάρχουν στην αμερικανική συζήτηση, αντιθέτως υπάρχει μία πολύ σοβαρή αίσθηση ισχύος που επιτρέπει στις Ηνωμένες Πολιτείες να δρουν εξωεδαφικά και αυτό φαίνεται από διάφορες ενέργειες που κάνουν.

Από την άλλη, ένα στοιχείο το οποίο είναι πάρα πολύ σοβαρό, είναι αυτό το παιχνίδι μεταξύ απομονωτισμού και συμμετοχής στην ευρωπαϊκή ασφάλεια. Αυτό σας  θυμίζω ότι οδήγησε σε ένα σχήμα που λειτουργεί γενετικά, ο Γούντροου Ουίλσον επέβαλε την Κοινωνία των Εθνών, που είναι η πρώτη μορφή οργάνωσης μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όμως οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπήκαν στην Κοινωνία των Εθνών. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν δεσμεύονται από τους διεθνείς οργανισμούς, δεν έχουν υπογράψει τη Σύμβαση για το Διεθνές Δίκαιο της  Θάλασσας, όχι μόνον η Τουρκία, αλλά και οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ δεν έχουν υπογράψει, ισχύει βέβαια ως εθιμικό Διεθνές Δίκαιο το Δίκαιο της  Θάλασσας. Οι ΗΠΑ δεν δεσμεύονται από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, αυτοί είναι καταναγκασμοί που δεν αφορούν τους  μεγάλους, δεν αφορούν, μας πούμε, τα μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, άρα υπάρχει μία διαφορά αντιλήψεων.

Η  δεύτερη παρατήρησή μου, δεν είναι διεθνολογική, αλλά αφορά τη θεωρία των διεθνών σχέσεων, είναι σαφές κατά τη γνώμη μου ότι ο Τραμπ αποδέχεται τη θεωρία των σφαιρών επιρροής. Στη θεωρία των σφαιρών επιρροής που θα οδηγήσει σε μία νέα ισορροπία, άρα εκεί αναγνωρίζει σφαίρες επιρροής και στην Κίνα, και στη Ρωσία ακόμα αναγνωρίζει έναν ζωτικό χώρο.

Π. Δημητρολόπουλος:  Αλλά όχι στην Ευρώπη.

Ευ. Βενιζέλος:   Τη θεωρία  των σφαιρών επιρροής, μας τη διατύπωσαν στο επίσημο έγγραφό, δηλαδή στο National Security Strategy, προφανώς θεωρούν ότι είναι αυλή τους  η Νότια Αμερική, άρα εκεί μπορούν να παρεμβαίνουν, όπως  έγινε στη Βενεζουέλα, αλλά είναι αυλή τους  αξιακά και ιδεολογικά και η Ευρώπη. Εάν δηλαδή στη Βενεζουέλα θέλουν να ορίσουν την κυβέρνηση, στην Ευρώπη θέλουν να ορίσουν το σύστημα αξιών. Δεν αποδέχονται την ευρωπαϊκή αντίληψη για τη μαχόμενη δημοκρατία, δεν αποδέχονται την ευρωπαϊκή αντίληψη για τη woke κουλτούρα, για τη μεταχείριση των μειονοτικών ομάδων. Αυτό έχει πολύ μεγάλη σημασία για τον τρόπο με τον οποίο θα ισορροπήσουμε στη σχέση μας.

Π. Δημητρολόπουλος: Και μάλλον τη βλέπουν σαν το κακομαθημένο παιδί του μεταπολεμικού κόσμου, αλλά είναι όψεις και αναγνώσεις του θέματος.

 

***

Ευ. Βενιζέλος: Σε σχέση με όσα είπε ο  αγαπητός μου Χρήστος Ροζάκης, θα ήθελα να κάνω μερικές διευκρινήσεις, για να μη  πέσουμε θύματα παρεξηγήσεων επειδή εμείς χρησιμοποιούμε μία τεχνική ορολογία. Με την άδεια της κας. Παπαδοπούλου θέλω να πω το εξής, καταρχάς, το ζήτημά μας δεν είναι μόνο το Αιγαίο ή πρωτίστως το Αιγαίο, το ζήτημά μας είναι και η Ανατολική Μεσόγειος, ίσως πρωτίστως πλέον η Ανατολική Μεσόγειος. Επειδή έχει γίνει μακρά συζήτηση στην Ελλάδα για το Αιγαίο, χωρίς να αναφέρουμε καν την έννοια Μεσόγειος, αυτό πρέπει να το τονίζουμε. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής τη φράση «το Αιγαίο δεν είναι ελληνική λίμνη» την έχει πει, εννοούσε  ότι βεβαίως υπάρχουν τουρκικές ακτές οι οποίες πρέπει να ληφθούν υπόψη. Από την άλλη μεριά, και στην Ανατολική Μεσόγειο, δεν μπορεί να αποκλειστεί η Τουρκία από διάφορες πρωτοβουλίες, καμία πρωτοβουλία τριμερής ή πολυμερής, στην οποία μετέχει η Ελλάδα ή η Ελλάδα και η Κύπρος, δεν είναι πρωτοβουλία επιθετική εναντίον της Τουρκίας, ακόμη και η συνεργασία με το Ισραήλ που έχει αποκτήσει πλέον πολύ πιο βαριές διαστάσεις λόγω των εξελίξεων, δεν είναι μία πρωτοβουλία αντιτουρκική και κυρίως μία πρωτοβουλία επιθετική.

