20 Οκτωβρίου 2007

Φίλες και φίλοι, συντρόφισσες και σύντροφοι, εδώ στην Πάτρα, τη γενέτειρα του Γέρου της Δημοκρατίας, του Γεωργίου Παπανδρέου, εδώ στην Πάτρα, στον τόπο από τον οποίο ξεκίνησε ο ιδρυτής του ΠΑΣΟΚ ο Ανδρέας Παπανδρέου, σήμερα εμείς όλοι μαζί, το ΠΑΣΟΚ του αύριο, στέλνουμε μήνυμα ενότητας και νίκης.

Από εδώ, από την Πάτρα, από την κοιτίδα της μεγάλης δημοκρατικής προοδευτικής παράταξης, στέλνουμε σήμερα μήνυμα στον κ. Καραμανλή και την κυβέρνησή του. Του λέμε «φτάνει πια, δεν είστε μόνοι στο γήπεδο, δεν μπορείτε να συνεχίσετε την ίδια αδιέξοδη, συντηρητική, ταξική πολιτική». Σήμερα σηκώνουμε το γάντι που πέταξε κατ΄ ανάγκην ο κ. Καραμανλής, επαναλαμβάνοντας μετεκλογικά το προεκλογικό του δίλημμα: Ή αυτοδύναμη κυβέρνηση, ή επανάληψη των εκλογών.

Ο εκλογικός ορίζοντας έχει στενέψει. Ο πολιτικός ορίζοντας της κυβέρνησης, έχει περιοριστεί. Η οριακή πλειοψηφία των δύο βουλευτών του κ. Καραμανλή ήδη κλονίζεται. Αυτό σημαίνει πως ο χρόνος τρέχει, δεν κάνει βήμα σημειωτόν, δεν μας περιμένει. Κάθε μέρα έχει όση αξία έχουν πολλοί μήνες. Ο χρόνος έχει πυκνώσει και εμείς πρέπει στις 11 του Νοέμβρη να δώσουμε μια δυναμική, καθαρή, αλλά πολλαπλή απάντηση, να πούμε ναι στο νικηφόρο ΠΑΣΟΚ, στο ΠΑΣΟΚ του αύριο, να πούμε όχι στο καθεστωτικό ΠΑΣΟΚ του χθες.

Όμως, ξέρουμε πως στις 11 του Νοέμβρη κρίνονται πολύ περισσότερα πράγματα. Δεν κρίνεται μόνον το ποιος θα είναι πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, αυτό είναι το λιγότερο. Δεν κρίνεται μόνο το ποια θα είναι η πολιτική κατεύθυνση, ποιες θα είναι οι πολιτικές προτεραιότητες της παράταξης. Δεν κρίνεται μόνον το δίλημμα για το μεγάλο ή για το μικρό ΠΑΣΟΚ, για το πλειοψηφικό ΠΑΣΟΚ ή για το μειοψηφικό ΠΑΣΟΚ, για το ΠΑΣΟΚ που διεκδικεί την διακυβέρνηση στο όνομα του λαϊκού συμφέροντος, ή για το ΠΑΣΟΚ που παραμένει φοβικό, εσωστρεφές, παραιτημένο και ηττοπαθές.

Όλα αυτά κρίνονται και η απάντηση που δίνουμε, η απάντηση που δίνει ο λαός της Πάτρας σήμερα εδώ με μαζικό δυναμικό τρόπο, είναι απλή, είναι καθαρή. Λέτε «ναι στο μεγάλο ΠΑΣΟΚ, λέτε ναι στο ΠΑΣΟΚ της νίκης». Λέτε «ναι στο ΠΑΣΟΚ που ίδρυσε, ονειρεύτηκε και μας παρέδωσε ο Ανδρέας Παπανδρέου. Στο ΠΑΣΟΚ του 48%».

Άλλωστε, όταν μιλάμε εδώ στην Πάτρα, οι πλειοψηφίες μεγαλώνουν. Γιατί εδώ δεν έχουμε μόνον το βάρος της κληρονομιάς του Ανδρέα Παπανδρέου, άρα το βάρος του ΠΑΣΟΚ που πήγε στο 48% για να εκφράσει την ελπίδα της μεγάλης πλειοψηφίας του ελληνικού λαού. Εδώ μας βασανίζει και μας προτρέπει η μνήμη του Γέρου της Δημοκρατίας, το 53% ήταν εφικτό, γιατί να μην είναι και πάλι;

Όμως, φίλες και φίλοι, στις 11 του Νοέμβρη κρίνεται και το μέλλον της χώρας. Πιστεύω βαθύτατα ότι το αποτέλεσμα των επόμενων βουλευτικών εκλογών θα κριθεί στις 11 του Νοέμβρη. Μπορούμε να διαμορφώσουμε τις προϋποθέσεις της μελλοντικής μας νίκης.

Και ας σκέφτονται ορισμένοι με έναν περίεργο τρόπο, πως δεν μας ενδιαφέρει το εκλογικό αποτέλεσμα, δεν μας ενδιαφέρουν οι συγκεκριμένοι στόχοι, δεν μας ενδιαφέρει να μετατρέψουμε τις ιδέες μας και τις προτάσεις μας σε πράξη, δεν μας ενδιαφέρει να υπηρετήσουμε το λαό, δεν μας ενδιαφέρει να προσφέρουμε καλύτερες λύσεις, καλύτερη ποιότητα ζωής, να προσφέρουμε δικαιοσύνη, αλληλεγγύη, φροντίδα σε όσους έχουν ανάγκη.

