Αθήνα 16 Ιουνίου 2017

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στο ΑΠΕ- ΜΠΕ

Μια πρώτη αποκρυπτογράφηση της απόφασης του Eurogroup της 15.6.2017

Το Eurogroup της 15.6.2017 επισημοποίησε με εκτενείς και περίτεχνες  διατυπώσεις την πλήρη αδυναμία της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ να διαπραγματευθεί και κατέγραψε τις βαριές επιπτώσεις που έχει στην ελληνική οικονομία η δεύτερη κρίση, η κρίση μέσα στην κρίση που βιώνει η χώρα τα τελευταία δυόμιση χρόνια, για λόγους αμιγώς πολιτικούς. Ας δούμε λοιπόν τι έγινε στο Eurogroup. 

1. Ολοκληρώθηκε επιτέλους η δεύτερη αξιολόγηση του τρίτου μνημονίου και αποφασίσθηκε η εκταμίευση 8,5 δις ( σε πρώτη φάση 7,7 εκ των οποίων 6,9 για τις επικείμενες λήξεις και 0,8 για κάλυψη κάποιων ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του δημοσίου και για το σχηματισμό ενός μικρού αποθεματικού ασφάλειας). Αυτό βεβαίως θα έπρεπε και θα μπορούσε να έχει συμβεί πολύ νωρίτερα. Το κόστος της καθυστέρησης και των επικοινωνιακών τεχνασμάτων είναι δυστυχώς πολύ μεγάλο και υπονομεύει την πραγματική οικονομία και την ίδια τη δυναμική του χρέους, ζήτημα για το οποίο υποτίθεται ότι κόπτεται η κυβέρνηση.

2. Το Eurogroup επιβεβαίωσε τη συμφωνία για το «πρόγραμμα μετά το πρόγραμμα», δηλαδή για το μνημόνιο τέσσερα και τα βαρειά δημοσιονομικά μέτρα ( περικοπές συντάξεων, μείωση αφορολόγητου κοκ) που το συνοδεύουν μέχρι και το 2022. Και έθεσε τις βάσεις για το διαρκές μνημόνιο μέχρι το 2060 αντί να διαμορφωθεί ένας καθαρός χάρτης εξόδου

Tags: Δημόσιο ΧρέοςΆρθρα 2017

Αθήνα, 3 Ιουνίου 2017

Άρθρο Ευ. Βενιζέλου στην Καθημερινή της Κυριακής

 

Τα τέσσερα προαπαιτούμενα για βιώσιμο χρέος

 

Το χρέος είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα της χώρας, όχι πρωτίστως οικονομικά, αλλά πολιτικά και ως ζήτημα νοοτροπίας. Το δημόσιο χρέος μπορεί όμως από βάρος του παρελθόντος να καταστεί το κλειδί του μέλλοντος. Το παρεμποδίζουν αυτό οι μεταμορφώσεις και οι αντιστάσεις του δημοσιονομικού εθνικολαϊκισμού. Αυτές πληρώνουμε πανάκριβα δυόμισι χρόνια τώρα, με το κόστος να αυξάνεται  γεωμετρικά. 

Στο Eurogroup της 22.5.2017 τονίστηκε ότι όλα θα κινηθούν στο πλαίσιο των αποφάσεων του Eurogroup του Μαΐου 2016 που εξειδικεύτηκαν τεχνικά, ώς ένα βαθμό, το Νοέμβριο του 2016, με τη μορφή των λεγομένων βραχυπροθέσμων μέτρων, απόδοσης, σε απόλυτους αριθμούς, μόλις 45 δις το 2060. Τονίστηκε επίσης ότι οι πρόσθετες παραμετρικές επεμβάσεις, εφόσον είναι αναγκαίες, θα εφαρμοστούν μετά  τον Αύγουστο του 2018. Ο Κλάους Ρέγκλινγκ υπογράμμισε ότι βάση όλης της συζήτησης είναι η παρέμβαση που έγινε το 2012 στο χρέος. Την περασμένη Τετάρτη, στο συνέδριο του Economist στη Φραγκφούρτη, ο επικεφαλής οικονομολόγος του ESM παρουσίασε τους αριθμούς για το μέγεθος της αναδιάρθρωσης του 2012 και την προοπτική που αυτή έχει δημιουργήσει για συμπληρωματικά μέτρα.