Πώς θα μπορούσε να συμβεί αυτό, άλλωστε, όταν η Ελλάδα και η Τουρκία είναι κράτη μέλη του ΝΑΤΟ και σε σχέση και με τον αμερικανικό σχεδιασμό και μάλιστα τον ιστορικό σχεδιασμό για τη Μεσόγειο, έχουν μία κοινή πορεία και κοινή αντιμετώπιση.

Τα όρια της ελληνικής δικαιοδοσίας στα οποία αναφέρθηκε ο κ. Ροζάκης, δεν είναι κατά ακριβολογία δικαιοδοσία, δεν είναι jurisdiction, δεν διεκδικούμε εμείς κάποια κυριαρχικά δικαιώματα επί των απωτάτων ορίων της υφαλοκρηπίδας. Με το νόμο αυτό , το ν. 4001 / 2011,  η αποκλειστική οικονομική ζώνη εάν ανακηρυχθεί  και η υφαλοκρηπίδα ab initio και ipso facto, όπως λέμε, έχουν  απώτατο όριο που είναι η μέση γραμμή, αυτό είναι μία διατύπωση εν όψει της διαπραγμάτευσης που κατά το Διεθνές Δίκαιο οφείλουμε να κάνουμε. Εάν δεν έχεις ανακηρυγμένη ΑΟΖ και οριοθετημένη ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, δεν μπορείς να ασκήσεις τα κυριαρχικά σου δικαιώματα.

Τι κάνεις σε αυτή τη φάση της προετοιμασίας; Μπορείς να κάνεις διευθετήσεις πρακτικού χαρακτήρα, όπως για παράδειγμα τι γίνεται με τα καλώδια, τι γίνεται με τους αγωγούς. Επίσης, μπορείς να αντικρούεις πρωτοβουλίες οι οποίες παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο, όπως είναι το Τουρκο- Λιβυκό Μνημόνιο. Το ευκολότερο ζήτημα που έχουμε να αντιμετωπίσουμε είναι το ζήτημα της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Ταυτοχρόνως δε, διότι το κρίσιμο κριτήριο για την οριοθέτηση είναι το συνολικό μήκος της ακτογραμμής και εμείς έχουμε πάρα πολύ μεγάλη ακτογραμμή στο Αιγαίο και έχουμε, βεβαίως, υπό οριοθέτηση και την Ανατολική Μεσόγειο.

Η πρόταση που έκανε κάποια στιγμή ο Έλληνας Πρωθυπουργός για πολυμερή διάσκεψη, η οποία ήταν παλαιότερη τουρκική πρόταση, παλαιότερη πρόταση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, χάθηκε μέσα στον ορυμαγδό των εξελίξεων αλλά πάντως δείχνει ότι έχουμε πλήρη συνείδηση των εκκρεμοτήτων και άρα, πρέπει να πάρουμε πρωτοβουλίες οι οποίες υπερβαίνουν αυτή την ιστορική, ας το πούμε έτσι, αμηχανία η οποία διέπει τις σχέσεις των δύο χωρών. Από εκεί και πέρα, όμως, υπάρχουν ζητήματα τα οποία τίθενται από την άλλη πλευρά, τα οποία είναι ζητήματα κυριαρχίας και εκεί πρέπει να είμαστε  σαφείς στην τοποθέτησή μας. Δηλαδή, όταν λέω ζητήματα κυριαρχίας εννοώ κατ’ αρχάς την συσχέτιση της αποστρατικοποίησης με την κυριαρχία. Αυτό νομίζω ότι γίνεται αντιληπτό τώρα, ότι δεν έχει κανένα νόημα όταν έχεις χώρες όπως είναι η Ελλάδα και η Τουρκία που έχουν, που πρέπει να έχουν κοινό σχεδιασμό αεράμυνας σε σχέση με το Ιράν για παράδειγμα, ή σε σχέση με βαλλιστικούς πυραύλους όπου η Ελλάδα θα μπορούσε μαζί με την Τουρκία να έχουν πραγματικά ενιαία αντίληψη και ενιαία πρακτική για την αεράμυνα, αλλάζουν τα δεδομένα και αυτό πρέπει νομίζω να το διευκρινίσουμε.