Υπάρχουν δυστυχώς και αυτές οι απόψεις. Οι απόψεις πως υπάρχουν κόμματα τα οποία δεν υπηρετούν το σκοπό τους, δεν διεκδικούν την κυβέρνηση, πρέπει να ασχολούνται με τα εσωτερικά τους προβλήματα, πρέπει να είναι πάντα στραμμένα σε μία εσωτερική ατέλειωτη συζήτηση, για το ιδεολογικό περιεχόμενο και την αξιακή κατεύθυνση της πολιτικής τους.

Αυτό είναι μια παράδοξη άποψη, που εμφανίστηκε για πρώτη φορά στη δημόσια συζήτηση, μετά την ήττα της 16ης Σεπτεμβρίου. Γιατί από το 2004 ως το 2007 είχαμε όλο το περιθώριο, όλη την άνεση, αλλά είχαμε και την υποχρέωση να τα αλλάξουμε όλα. Και αυτό που δεν κάναμε από το 2004 έως το 2007, ενώ είχαμε την εντολή κι ενώ μπορούσαμε, θα το κάνουμε τώρα μετά τις 12 του Νοέμβρη, θα τα αλλάξουμε όλα.

Όλοι μαζί θα τα αλλάξουμε όλα. Θα αφήσουμε πίσω ότι μας καθηλώνει στη μειοψηφία, θα αφήσουμε πίσω ότι μας χωρίζει από τους πολίτες. Θα αφήσουμε πίσω όλα εκείνα που κόβουν τη σχέση μας με τις πλατειές λαϊκές μάζες. Θα ξαναβρούμε τον δρόμο της επικοινωνίας με την μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία, με τη νέα κοινωνική πλειοψηφία που πρέπει να συγκροτήσουμε ακολουθώντας το πρότυπο, το ανεπανάληπτο πρότυπο της μεγάλης πλειοψηφίας της αλλαγής που συγκρότησε ο Ανδρέας Παπανδρέου το 1981.

Πηγαίνουμε προς την διαδικασία της 11ης Νοεμβρίου, κοιτάζοντας τους πολίτες στα μάτια. Απευθυνόμαστε σε όλες τις κοινωνικές δυνάμεις, που μπορούν να βρουν στο ΠΑΣΟΚ τον εκφραστή της αγωνίας και της ελπίδας τους. Απευθυνόμαστε στους φτωχούς, στους περιθωριοποιημένους, στους άνεργους, στους μετανάστες, που είναι αυτή τη στιγμή οι ταπεινότεροι των κατοίκων της ελληνικής επικράτειας.

Απευθυνόμαστε στους χαμηλοσυνταξιούχους, στους μοναχικούς υπερήλικες, στις μονογονεϊκές οικογένειες. Απευθυνόμαστε στους καθημερινούς ανθρώπους της ανάγκης, απευθυνόμαστε στους αγρότες, στους παλιούς αγρότες, αυτούς που βλέπουν την εγκατάλειψη της υπαίθρου, που βλέπουν το αδιέξοδο της αγροτικής πολιτικής του κ. Καραμανλή.

Αλλά και στους δυναμικούς νέους αγρότες, που ξέρουν ότι έχουν μπροστά τους λαμπρό μέλλον και τους λέμε ότι δεν σας θεωρούμε κατάλοιπο μιας άλλης εποχής κι ενός άλλου μοντέλου ανάπτυξης. Σας θεωρούμε πηγή πλούτου για την Ελλάδα και την οικονομία της, σας θεωρούμε πλεονέκτημα στο πλαίσιο μιας πράσινης ανάπτυξης, μιας οικολογικής μεταβιομηχανικής ανάπτυξης.

Απευθυνόμαστε στα δυναμικά μεσαία στρώματα, απευθυνόμαστε στο πιο δυναμικό τμήμα της ελληνικής κοινωνίας, στους ανθρώπους που σηκώνουν την Ελλάδα στους ώμους τους, στους ανθρώπους που βλέπουν το επίπεδο ζωής που έχουν κατακτήσει με κόπους και βάσανα τώρα να κλυδωνίζεται, που βλέπουν να συμπιέζονται προς τη φτώχεια. Απευθυνόμαστε σε όλους αυτούς που βλέπουν την πόρτα της τράπεζας ή την πόρτα των κρατικών υπηρεσιών κλειστή, που δε βρίσκουν βοήθεια και συμπαράσταση σε καμιά προσπάθειά τους.

Απευθυνόμαστε στους φοιτητές, στους σπουδαστές, στους νέους, και θέλουμε να τους δώσουμε τη θέση που τους έδωσε το 1974 ο Ανδρέας Παπανδρέου, όταν τους εμπιστεύθηκε την ισότιμη συμμετοχή τους στην ηγεσία του κινήματος της αλλαγής. Απευθυνόμαστε στις γυναίκες, απευθυνόμαστε στο πιο δυναμικό, στο πιο δημιουργικό, στο πιο τρυφερό τμήμα της ελληνικής κοινωνίας. Εκεί όπου η ανεργία των νέων γυναικών έχει κτυπήσει κόκκινο προ πολλού. Θέλουμε να δείξουμε ότι υπάρχουν άλλες πολιτικές.