Tags: Άρθρα 2017

Αθήνα 14 Μαΐου 2017

 Άρθρο Ευ. Βενιζέλου στο ΒΗΜΑ της Κυριακής

Η έξοδος από το μνημόνιο ως είσοδος στο επόμενο

 

Βασικό στερεότυπο των ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ  ήταν η καταγγελία των «προηγούμενων» γιατί είχαν αποδεχθεί την επιδίωξη υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων. Η μείωση των επιδιωκόμενων πλεονασμάτων στο 2% του ΑΕΠ υποστηρίχθηκε τόσο από την ΤτΕ, όσο και από την αντιπολίτευση. Άλλωστε το ζήτημα αυτό το είχα θέσει κατ´ επανάληψη, πολύ πριν τις εκλογές του 2015, καθώς μετά τη ριζική αναδιάρθρωση του δημοσίου χρέους το 2012, είναι εφικτή η περαιτέρω μείωση των ήδη δραστικά μειωμένων, σε σχέση με το 2011, ετήσιων τόκων και η εξομάλυνση της καμπύλης τους. Η ελληνική οικονομία χρειάζεται δημοσιονομικό χώρο (fiscal space). Η μείωση του στόχου για  πρωτογενές πλεόνασμα μπορεί να υπεραναπληρωθεί από υψηλότερο ρυθμό ανάπτυξης. Σε συνδυασμό με ένα επίπεδο πληθωρισμού αποδεκτό στο πλαίσιο της ευρωζώνης, αυτό θα οδηγούσε σε  ονομαστική διόγκωση του ΑΕΠ που θα βελτίωνε σημαντικά το κλάσμα «δημόσιο χρέος προς ΑΕΠ» μέσω της αύξησης του παρονομαστή.

Η προσέγγιση αυτή ήταν αποτέλεσμα μιας συγκροτημένης και επίπονης στρατηγικής για το δημόσιο χρέος και τη δημοσιονομική προσαρμογή. Η στρατηγική αυτή απέδιδε καρπούς και επέτρεπε περαιτέρω βελτιώσεις μέσω των πρόσθετων παραμετρικών αλλαγών στο χρέος που είχαν συμφωνηθεί ήδη από το 2012.

Tags: Η Εξέλιξη της ΚρίσηςΆρθρα 2017

Αθήνα, 22 Απριλίου 2017

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στην προσωπική του σελίδα

Τι σημαίνει πραγματικά το υπερβολικά μεγάλο πρωτογενές πλεόνασμα του 2016;

Η εντυπωσιακή υπέρβαση του στόχου του 2016 για πρωτογενές πλεόνασμα (έσοδα μείον δαπάνες χωρίς να υπολογίζονται οι τόκοι εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους) που ήταν  0,5 % του ΑΕΠ (λιγότερο από 1 δις) και η καταγραφή πρωτογενούς πλεονάσματος ύψους 3,9% του ΑΕΠ (6,9 δις), εμφανίστηκε από την κυβέρνηση ως μεγάλη επιτυχία της.

Το δημοσιονομικό αυτό αποτέλεσμα αφορά όμως μια ακόμη χρονιά (2016) ύφεσης για την ελληνική οικονομία. Οριακής ύφεσης, αλλά πάντως ύφεσης, παρά τις εντυπωσιακά θετικές προβλέψεις για το ρυθμό ανάπτυξης του 2015 και του 2016 που υπήρχαν πριν τις εκλογές του Ιανουαρίου 2015. 

Τι σημαίνει λοιπόν αυτή η μεγάλη υπερκάλυψη του στόχου του πρωτογενούς πλεονάσματος για την πραγματική οικονομία, τη ρευστότητα, τις επενδύσεις, την κατανάλωση, την απασχόληση; Τι σημαίνει για  την ολοκλήρωση της μακρόσυρτης διαπραγμάτευσης σχετικά με την περιβόητη αξιολόγηση, τόσο με την στενή έννοια του όρου ως προϋπόθεση εκταμίευσης των δόσεων του τρέχοντος τρίτου προγράμματος, όσο και με την πολύ ευρύτερη έννοια της συμφωνίας για ένα -τέταρτο - πρόγραμμα μετά τη λήξη του τρέχοντος προγράμματος τον Ιούλιο του 2018; Ενός προγράμματος με σκληρούς όχι μόνο διαρθρωτικούς αλλά και  δημοσιονομικούς  όρους συνδεδεμένους κυρίως  με τα περιβόητα πρόσθετα μέτρα για το χρέος ( πρόσθετα σε σχέση με τη δραστική επέμβαση του 2012), αλλά κατά πάσα πιθανότητα χωρίς νέο δάνειο;