Εάν μου λέγατε, με το πιστόλι στον κρόταφο, να πω μία φράση για το ποια πρέπει να είναι η προτεραιότητα της πολιτικής μας σε σχέση με την Τουρκία, θα έλεγα ότι πρέπει σε κάθε περίπτωση εμείς να διατηρήσουμε τον έλεγχο του ρυθμού των ελληνοτουρκικών σχέσεων και να μην παραδώσουμε τον έλεγχο του ρυθμού των ελληνοτουρκικών σχέσεων αλλού, σε κανέναν άλλο, πρέπει να έχουμε τις σχέσεις μας, τις εταιρικές μας στρατηγικές συνεργασίες, τις προτιμήσεις μας, αλλά τον ρυθμό των σχέσεών μας δεν μπορούμε να τον αφήσουμε σε άλλους, αυτό έχει πάρα πολύ μεγάλη σημασία, όπως πολύ μεγάλη σημασία έχει να λέμε το αυτονόητο, ότι εμείς δεν έχουμε καμία διάθεση αποκλεισμού της Τουρκίας και δεν έχουμε καμία διάθεση ανάληψης επιθετικού χαρακτήρα πρωτοβουλιών.

Π. Δημητρολόπουλος: Μάλλον εννοείτε μία σχεδόν εκπεφρασμένη βούληση από αυτό που λέμε αμερικανικός παράγοντας, να μεσολαβήσει ώστε έτσι να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας, έχει ειπωθεί.

Ευ. Βενιζέλος: Αυτή είναι η θεωρία των επεισοδίων, εμείς είμαστε συνηθισμένοι σε μία αντίληψη επεισοδίων 50 χρόνια, ότι υπάρχει μία ένταση, μπορεί να φθάσουμε στο όριο του θερμού επεισοδίου, παρεμβαίνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες και αρχίζει μία διπλωματική διαδικασία και ούτω καθεξής. Αυτό τώρα δεν είναι ασφαλές μοτίβο, δεν είναι ένα pattern επάνω στο οποίο μπορούμε να βαδίσουμε, πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί. Έχει αλλάξει πλήρως το modus operandi από την επανεκλογή Τραμπ και μετά και κυρίως όταν βλέπουμε τον τρόπο με τον οποίο χειρίζεται μεγάλες κρίσεις, τις κρίσεις των τελευταίων 15 μηνών. Δεν θέλω να προκαταλάβω, τελείως τουλάχιστον,  την κα. Υπουργό.

10-11.6.2025: Πενήντα χρόνια από το Σύνταγμα του 1975

Περισσότερα …

16-18.3.2025 Η Ελλάδα Μετά VIII: Η Ευρώπη, η Ελλάδα και ο καταιγισμός των νέων προκλήσεων. Αναζητώντας πλαίσιο αναφοράς

Περισσότερα …

12-14 Μαΐου 2024: Η καμπύλη της Μεταπολίτευσης (1974-2024)



Σχετικό link https://ekyklos.gr/ev/849-12-14-maiou-2024-i-kampyli-tis-metapolitefsis-1974-2024.html 

2.5.2023, Ch. Dallara - Ευ. Βενιζέλος: "Ελληνική κρίση: Μαθήματα για το μέλλον"

https://ekyklos.gr/ev/839-ch-dallara-ev-venizelos.html 

Περισσότερα …

Ευ. Βενιζέλος, Μικρή εισαγωγή στο Σύνταγμα και στο Συνταγματικό Δίκαιο, ebook

Περισσότερα …

Πρακτικά του συνεδρίου "Δικαιοσύνη: Η μεταρρύθμιση μιας εξουσίας και η αφύπνιση μιας ιδέας", ebook, 2022

Περισσότερα …

6.6.2019 Αποχαιρετιστήρια ομιλία Ευάγγελου Βενιζέλου στην Ολομέλεια της Βουλής

https://vimeo.com/340635035

13.2.2019, Ευ. Βενιζέλος Βουλή: Οδηγούμε τη χώρα σε θεσμική εκκρεμότητα, κολοσσιαίων διαστάσεων

https://vimeo.com/316987085

20.12.2018, Ομιλία Ευ. Βενιζέλου στην παρουσίαση του βιβλίου «Η Δημοκρατία μεταξύ συγκυρίας και Ιστορίας» 

https://vimeo.com/307841169

8.3.2018, Ομιλία Ευάγγελου Βενιζέλου στη Βουλή κατά τη συζήτηση επί της πρότασης της ΝΔ για τη σύσταση Ειδικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης 

https://vimeo.com/259154972 

21.2.2018, Ομιλία Ευάγγελου Βενιζέλου για την υπόθεση Novartis | "Πάρτε το σχετικό"

https://vimeo.com/256864375

20.2.2018, Ευ. Βενιζέλος: Τελειώνει ο πολιτικός τους χρόνος. Αλλά φεύγοντας καταστρέφουν τις γέφυρες και ναρκοθετούν τον τόπο.

https://vimeo.com/256570153