22 Απριλίου 2007

 

«Δημοκρατία – Διαφάνεια: Οι προγραμματικές θέσεις του ΠΑΣΟΚ»

 

Σήμερα βρισκόμαστε ανάμεσα σε μια βαριά επέτειο, την επέτειο της δικτατορίας, και σε μια πανευρωπαϊκή ελπίδα, στην ελπίδα σήμερα το βράδυ να ανατραπούν οι πολιτικοί συσχετισμοί στη Γαλλία, σε μια χώρα που έχει προικοδοτήσει σε όλη την Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο τις μεγάλες αξίες της Γαλλικής Επανάστασης, την ίδια την έννοια της πολιτικής, τη διάκριση ανάμεσα στην Αριστερά και τη Δεξιά, τις μεγάλες ιδέες της ελευθερίας της ισότητας και της αδελφοσύνης. Ευχόμαστε στην υποψήφια του Σοσιαλιστικού Κόμματος τη Σεγκολέν Ρουαγιάλ καλή επιτυχία.

Σαράντα χρόνια μετά τη δικτατορία της 21ης Απριλίου του 1967 στον τόπο μας οι δημοκρατικοί θεσμοί είναι ισχυροί, θωρακισμένοι. Η Δημοκρατία στον τόπο μας προφανώς δεν κινδυνεύει από ένα στρατιωτικό πραξικόπημα σαν αυτά που πολλοί φοβόντουσαν αλλά και πολλοί έζησαν στις δεκαετίες του ΄40, του ΄50, του ΄60, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε πολλές άλλες προηγμένες σήμερα ευρωπαϊκές χώρες.

Παρόλα αυτά υπάρχει πρόβλημα Δημοκρατίας. Δεν μπορούμε να επαναπαυόμαστε στην εκλογική αντοχή του κομματικού συστήματος και του κοινοβουλευτικού συστήματος όπως λειτουργεί σήμερα πλειοψηφικά. Υπάρχει ένα βαθύτερο πρόβλημα σχέσεων κοινωνίας και πολιτικής. Ο κίνδυνος για την Δημοκρατία δεν βρίσκεται στις λόγχες ή στα τανκς, αλλά βρίσκεται μέσα στην ίδια τη συνείδηση της κοινωνίας. Η κοινωνία υποαντιπροσωπεύεται πολιτικά, οι πολίτες εκδηλώνουν με κάθε τρόπο την δυσπιστία τους, την απαισιοδοξία τους, την απογοήτευσή τους.

Αυτό το κοινωνικό κλίμα είναι κλίμα επικίνδυνο για την ποιότητα, την ουσία, την αποτελεσματικότητα και την αξιοπιστία των δημοκρατικών μας θεσμών. Κι εμείς ως ΠΑΣΟΚ δεν αρκούμεθα στη νίκη μας στις επόμενες εκλογές. Ναι, θα νικήσουμε στις εκλογές, αλλά στόχος μας είναι να νικούμε από την επομένη των εκλογών καθημερινά στη μεγάλη μάχη για την χρηστή διαχείριση, για την αποτελεσματική Διοίκηση, για μια διορατική προοδευτική και υπεύθυνη διακυβέρνηση.

Γιατί ο πολίτης βιώνει σήμερα την απώλεια του πολιτικού ήθους. Όταν κανείς δεν αναλαμβάνει την πολιτική ευθύνη γι αυτά που συμβαίνουν στον τόπο, τότε δεν υπάρχει αίσθηση χρέους, έχει διαραγεί ο δεσμός εμπιστοσύνης ανάμεσα στην κυβέρνηση και την κοινωνία και αυτό δεν πρέπει να επεκταθεί στο σύνολο του πολιτικού συστήματος.