Θέλουμε να απαντήσουμε στα σταυρικά διλήμματα της ευρωπαϊκής κυβερνητικής Αριστεράς. Το μεγάλο μας δίλημμα, το μεγάλο δίλημμα όλων των κομμάτων εξουσίας που είναι σοσιαλιστικά, σοσιαλδημοκρατικά, εργατικά, είναι η δυσπιστία των κοινωνιών. Οι πολίτες ταλαιπωρημένοι από τις συντηρητικές πολιτικές, από αυτό το αδιέξοδο και τραγικό μείγμα μονεταρισμού και νεοφιλελευθερισμού, έχουν πια συμβιβαστεί με την ιδέα πως δεν υπάρχει άλλη λύση, δεν υπάρχει άλλη πολιτική.

Βλέπουν πάρα πολύ συχνά σοσιαλιστικά κόμματα να επαγγέλλονται αλλαγές, να διακηρύσσουν προεκλογικά μια άλλη πολιτική και μόλις αναλαμβάνουν τη διακυβέρνηση της χώρας τους αμέσως να έρχονται να στοιχηθούν με τις πιο συντηρητικές ευρωπαϊκές αντιλήψεις. Ο πολίτης δυστυχώς έχει πια δηλητηριαστεί στο πολιτικό του φρόνημα και στο αξιακό του σύστημα. Θεωρεί ότι όλα αυτά είναι μοιραία, ότι δεν έχουμε άλλη λύση, ότι είμαστε υποχρεωμένοι να ακολουθήσουμε έναν μονόδρομο, έναν αυτόματο πιλότο.

Λοιπόν σε αυτήν την τραγική κατάσταση, το ΠΑΣΟΚ πρέπει να απαντήσει, οφείλει να απαντήσει. Πρέπει να εξηγήσει, γιατί μπορεί να εξηγήσει ότι είναι εφικτή μια άλλη πολιτική. Μια πολιτική που αναπτύσσει τη χώρα, που αυξάνει το ΑΕΠ, που μεγαλώνει την εθνική πίτα. Μια πολιτική που εφαρμόζει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για τη χώρα, ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για το κράτος.

Το κράτος είναι το μεγάλο ζήτημα της επόμενης δεκαετίας. Στην συμπεριφορά και την συγκρότηση του κράτους κρίνονται όλα. Πρέπει να πείσουμε τον πολίτη ότι μπορούμε να εφαρμόσουμε μια άλλη πολιτική περιβαλλοντική, μια άλλη πολιτική κοινωνικής δικαιοσύνης, μια άλλη πολιτική αναδιανομής.
Πρέπει να πείσουμε τον πολίτη ότι όταν μιλάμε για αξιοκρατία, όταν μιλάμε για δικαιοσύνη, όταν μιλάμε για ανακατανομή, όταν μιλάμε για αναβάθμιση του κράτους, της κοινωνίας, των θεσμών, του εισοδήματος, των ευκαιριών, των δυνατοτήτων, το εννοούμε και μπορούμε να το κάνουμε. Αυτή είναι η ιστορική υποχρέωσή μας, θα ανταποκριθούμε σε αυτήν.

Φίλες και φίλοι, δεν είναι εύκολο να σπάσουμε αυτή την κρούστα δυσπιστίας στην κοινωνία. Αυτό είναι όμως και η μεγάλη γοητεία μιας προοδευτικής πολιτικής. Γι’ αυτό διαφέρουμε. Γι’ αυτό είμαστε άλλοι. Γι’ αυτό είμαστε καλύτεροι εμείς του ΠΑΣΟΚ. Γι’ αυτό έχει νόημα η δική μας πολιτική πρόταση. Γι’ αυτό εμείς μπορούμε να οδηγήσουμε τη χώρα, εκεί όπου ο κ. Καραμανλής δεν μπορεί ούτε να φανταστεί.

Φίλες και φίλοι, δεν μπορεί να ανεχόμαστε να ανοίγουν μέσα σε ένα μήνα όλα τα μέτωπα και να μην νοιώθουμε το βάρος της ευθύνης μας γιατί επιτρέπουμε και πάλι στον κ. Καραμανλή να κυβερνά τον τόπο.

Εάν τα πράγματα είχαν εξελιχθεί διαφορετικά, τώρα η πρωτοβουλία των κινήσεων θα ανήκε σε εμάς.

Εάν τα πράγματα είχαν εξελιχθεί διαφορετικά, τώρα εμείς θα χειριζόμασταν την εξωτερική πολιτική. Θα είχαμε την δική μας λύση για το ζήτημα των Σκοπίων, ή για την κατεύθυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Θα είχαμε την δική μας αντίληψη για την αναθεώρηση του Συντάγματος και το μέλλον της δημοκρατίας. Θα είχαμε την δική μας πρόταση για το ασφαλιστικό, την δική μας πρόταση για τον προϋπολογισμό. Την δική μας πρόταση για τη φορολογία. Δεν θα κινδύνευε ο Έλληνας πολίτης με την αύξηση του ΦΠΑ. Δεν θα κινδύνευε ο κάθε εργαζόμενος και ο κάθε συνταξιούχος από την περικοπή των συντάξεων, ή την αύξηση των νομοθετημένων ορίων ηλικίας.

Δεν θα είχαμε την καθημερινή κινδυνολογία, την καθημερινή επιχείρηση κατατρομοκράτησης της κοινωνίας. Κάποιοι θέλουν να την κάνουν να παραιτηθεί από τα δικαιώματά της. Κάποιοι θέλουν να κάνουν τους Έλληνες πολίτες να πιστέψουν ότι δεν υπάρχει λύση στο ασφαλιστικό, χωρίς μείωση των συντάξεων και χωρίς αύξηση των νομοθετημένων ορίων ηλικίας.

Όλα αυτά συμβαίνουν επειδή δώσαμε και πάλι στον κ. Καραμανλή τη δυνατότητα να κυβερνά τον τόπο. Δώσαμε στην δεξιά τη δυνατότητα να υπαγορεύει την ατζέντα και να καθιστά την κοινωνία αντίπαλό της.

Αυτό το βάρος πρέπει να το άρουμε. Πρέπει να αποκαταστήσουμε τη φυσική ροή των πραγμάτων και η ευκαιρία μας δίνεται στις 11 Νοέμβρη. Και μας δίνεται γιατί είμαστε υποχρεωμένοι πάρα πολύ σύντομα να απαντήσουμε στον κ. Καραμανλή με ευθύτητα. Και λένε ορισμένοι, «μα, δεν ψάχνουμε την εξουσία για την εξουσία. Δεν ψάχνουμε έναν αντι-Καραμανλή, ο οποίος μπορεί να τον αντιμετωπίσει στη Βουλή, ή στα ΜΜΕ».

Προφανώς. Αυτό που ψάχνουμε είναι η σαφήνεια του πολιτικού μας λόγου. Αυτό που ψάχνουμε είναι η καθαρότητα των ιδεολογικών μας θέσεων. Αλλά αυτά πρέπει να τα πιστεύεις, πρέπει να τα λες και πρέπει να τα πράττεις. Κι αυτό θα κάνουμε από τις 12 Νοέμβρη και μετά.

Φίλες και φίλοι, συντρόφισσες και σύντροφοι, υπάρχουν τρεις απαράβατοι όροι προκειμένου το ΠΑΣΟΚ να αποκαταστήσει τη σχέση του με την κοινωνία και τη σχέση του με την ιστορία. Ο πρώτος όρος είναι να διαμορφώσουμε επιτέλους ένα νέο ανανεωμένο ΠΑΣΟΚ της νίκης. Ένα ΠΑΣΟΚ θεσμικό, δημοκρατικό, συλλογικό, αποκεντρωμένο. Ένα ΠΑΣΟΚ των πολιτών, ένα ΠΑΣΟΚ των περιφερειών. Εδώ η Αχαϊα, η Πάτρα, η Δυτική Ελλάδα ασφυκτιά. Χρειάζεται χειραφέτηση, χρειάζεται αναπτυξιακό περιφερειακό μοντέλο. Χρειάζεται να αποφασίζει η ίδια και να εφαρμόζει η ίδια τις αποφάσεις της. Χρειάζεται να αναπνεύσει.

Η Πάτρα, ένας τόπος προνομιακός με το πανεπιστήμιο, με το λιμάνι, με φυσικό πλούτο, με πολιτιστικά μνημεία παγκοσμίου επιπέδου. Η Πάτρα είναι υπόδειγμα ανάπτυξης και προοπτικής για μια οικονομία της γνώσης, για μια οικονομία των υπηρεσιών, για μια οικονομία της καινοτομίας. Για μια κοινωνία που δίνει δουλειά, όραμα και ελπίδα στους νέους ανθρώπους. Στο όνομα αυτών των παιδιών οφείλουμε να αγωνιστούμε για το νέο ΠΑΣΟΚ της νίκης.

Η πρώτη προϋπόθεση είναι ένα ΠΑΣΟΚ, ένα ΠΑΣΟΚ αξιόπιστο, ένα ΠΑΣΟΚ ειλικρινές, ένα ΠΑΣΟΚ που έχει καθαρό πρόσωπο απέναντι στην κοινωνία.

Προσέξτε τι απαιτεί η κοινωνία; Απαιτεί αξιοκρατία, απαιτεί δημοκρατία, απαιτεί ομαλή λειτουργία των θεσμών, αναβάθμιση του πολιτικού συστήματος. Απαιτεί αποκέντρωση, απαιτεί περιφερειακή ανάπτυξη, απαιτεί νέες ιδέες. Απαιτεί να είσαι επινοητικός, δυναμικός, αποτελεσματικός, αποφασιστικός, αλλά και συναινετικός εκεί που χρειάζεται.

Πώς μπορούμε να πείσουμε τον κόσμο; Πώς μπορούμε να φέρουμε στις δικές μας τάξεις τη μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών, όταν μιλάμε για αξιοκρατία και υπάρχει αμφιβολία αν στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ εφαρμόζουμε την αξιοκρατία. Πώς είναι δυνατόν να μιλάμε αξιόπιστα για την ανάγκη ομαλής λειτουργίας της δημοκρατίας και αναβάθμιση των δημοκρατικών θεσμών, όταν έχουμε στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ έλλειμμα εσωκομματικής δημοκρατίας και συλλογικότητας.