Χρέος μας είναι να αντισταθούμε στις λογικές που υπονομεύουν με τον πιο επικίνδυνο και μακροπρόθεσμο τρόπο τη Δημοκρατία και την πολιτική. Να αντιταχθούμε στη λογική της ισοπέδωσης, της ομοιομορφίας, στη λογική του συμψηφισμού των ευθυνών και στην πιο εκλεπτυσμένη εκδοχή που παρουσιάζουν τώρα διάφορα κυβερνητικά στελέχη, στη δήθεν πρόσκληση - όψιμη και ύποπτη - για συναίνεση, λες και το πρόβλημα της διαφάνειας και της διαφθοράς στον τόπο μας είναι πρόβλημα νομοθεσίας και θεσμών. Όχι, είναι πρόβλημα πολιτικής βούλησης, είναι πρόβλημα ατομικού και συλλογικού ήθους. Δε φταίνε οι νόμοι, δε φταίνε οι θεσμοί, φταίνε άνθρωποι, πρακτικές, νοοτροπίες.

Γι’ αυτό πρέπει να δώσουμε μια απάντηση στους πολίτες που υπερβαίνει τα συνηθισμένα στερεότυπα. Ο πολίτης κουράζεται με τη συνεχή «διαφθορολογία» και «διαφανειολογία», χρειάζεται πολύ πιο συγκεκριμένες εγγυήσεις και προτάσεις για την επόμενη μέρα. Είμαστε η επόμενη μέρα, ερχόμαστε με προτάσεις, με εγγυήσεις, με άλλο πολιτικό ήθος. Αλλά όλα αυτά χρειάζονται όχι μόνον πρόσωπα με καλή πίστη και βούληση, χρειάζονται και συλλογικά υποκείμενα που να μπορούν να σηκώσουν το βάρος αυτής της νέας πολιτικής.

Και αυτά τα νέα πολιτικά υποκείμενα είναι τα κόμματα, είναι το ΠΑΣΟΚ, είναι το ανοιχτό ΠΑΣΟΚ, το δημοκρατικό, το συλλογικό, το αποκεντρωμένο, που δείχνει εμπιστοσύνη στον πολίτη, στο μέλος, στο φίλο, σε όλη την κοινωνική του βάση. Αυτό το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται σήμερα εδώ και μαζί με τον Πρόεδρό του το Γιώργο Παπανδρέου είναι ο εγγυητής και ο δημιουργός της νέας πορείας της χώρας.

Χρειαζόμαστε εκτός από νέα πολιτικά υποκείμενα, νέες πολιτικές πρακτικές, βασισμένες στην αξιοκρατία, την εντιμότητα, τη διαφάνεια. Χρειαζόμαστε νέες όχι μόνον θεσμικές, αλλά και ηθικές εγγυήσεις. Και φυσικά χρειαζόμαστε νέους θεσμούς πολιτικής συμμετοχής και ενεργοποίησης της κοινωνίας των πολιτών. Γιατί οι θεσμοί της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας πράγματι αμφισβητούνται, χάνουν το τεκμήριο αντιπροσώπευσης της κοινωνίας.

Καθημερινά διεκδικεί το τεκμήριο αντιπροσώπευσης της κοινωνίας από τα κόμματα και το κομματικό σύστημα, από το Κοινοβούλιο και τους άλλους συνταγματικούς θεσμούς η λεγόμενη "στιγμιαία δημοκρατία των μέσων μαζικής ενημέρωσης". Καθημερινά οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών με τα μονοθεματικά πολύ σημαντικά ενδιαφέροντά τους δείχνουν να αμφισβητούν την επάρκεια των κομμάτων να διαχειριστούν θέματα τα οποία είναι επίκαιρα ζωτικής σημασίας, όπως είναι για παράδειγμα η προστασία του περιβάλλοντος ή η προστασία των μεταναστών. Και σε αυτούς πρέπει να δώσουμε μια απάντηση, που να μετατρέπει το δικό τους ιδιαίτερο θεματικό ενδιαφέρον σε αντικείμενο του δικού μας πολιτικού ενδιαφέροντος, του δικού μας πολιτικού και κυβερνητικού προγράμματος.