Πώς είναι δυνατόν να μιλάμε αξιόπιστα για αποκέντρωση, για περιφερειακή ανάπτυξη, για δίκαιη κατανομή των πόρων μεταξύ κέντρου και τοπικής αυτοδιοίκησης, όταν το ΠΑΣΟΚ είναι ένα κόμμα συγκεντρωτικό στην οργανωτική του δομή;

Όταν οι περιφερειακές, νομαρχιακές και δημοτικές μας οργανώσεις δεν έχουν χειραφετηθεί, δεν έχουν ουσιαστικό πολιτικό λόγο. Δεν λαμβάνουν αποφάσεις για τα θέματα που τους ενδιαφέρουν. Όταν το μέλος, ο φίλος, ο πολίτης, δεν ερωτάται από εμάς για τα μεγάλα θέματα, για όλα τα θέματα; Δεν υπάρχουν θέματα ακατάλληλα για τους πολίτες και θέματα κατάλληλα για τους πολίτες. Ανήκουμε στους πολίτες, οι πολίτες αποφασίζουν.

Η συμμετοχική δημοκρατία δεν είναι μια ρητορική εξαγγελία. Είναι μια επώδυνη, καθημερινή, δημοκρατική πράξη. Χρειαζόμαστε λοιπόν ένα ΠΑΣΟΚ που να έχει όλα αυτά τα χαρακτηριστικά. Να είναι δηλαδή ειλικρινές, υγιές, αξιόπιστο, αντικαθεστωτικό, χωρίς παραγοντισμούς, χωρίς οικογενειοκρατίες, χωρίς πελατειακά δίκτυα, χωρίς αδιαφάνεια.

Δεύτερον, χρειάζεται, να ξεκαθαρίσουμε με ποιους είμαστε και με ποιους δεν είμαστε. Να ανοίξουμε μέτωπα, αλλά μέτωπα πλειοψηφικά, μέτωπα που μας φέρνουν στο πλευρό της κοινωνίας. Μέτωπα που μετατρέπουν το ΠΑΣΟΚ σε μια μεγάλη κοίτη, όπου μπορεί να συρρεύσει το ρεύμα όλης της κοινωνίας.
Ε, λοιπόν εμείς λέμε με ποιους είμαστε. Είμαστε με τους μη προνομιούχους του 2007. Είμαστε με όλους αυτούς που καταλαβαίνουν ότι χρειάζονται ένα δυναμικό κόμμα, χρειάζονται ένα φορέα πολιτικής έκφρασης που να μπορεί να τους δώσει λύση στα προβλήματά τους. Να μπορεί να διαχειριστεί την εξουσία στο όνομα του λαού και στο όνομα του δημοσίου συμφέροντος.

Χρειαζόμαστε, τρίτον, ένα σχέδιο για τη χώρα. Ένα σχέδιο για το κράτος, την οικονομία και την κοινωνία. Ένα ολοκληρωμένο μεταβιομηχανικό μοντέλο ανάπτυξης. Το κορυφαίο όμως ζήτημα, το ζήτημα από το οποίο εξαρτώνται όλα τα άλλα, το ασφαλιστικό, η παιδεία, η υγεία, η περιφερειακή ανάπτυξη, η τοπική αυτοδιοίκηση, είναι όπως είπα και προηγουμένως, το κράτος.

Η 10ετία που ακολουθεί είναι η 10ετία στην οποία το κράτος έχει την ευθύνη για την πορεία της οικονομίας και της κοινωνίας, όχι επειδή αναβιώνουν παλιές κρατικιστικές αντιλήψεις, αλλά γιατί οι σύγχρονες αγωνιούσες ευρωπαϊκές κοινωνίες, οι κοινωνίες της ανασφάλειας, έχουν αντιληφθεί μερικά πάρα πολύ απλά πράγματα. Έχουν αντιληφθεί ότι η κοινωνία από μόνη της είναι μια μικρή ζούγκλα. Παράγει αδικία, παράγει βία, παράγει εγκατάλειψη, περιθωριοποιεί και διώχνει ανθρώπους. Είναι μια κοινωνία που δεν οδηγεί ούτε στην ευτυχία, ούτε στην αλληλεγγύη, ούτε στη συνοχή.

Η οικονομία και η αγορά από μόνη της οδηγεί στη συσσώρευση του πλούτου, στη διεύρυνση της φτώχιας, στη διόγκωση των ανισοτήτων. Πού ελπίζει ο πολίτης; Πού μπορεί το κοινωνικό του ζήτημα, το οικονομικό του ζήτημα να βρει λύση, διέξοδο, προοπτική; Στη δημοκρατία, στην πολιτική, στην ψήφο, στο κράτος; Στο κράτος δικαίου, στο κοινωνικό κράτος, το σύγχρονο κοινωνικό κράτος μπορεί να ανακόψει τις αδικίες της κοινωνίας και της οικονομίας. Να προσφέρει ασφάλεια, να προσφέρει φροντίδα, να αποκαταστήσει αδικίες, να λειτουργήσει ως δίχτυ ασφάλειας γι’ αυτόν που βλέπει να χάνει το έδαφος κάτω από τα πόδια του.

Αυτό είναι το μεγαλείο των ιδεών της ευρωπαϊκής σοσιαλιστικής αριστεράς. Η ευρωπαϊκή σοσιαλιστική αριστερά, στην οποία ανήκει το ΠΑΣΟΚ ως ένας από τους δυναμικότερους εκφραστές της, γεννήθηκε όταν έγινε κατανοητό από όλους, ότι τα γηρατειά, η αρρώστια, ο σεισμός, η πυρκαγιά, η διάλυση της οικογένειας, η ορφάνια, δεν είναι προσωπικά ατυχήματα αυτού που του συμβαίνουν, αλλά είναι προβλήματα κοινωνικά, είναι προβλήματα πολιτικά, είναι προβλήματα κυβερνητικής πολιτικής.