Και φυσικά πρέπει εμείς να δίνουμε κάθε μέρα απάντηση σε αυτό που μπορούμε να ονομάσουμε "προκαταλαμβάνουσα δημοκρατία", χρησιμοποιώ τους όρους με εισαγωγικά, των ερευνών της κοινής γνώμης που είναι ένα εργαλείο μελέτης και δουλειάς, που τις λαμβάνουμε φυσικά υπόψη, αλλά το ΠΑΣΟΚ και όλοι εμείς δεν είμαστε εκείνοι που τρέχουμε πίσω από τις έρευνες της κοινής γνώμης, εμείς είμαστε εδώ για να διαμορφώνουμε την κοινή γνώμη, για να ανατρέπουμε τον συσχετισμό των πολιτών δυνάμεων.

Άρα το αίτημα που προβάλλεται ώριμο σαράντα χρόνια μετά την τραγική εμπειρία της δικτατορίας, είναι το αίτημα για μια νέου τύπου Δημοκρατία. Η αντιπροσωπευτική Δημοκρατία είναι ένα πολύτιμο κεκτημένο, ιστορικά δεν υπάρχει ώριμη, λειτουργούσα Δημοκρατία που να μην διαθέτει τα χαρακτηριστικά της αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας. Περιοδικές ελεύθερες εκλογές, Κοινοβούλιο, μια κυβέρνηση που να είναι υπεύθυνη απέναντι στους πολίτες και το Κοινοβούλιο, όργανα με λαϊκή νομιμοποίηση.

Δεν αρκεί όμως αυτό, πρέπει τώρα να αναζητήσουμε θεσμούς που να μπορούν να αντισταθούν στις νέες απειλές. Θεσμούς που να μπορούν να διαχειριστούν τις καθημερινές, μικρές και μεγάλες, κρίσεις που είναι το αντικείμενο της σύγχρονης πολιτικής. Και όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που μας δίνει ένα κραυγαλέο παράδειγμα δημοκρατικού και πολιτικού ελλείμματος. Και φυσικά στο επίπεδο της διεθνούς κοινωνίας, όπου δε λειτουργεί κανένας πραγματικός θεσμός παγκόσμιας δημοκρατικής διακυβέρνησης, ούτε μέσα στους κόλπους του ΟΗΕ, ούτε έξω απ΄ αυτόν.

Άρα χρειάζεται να περάσουμε σε μια νέα φάση που ουσιαστικά σηματοδοτεί και το πρόγραμμά μας, το πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ. Και αυτή τη φάση θα μου επιτρέψετε να την ονομάσω μετα-αντιπροσωπευτική Δημοκρατία. Μια Δημοκρατία που σέβεται και αξιοποιεί όλους τους θεσμούς της αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας, τα κόμματα, το Κοινοβούλιο, τις εκλογές, όλα αυτά που μας δίνουν το νόημα, το στοιχειώδες, το απλό, το εύληπτο της Δημοκρατίας.

Αλλά με όλα τα νέα στοιχεία που δίνουν προοπτική: με ενεργοποίηση των θεσμών της άμεσης Δημοκρατίας όπως είναι το δημοψήφισμα και η λαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία. Με μια άλλη αντίληψη για την αποκέντρωση, την περιφερειακή συγκρότηση του κράτους, την Τοπική Αυτοδιοίκηση, για τον Καποδίστρια ΙΙ, για το νέο Δήμο, για την Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση με αιρετό Περιφερειάρχη και με ενσωματωμένες τις δομές και τις λειτουργίες της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης.