Πάνω σε αυτή την απλή ιδέα γεννιέται όλο το οικοδόμημα, όλος ο αστερισμός των δικών μας ιδεών, των ιδεών της ευρωπαϊκής προοδευτικής παράταξης.
Δεν αξίζει συντρόφισσες και σύντροφοι στο όνομα αυτών των απόψεων, αυτών των αρχών, αυτών των ευαισθησιών, να δώσουμε αγώνα και να κερδίσουμε τον αγώνα;

Δεν είναι κρίμα τη χώρα να την καθοδηγεί, αυτή την πρώτη δεκαετία του 21ου αιώνα μια συντηρητική παράταξη, χωρίς τις ευαισθησίες, χωρίς τα οράματα, χωρίς τον αξιακό κώδικα που έχουμε εμείς; Αυτή είναι η διαφορά μας, αυτή είναι η πίστη μας, αυτό είναι το πλεονέκτημά μας. Με αυτά τα οράματα θα νικήσουμε, με αυτά θα κυβερνήσουμε.

Είναι κρίμα το ΠΑΣΟΚ να φλερτάρει με μερικές απλές παροιμίες που έχει διαμορφώσει η βαθιά σοφία του ελληνικού λαού. Είναι κρίμα μερικοί να προσχωρούν στην αντίληψη ότι "όσα δε φτάνει η αλεπού πρέπει να τα κάνουμε κρεμαστάρια". Εάν δεν μπορούμε να κερδίσουμε, εάν η δύναμή μας μειώνεται, εάν δεν μπορούμε να φτάσουμε τον πήχη της νίκης και της κυβέρνησης στο όνομα του λαού και των απλών ανθρώπων που έχουν ανάγκη από μια άλλη πολιτική, δεν χρειάζεται να υπεκφεύγουμε και να ανακαλύπτουμε εύσχημες δικαιολογίες, μετά την ήττα, ότι πρέπει να αποσαφηνίσουμε το ιδεολογικό μας στίγμα και το πολιτικό μας πρόγραμμα.

Φίλες και φίλοι, στις εκλογές του 2007 δεν έχασε η ιδεολογική μας διακήρυξη, που ψήφισε ομόφωνα το Συνέδριο του 2005. Είναι ένα από τα πιο καθαρά ιδεολογικά κείμενα της Ευρωπαϊκής Σοσιαλιστικής Αριστεράς. Δεν έχασε στις εκλογές του 2007 το κυβερνητικό μας πρόγραμμα, που με τόσο κόπο και με τόση επιτυχία διαμόρφωσε η ομάδα που δούλεψε υπό τη διεύθυνση της Άννας Διαμαντοπούλου. Τις εκλογές δεν τις κερδίζουν ούτε τις χάνουν τα κείμενα, τις κερδίζουν ή τις χάνουν τα πρόσωπα, γιατί ο κόσμος θέλει να εμπιστευθεί την τύχη του σε πρόσωπα με ευαισθησία, με ιδέες, με αξίες.

Ο κόσμος θέλει να εμπιστευθεί την τύχη του σε πρόσωπα που πιστεύει ότι όταν θα φτάσει η κρίσιμη στιγμή, όταν θα τεθεί το κρίσιμο δίλημμα, θα πάρουν αποφάσεις υπέρ του εθνικού συμφέροντος, θα πάρουν αποφάσεις υπέρ των πολλών, θα πάρουν αποφάσεις υπέρ των αδυνάτων, υπέρ των φτωχών, υπέρ των μεσαίων. Αυτό έχει πάρα πολύ μεγάλη σημασία για να δούμε ποιο είναι το στοίχημα της 11ης Νοεμβρίου. Το στοίχημα λοιπόν αφορά το ΠΑΣΟΚ του μέλλοντος και το μέλλον της χώρας. Και η απάντησή μας θα είναι "ναι στο ΠΑΣΟΚ του μέλλοντος και το μέλλον της χώρας".

Υπάρχει όμως φίλες και φίλοι, υπάρχει συντρόφισσες και σύντροφοι και μια άλλη παροιμία που λέει "όποιος δε θέλει να ζυμώσει σαράντα μέρες κοσκινίζει". Μπορούσαμε από το 2004 ως το 2007 να έχουμε διορθώσει όλα τα λάθη, να έχουμε καλύψει όλα τα κενά, να έχουμε ανταποκριθεί στη βοή της κοινωνίας, να έχουμε τιμήσει το ένα εκατομμύριο πολιτών που ήρθαν και ψήφισαν στη διαδικασία του 2004. Ακόμη ηχεί στα αυτιά όλων μας το σύνθημα «άλλαξέ τα όλα» και είναι κρίμα που αυτό δεν έγινε. Πρέπει να αλλάξουν όλα, θα τα αλλάξουμε όλα.