Όταν μιλούμε για μετα-αντιπροσωπευτική Δημοκρατία μιλούμε για μια Δημοκρατία που ανθίσταται στις πιέσεις που υφίσταται το κράτος, που το βλέπουμε διαρκώς να αποπολιτικοποιείται, να διεθνοποιείται και να ιδιωτικοποιείται. Αυτό όμως σημαίνει ταυτόχρονα και απώλεια σημαντικών βαθμών Δημοκρατίας. Ουσιαστικά κινδυνεύει με ακύρωση η πολιτική, άρα χρειαζόμαστε θεσμούς που θα ξαναφέρουν στο προσκήνιο την πολιτική και σε τοπικό και σε περιφερειακό και σε εθνικό και σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και στο μέτρο του δυνατού στο επίπεδο της παγκόσμιας δημοκρατικής διακυβέρνησης.

Έχουμε τα μέσα, έχουμε τις δυνατότητες, μας βοηθάει η τεχνολογία, έχουν ωριμάσει οι συνθήκες. Μια αντιγραφειοκρατική διαφανής Διοίκηση που σέβεται τον πολίτη, που αξιοποιεί τις δυνατότητες της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, μια ριζικά απογραφειοκρατικοποιημένη Διοίκηση που διέπεται από το τεκμήριο εμπιστοσύνης προς τον πολίτη και από το τεκμήριο της αλήθειας και της ακρίβειας των αιτημάτων και των πιστοποιητικών που φέρνει ο πολίτης, θα είναι μια ανακούφιση για την ελληνική κοινωνία, θα είναι ένας μοχλός ανάπτυξης και όχι ένα φράγμα στην πρόοδο του τόπου.

Μια νομοθεσία άλλης ποιότητας που λαμβάνει υπόψη της όχι μόνον το Σύνταγμα, το Κοινοτικό Δίκαιο και τις Διεθνείς Συμβάσεις, αλλά λαμβάνει υπόψη της το μοντέλο ανάπτυξης της χώρας, λαμβάνει υπόψη της τις επιπτώσεις στο περιβάλλον, λαμβάνει υπόψη της τον διαρκή σεβασμό της ισότητας ανδρών και γυναικών, λαμβάνει υπόψη της διαρκώς την ανάγκη σεβασμού των ατόμων με αναπηρία και το δικαίωμά τους για ελεύθερη και ίση πρόσβαση. Μια νομοθεσία κωδικοποιημένη, μια νομοθεσία εύληπτη, μια νομοθεσία που είναι προϊόν κοινωνικής και πολιτικής διαβούλευσης, είναι έργο εθνικό ισοδύναμο με όλες σχεδόν τις υποδομές που έχουμε κάνει στους τομείς των μεταφορών.

Το ίδιο συμβαίνει με μια δικαιοσύνη που προσφέρει έννομη προστασία στον πολίτη, μια δικαιοσύνη που δίνει αίσθημα ασφάλειας και αυτό το αίσθημα δεν υπάρχει στις μέρες μας. Η δικαιοσύνη έχει την υποχρέωση να αποδείξει και την επάρκειά της και την αξιοπιστία της και την ανεξαρτησία της. Και δείγματα όπως η τελευταία απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τους συμβασιούχους, είναι δείγματα αρνητικά, είναι δείγματα που η κοινή γνώμη δεν τα αποδέχεται, την προκαλούν, της επιβάλουν να αντιταχθεί σ’ αυτού του είδους τις νοοτροπίες και τις πρακτικές.

Είναι πρόκληση για την νοημοσύνη και την δημοκρατική ευαισθησία του ελληνικού λαού, την ίδια μέρα να οχυρώνεται η κυβέρνηση πίσω από την στενή ερμηνεία του Εθνικού Συντάγματος, για να αρνηθεί την εφαρμογή της Κοινοτικής Οδηγίας για τους συμβασιούχους. Και να οχυρώνεται πίσω από τον Γενικό Εισαγγελέα του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για να θέσει εκ ποδών το δημόσιο πανεπιστήμιο και να οδηγήσει στην ανεξέλεγκτη ιδιωτικοποίηση των υπηρεσιών ανώτατης εκπαίδευσης, επιτρέποντας στα δημόσια βρετανικά και γαλλικά πανεπιστήμια, να λειτουργούν ως φτηνιάρικες ελληνικές επιχειρήσεις σε ελληνικό έδαφος, γιατί περί αυτού πρόκειται.