Πρέπει όμως να σκεφτούμε και ποια είναι αυτά που δεν αλλάζουν με τίποτα, ποιες είναι οι απαράβατες αξίες μας, ποιες είναι οι βάσεις της ύπαρξής μας της ιδεολογικής και της πολιτικής. Και μιλώντας εδώ στην Πάτρα, την κοιτίδα του Γεωργίου Παπανδρέου, του πατέρα της δωρεάν δημόσιας παιδείας, να δώσω ένα παράδειγμα.

Ενώ όλα αλλάζουν, υπάρχουν ορισμένες αναλλοίωτες και θεμελιώδεις ιδεολογικές και πολιτικές παραδοχές και μια από τις παραδοχές αυτές είναι «το δημόσιο σχολείο, το δημόσιο πανεπιστήμιο, η δωρεάν παιδεία». Η Ελλάδα έγινε ό,τι έγινε από τον 19ο αιώνα μέχρι σήμερα χάρη στο εκπαιδευτικό της σύστημα, χάρη στο δημόσιο πανεπιστήμιο, χάρη στο δημόσιο σχολείο.

Έχω πει πολλές φορές φίλες και φίλοι ότι είμαι ένας από σας. Δεν έχω γεννηθεί μέσα στην εξουσία, κατάγομαι -αυτή είναι η απώτερη καταγωγή μου- από ένα φτωχό και καμένο χωριό της Νότιας Εύβοιας και γεννήθηκα στις φτωχικές γειτονιές της Δυτικής Θεσσαλονίκης. Μεγάλωσα μέσα στο δημόσιο σχολείο, ανδρώθηκα μέσα στο δημόσιο πανεπιστήμιο και αυτό υπηρετώ ως δάσκαλος, ως καθηγητής. Αυτό είναι το βίωμά μου, αυτό είναι το βίωμα όλης της ελληνικής κοινωνίας.

Η μάχη για το πανεπιστήμιο, η μάχη για το άρθρο 16, είναι μάχη για τη φυσιογνωμία μας, είναι μάχη για την ισότητα των ευκαιριών, είναι μάχη για την αναδιανομή των δυνατοτήτων που δίνουμε σε κάθε νέο. Η υποχρέωση του σύγχρονου κοινωνικού κράτους και όταν μιλάω για κοινωνικό κράτος δεν εννοώ ένα ίδρυμα ή ένα πουγκί που μοιράζει χρήματα, εννοώ ένα ολοκληρωμένο μοντέλο ανάπτυξης.

Η πρώτη λοιπόν υποχρέωση του σύγχρονου αναπτυξιακού κοινωνικού κράτους, είναι να βοηθάει τα νέα παιδιά στο ξεκίνημά τους. Ένα ισχυρό, υγιές ξεκίνημα, στη δουλειά, στην επιστήμη, στο γραφείο, στο επάγγελμα, στη νέα αγροτική επιχείρηση, είναι η πρώτη και η πιο θεμελιώδης υποχρέωση του σύγχρονου κοινωνικού κράτους.

Και η επόμενη μεγάλη υποχρέωση είναι να βοηθήσεις την ομαλή έξοδο κάθε πολίτη από τον εργασιακό του βίο, ώστε να μπορέσει ως ενεργός πολίτης με αξιοπρέπεια, με δικαιοσύνη, με σιγουριά, να ζήσει την τρίτη, την πιο ώριμη, την πιο γοητευτική φάση της ζωής του. Έχουμε λοιπόν την υποχρέωση όλα αυτά να τα δώσουμε στον κόσμο και όλα αυτά κρίνονται κατά βάθος στις 11 Νοεμβρίου.

Φίλες και φίλοι, συντρόφισσες και σύντροφοι, τα μάτια όλης της κοινωνίας είναι στραμμένα στο ΠΑΣΟΚ. Αυτό είναι μια μεγάλη επιτυχία. Ξαναφέραμε την πολιτική στο προσκήνιο και ξαναφέραμε το ΠΑΣΟΚ στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος.

Πρέπει αυτήν την περίοδο να δείξουμε τον καλύτερο εαυτό μας, πρέπει να γοητεύσουμε τους πολίτες, πρέπει να ανοίξουμε τις πόρτες και τα παράθυρα του ΠΑΣΟΚ να μπει φως, να μπουν νέες κοινωνικές δυνάμεις, να έρθουν όλοι όσοι πιστεύουν σε μας, όλοι όσοι θα μας ψηφίσουν την επόμενη φορά στην διαδικασία της 11ης Νοεμβρίου. Εσείς πρέπει να πάρετε την υπόθεση αυτή στα χέρια σας, η κοινωνία πρέπει να μιλήσει. Το κοινωνικό αυθεντικό ΠΑΣΟΚ πρέπει να αποφασίσει, πρέπει να δώσει τον δικό του τόνο, την δική του κατεύθυνση.

Στις 16 Σεπτεμβρίου ένοιωσα ότι δεν αντιδρούμε όπως πρέπει να αντιδράσουμε. Ένοιωσα ότι δε λέμε όλα όσα πρέπει να πούμε, ότι δεν ομολογούμε ή δεν συνειδητοποιούμε το μέγεθος της ήττας και το βάθος του προβλήματος. Ένοιωσα ότι δεν έχουμε όλοι την ευαισθησία που πρέπει να έχουμε, σε σχέση με την εσωκομματική δημοκρατία. Και πήρα την απόφαση να θέσω τον εαυτό μου στη διάθεση της παράταξης.

Δεν έχω καμιά φιλοδοξία, δεν με ενδιαφέρει καθόλου η αναβάθμισή μου σε έναν άλλο ρόλο. Εάν η παράταξη, εάν η κοινωνία κρίνει ότι έχει ανάγκη από τις υπηρεσίες μου, είμαι έτοιμος να τις προσφέρω. Μόνος μου δεν μπορώ να κάνω τίποτα. Δεν θέτω κανένα ατομικό στοίχημα, είναι ένα στοίχημα ανούσιο, δεν με ενδιαφέρει.

Βρίσκομαι στην πολιτική υπό ένα βασικό όρο: Κανείς να μην μπορεί να μου πει όταν μας δοθεί ξανά η δυνατότητα να διαχειριστούμε την τύχη του τόπου ότι δεν τηρούμε τις υποσχέσεις μας, ότι δεν είμαστε επαρκώς ευαίσθητοι. Δε θέλω κανείς να μου πει ότι αντιμετωπίζω τα θέματα με απάθεια ή με γραφειοκρατικό υπηρεσιακό τρόπο ή ότι στα κρίσιμα διλήμματα δίνω απαντήσεις που δεν είναι οι πιο προοδευτικές, οι πιο φιλολαϊκές που μπορεί να δώσει ένα κόμμα όπως το ΠΑΣΟΚ.

Θέλω μαζί σας μια σχέση που δεν είναι μόνον πολιτική, αλλά είναι και συναισθηματική και ηθική. Θέλω να μπορούμε να κοιταζόμαστε στα μάτια, θέλω να μπορούμε να μοιραζόμαστε την ίδια αγάπη για την παράταξη, την ίδια αγάπη για την πατρίδα, την ίδια ελπίδα για το μέλλον. Εάν η παράταξη δεν έχει ανάγκη από τις υπηρεσίες μου, η επιλογή της φυσικά είναι σεβαστή, η ίδια ξέρει. Υπάρχει συλλογικό δημοκρατικό ένστικτο, το οποίο μπορεί να αντιμετωπίσει όλα τα προβλήματα και να δώσει όλες τις λύσεις.

Πρέπει όμως να αφήσουμε τη λογική, το συναίσθημα, την ηθική να εκφραστεί, να δημιουργήσει, να δώσει τη δική της ολοκληρωμένη απάντηση στις 11 του Νοέμβρη. Πρέπει να διαφυλάξουμε την διαδικασία αυτή ως κόρη οφθαλμού. Πρέπει να φροντίσουμε, ώστε όπως έλεγε η Μελίνα Μερκούρη «το ΠΑΣΟΚ ν’ αρχίσει να ξαναρέσει στους πολίτες».

Πρέπει να ξανακάνουμε το ΠΑΣΟΚ μόδα, να το κάνουμε την πρώτη επιλογή της μεγάλης πλειοψηφίας των πολιτών. Πρέπει να μας αγκαλιάσουν όλες οι γενιές, πρέπει να κάνουμε ξανά το ΠΑΣΟΚ κίνημα νέων, αλλά και κίνημα νεανικό, κίνημα ανατρεπτικό, κίνημα ριζοσπαστικό, αλλά και κόμμα αξιόπιστο, κόμμα υπεύθυνο, κόμμα θεσμικό, κόμμα με εθνική και κοινωνική ευθύνη.

Θέτω λοιπόν τον εαυτό μου και τις όποιες δυνάμεις έχω στη διάθεση της παράταξης. Η απόφαση ανήκει σε σας, ανήκει στο μεγάλο ΠΑΣΟΚ της κοινωνίας. Και είμαι βέβαιος ότι η απάντηση που θα δοθεί θα είναι η απάντηση που διασφαλίζει το ΠΑΣΟΚ του αύριο, το ΠΑΣΟΚ του μέλλοντος.

Εμπρός λοιπόν φίλες και φίλοι, συντρόφισσες και σύντροφοι, όλοι μαζί μπορούμε, όλοι μαζί μπορούμε να κάνουμε το μεγάλο ΠΑΣΟΚ της νίκης, όλοι μαζί μπορούμε να δώσουμε προοπτική και ελπίδα στο λαό, όλοι μαζί μπορούμε να δώσουμε νόημα και εξουσία σε κάθε περιφέρεια, όλοι μαζί μπορούμε να νικήσουμε στη μεγάλη μάχη που ανοίγεται μπροστά μας στις επόμενες εκλογές, στα νέα μεγάλα στοιχήματα.

Πάρτε την υπόθεση στα χέρια σας, μην αφήσετε το ΠΑΣΟΚ να μικρύνει, μην αφήσετε το ΠΑΣΟΚ να καθίσει στα χαμηλότερα δυνατά ποσοστά. Για μας η παρακαταθήκη του Ανδρέα Παπανδρέου είναι εντολή: «Εμπρός για το μεγάλο ΠΑΣΟΚ της νίκης, εμπρός για το νέο 48%, εμπρός για ένα ΠΑΣΟΚ με καθαρό λόγο, με ιδεολογική αναφορά, με όραμα, με αξίες, με φύση. Εμπρός για μια Ελλάδα που αξίζει στους Έλληνες».

Γεια σας και με τη νίκη. Στις 11 του Νοέμβρη συναντάμε ξανά την ιστορία και την προοπτική. Γεια σας και με τη νίκη.

Tags: Πολιτικές Ομιλίες, 2007