Ο πολίτης φυσικά θέλει εγγυήσεις που να αφορούν τον πυρήνα του κομματικού και του πολιτικού μας συστήματος. Εγγυήσεις για το πολιτικό χρήμα, με δημόσια χρηματοδότηση και ιδιωτικές συνεισφορές, μόνο μικρού ύψους επώνυμες, από συγκεκριμένα μέλη και φίλους κάθε κόμματος.
Θέλει Μέσα Ενημέρωσης που να δίνουν δικαίωμα πρόσβασης στον πολιτικό λόγο, έτσι ώστε τα κόμματα και οι υποψήφιοι να μην αναγκάζονται να καταφεύγουν σε ύποπτες, επικίνδυνες και υψηλού κόστους δραστηριότητες προβολής, οι οποίες μπορούν κάλλιστα να υπερκαλυφθούν από τον διαθέσιμο ραδιοτηλεοπτικό χρόνο, για πολιτικό διάλογο και πολιτική αντιπαράθεση.

Ο πολίτης βρίσκεται πραγματικά σε αδιέξοδο. Και ψάχνει την ελπίδα του και την προοπτική του στο ΠΑΣΟΚ. Αλλά το ΠΑΣΟΚ δεν αρκεί να του δώσει την προοπτική της νίκης, που του την δίνει. Πρέπει να του δώσει και την προοπτική μιας άλλης σχέσης την επομένη των εκλογών. Και αυτή θα την εγγυηθούμε εμείς, χρησιμοποιώντας με σεβασμό θεσμούς όπως τα ελεγκτικά όργανα, τις ανεξάρτητες αρχές. Αλλά δεν θα μετακυλήσουμε την δική μας ευθύνη, δεν θα μετακυλήσουμε την δική μας πολιτική ευθύνη, που απορρέει από την εντολή του ελληνικού λαού, στους ώμους οργάνων που έχουν το δικό τους πολύ σημαντικό θεσμικό ελεγκτικό και εγγυητικό ρόλο, αλλά δεν μπορούν να βγάλουν αυτά τα κάστανα από την φωτιά, όταν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων, όταν πρέπει να απαντήσουμε σε διλήμματα που αφορούν την αναδιανομή του κοινωνικού πλεονάσματος, τη λειτουργία του κοινωνικού κράτους. Όταν πρέπει εμείς να διασφαλίσουμε τη λειτουργία της δημοκρατίας, τη λειτουργία του κράτους δικαίου, τον εκσυγχρονισμό και την ολοκλήρωση του κοινωνικού κράτους.

Στόχος μας είναι, όπως έχουμε πει, η δίκαιη κοινωνία. Αλλά η κοινωνία είναι από την φύση της άδικη. Για να γίνει δίκαιη χρειάζεται δημοκρατικούς θεσμούς, ενεργό πολιτική ζωή, κράτος δικαίου και κοινωνικό κράτος που αποκαθιστά τις αδικίες και ανθίσταται σ’ αυτές.

Έρχομαι έτσι στο περιβόητο ζήτημα της διαφθοράς, όπου έχουμε το εξαιρετικό παράδειγμα των ομολόγων και των ασφαλιστικών ταμείων.
Η διαφθορά εμφανίζεται πολύ συχνά ως πρόβλημα θεσμικό, ή ως πρόβλημα ηθικό, είναι όμως πρωτίστως ένα τεράστιο αναπτυξιακό πρόβλημα. Ανακόπτει την ανάπτυξη της χώρας, λειτουργεί ως αντίστροφη ανακατανομή του κοινωνικού πλεονάσματος, παράγει αδικίες, διευρύνει τα προβλήματα της φτώχιας και του κοινωνικού αποκλεισμού, παρεμποδίζει την εφαρμογή όλων των σημαντικών κοινωνικών πολιτικών.

Η διαφθορά δεν είναι ένα ελληνικό χαρακτηριστικό. Πρέπει να αντισταθούμε σε αυτή την αυτο-υποτιμητική αντίληψη που συνδέει τα φαινόμενα της διαφθοράς δήθεν με τον χαρακτήρα και τις νοοτροπίες του έλληνα. Φαινόμενα διαφθοράς υπάρχουν παντού σε όλες τις χώρες, στην ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση, στον ίδιο τον ΟΗΕ, δεν είναι φαινόμενο ψευτο-εθνολογικό, ή ψευτο-ανθρωπολογικό η διαφθορά.

Είναι φαινόμενο που συνδέεται με το ίδιο το οικονομικό αντικείμενο που καλούνται να διαχειριστούν συγκεκριμένοι άνθρωποι. Δεν αφορά μόνο τις υπανάπτυκτες ή υπό ανάπτυξη χώρες. Αφορά χώρες που βρίσκονται στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο ανάπτυξης.

Επίσης πρέπει να διαχωρίσουμε την διαφθορά από διάφορα παράπλευρα φαινόμενα που την τροφοδοτούν, αλλά δεν ταυτίζονται μαζί της. Η αδιαφάνεια παράγει διαφθορά, αλλά μπορούμε να έχουμε και διαφθορά με καταστρατήγηση όλων των θεσμικών εγγυήσεων της διαφάνειας.

Επίσης πρέπει να αποβάλουμε την βαθιά ριζωμένη αντίληψη, ότι διαφθορά σημαίνει δημόσιο και δημόσιος τομέας. Η διαφθορά έχει την αφετηρία της τις περισσότερες φορές, στις στρεβλές και παράνομες επιδιώξεις κάποιων που στον χώρο του ιδιωτικού τομέα, έχουν παρεξηγήσει την έννοια της επιχειρηματικότητας και την έννοια της επιδίωξης του κέρδους.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός, ότι σ’ όλους τους Διεθνείς Οργανισμούς, τον ΟΗΕ, τον ΟΟΣΑ, το Συμβούλιο της Ευρώπης, την Ευρωπαϊκή Ένωση, στο στόχαστρο βρίσκεται η διαφθορά στον ιδιωτικό τομέα. Και νομίζω ότι το παράδειγμα των ομολόγων αποδεικνύει όλα αυτά που λέμε τώρα.
Είναι η διαπλοκή ιδιωτικού και δημόσιου τομέα που παράγει το κύκλωμα των υψηλών προμηθειών και της τεχνητής τιμολόγησης. Είναι αυτό το κύκλωμα που οδηγεί στην υφαρπαγή των αποθεματικών των ασφαλιστικών ταμείων.

Τα φαινόμενα ατυπίας επίσης που υπάρχουν στην ελληνική κοινωνία. Φαινόμενα υπανάπτυξης πολύ συχνά, όπως είναι η φοροδιαφυγή, η εισφοροδιαφυγή. Όλα αυτά λειτουργούν ως περιβάλλον για να αναπτύσσονται τα φαινόμενα αυτά.

Αλλά όπως και να το κάνουμε, είναι διαφορετικό κάποιοι εργοδότες να αποφεύγουν να καταβάλουν εργοδοτικές εισφορές στα ασφαλιστικά ταμεία και κάποιοι μέσα σε μια μέρα με μια μονοκονδυλιά «να κερδίζουν» δηλαδή να υπεξαιρούν 40 ή 50 εκατομμύρια από τα αποθεματικά των ασφαλιστικών ταμείων, δηλαδή από την προίκα των ασφαλισμένων και ιδίως των συνταξιούχων της ελληνικής κοινωνίας.

Και είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι η G.Ρ. MORGAN όπως είπε και ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ προηγουμένως, αναγκάστηκε σε συνεννόηση με τη κυβέρνηση, σε συνεννόηση με τον κ. Καραμανλή και τον κ. Αλογοσκούφη να προτείνει την αντιστροφή του ομολόγου των 280 εκατομμυρίων ευρώ, του πιο αμαρτωλού, του πιο κρυφού και του πιο κραυγαλέου ομολόγου.

Προσέξτε όμως, η G.Ρ. MORGAN δεν λέει ότι παίρνει πίσω το ομόλογο για να το κρατήσει και να το διαπραγματευθεί στην αγορά, ψάχνοντας άρα ένα αγοραστή που θα κάνει αυτό που έκαναν στα τυφλά, εξαπατημένα από επιτήδειους, τα ασφαλιστικά ταμεία. Ζητάει την αντιστροφή και με το ελληνικό δημόσιο, να πάρει τα λεφτά της πίσω. Άρα το πρόβλημα βρίσκεται στο ίδιο το προϊόν, στο ίδιο το ομόλογο, στην ίδια την αρχική σύμβαση που συνήψε το ελληνικό δημόσιο.

Άρα έχουμε μια πανηγυρική ομολογία ότι την αφετηρία του προβλήματος, στην αφετηρία του κυκλώματος, βρίσκεται το ίδιο το δημόσιο, το ίδιο το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών.

Έχει λοιπόν πάρα πολύ μεγάλη σημασία να προτείνουμε όλο το πλέγμα των θεσμικών εγγυήσεων ξανά, όπως το έχει παρουσιάσει εδώ και πολλούς μήνες το ΠΑΣΟΚ. Κυρίως όμως πρέπει να μιλήσουμε με ειλικρίνεια και ευθύτητα στον κάθε πολίτη. Και να πούμε, ότι προϋπόθεση για την αποτελεσματική καταπολέμηση, για την ριζική καταπολέμηση των φαινομένων της διαφθοράς, που οδηγούν στην απαξίωση και την ταπείνωση της πολιτικής και της δημοκρατίας, είναι η αλλαγή στάσης της κοινωνίας.

Η κοινωνία – ας το πούμε ευθέως – αντιμετωπίζει αντιφατικά το φαινόμενο της διαφθοράς. Οι πολίτες πολλές φορές αναγκάζονται ή και θέλουν να συμπράττουν στην λεγόμενη μικρή διαφθορά. Η μικρή διαφθορά όμως, οδηγεί στη μεγάλη διαφθορά. Άρα πρέπει να σταματήσει αυτή η σχέση ανοχής και σύμπραξης. Πρέπει ο αγώνας κατά της διαφθοράς, να είναι αντικείμενο ενός μεγάλου κινήματος της κοινωνίας των πολιτών, με ελεγκτικούς θεσμούς, με ομάδες πολιτών που σ’ όλα τα επίπεδα, το τοπικό, το περιφερειακό και το κεντρικό, θα παίζουν ρόλο, γιατί ο διαρκής κοινωνικός έλεγχος ως θεσμός διαφάνειας, είναι προϋπόθεση για μια πραγματική και όχι εικονική κοινωνική λογοδοσία.

Δεν μας λείπουν οι προγραμματικές προτάσεις. Δεν μας λείπει η πολιτική βούληση. Πρέπει πάνω σ’ αυτά και πάνω στην σκληρή και δίκαιη αντιπολίτευση που ασκούμε, να οικοδομήσουμε μια νέα σχέση ηθικής και όχι μόνον πολιτικές εμπιστοσύνης με τους πολίτες. Το μήνυμά μας είναι αυτό. Η επιδίωξή μας είναι αυτή. Η υποχρέωσή μας είναι η νίκη. Μια τόσο άθλια κυβέρνηση, που ταπεινώνει και εξευτελίζει τους θεσμούς και τον τόπο έχει μόνο μια μοίρα, την ήττα στις επόμενες εκλογές.

Tags: Πολιτικές Ομιλίες, 2007