Tags: Δημόσιο ΧρέοςΆρθρα 2017

Αθήνα, 9 Απριλίου 2017

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στο ΒΗΜΑ της Κυριακής

 

Δεν νομιμοποιούνται να  δεσμεύουν το μέλλον της χώρας

 

Από πού αντλεί άραγε η σημερινή κυβέρνηση τη νομιμοποίηση να διαπραγματεύεται δημοσιονομικά μέτρα για την περίοδο που αρχίζει μετά το τέλος του τρέχοντος τρίτου προγράμματος, δηλαδή για το τέταρτο «μνημόνιο», ενδιαφερόμενη μόνο αυτά να μην εφαρμοστούν εντός των χρονικών ορίων της δικής της θητείας, με τη φρούδα ελπίδα ότι θα εξαντλήσει τα συνταγματικά περιθώρια παραμονής της στην εξουσία; Από πουθενά.

Στην εύλογη ερώτηση, ποια είναι η εναλλακτική λύση, η απάντηση είναι να διεκδικήσει η αντιπολίτευση να κάνει τη διαπραγμάτευση για το πλαίσιο στο οποίο θα πορευθεί η χώρα μετά τον Ιούλιο του 2018 και κυρίως από το 2019 και μετά. Όχι προφανώς από τη θέση της αντιπολίτευσης, αλλά προτείνοντας ένα κυβερνητικό σχήμα ευρύτερης συνεργασίας των δημοκρατικών φιλοευρωπαϊκών δυνάμεων που θα προκύψει μέσα από εκλογές. Ένα σχήμα στο οποίο θα κληθεί και ο ηττημένος ΣΥΡΙΖΑ να συμβάλει, αν θέλει, χωρίς όμως να μπορεί να παρεμποδίσει τις εξελίξεις ή να αλλοιώσει το στρατηγικό πλαίσιο.

Δεν μπορεί να αφήνουμε τη σημερινή κυβέρνηση να δεσμεύει τη χώρα μακροπροθέσμως και να την καθηλώνει στη μιζέρια της αμφιθυμίας, των μικροκομματικών τεχνασμάτων και της αβεβαιότητας, με το επιχείρημα ότι τώρα προέχει το κλείσιμο της αξιολόγησης. Ή με την υφέρπουσα παραδοχή ότι  τα μέτρα που ζητούνται από τους εταίρους είναι αναγκαία και η κατάληξη της «διαπραγμάτευσης» θα ήταν η ίδια, όποια και αν ήταν η ελληνική κυβέρνηση. Αν αυτό ισχύει σε μεγάλο βαθμό για τις επιβεβλημένες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, δεν ισχύει για το δημοσιονομικό πλαίσιο, αρχής γενομένης από τη συμφωνημένη το 2012 συμπληρωματική ρύθμιση για το χρέος. Δεν ισχύει επίσης για το πολιτικό κλίμα της διαπραγμάτευσης και  για την επιρροή που ασκεί η εκάστοτε  κυβέρνηση στο οικονομικό κλίμα και την αίσθηση  εμπιστοσύνης και προοπτικής.

Tags: Άρθρα 2017

Αθήνα, 28 Ιανουαρίου 2017

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στα ΝΕΑ

Πόσο διαρκούν δύο χρόνια ;

Η Ιστορία δεν γράφεται γραμμικά ούτε υπό κανονικές συνθήκες θερμοκρασίας και πιέσεως. Γράφεται όταν ο χρόνος παγώνει και πυκνώνει. Αυτό συμβαίνει στην Ελλάδα από το 2010 και μετά. Εκεί όμως που στα τέλη του 2014 ήμασταν πολύ κοντά στην έξοδο από το Μνημόνιο και στη μετάβαση στην προληπτική πιστωτική γραμμή ως σημαντικό βήμα προς την επάνοδο στην κανονικότητα μιας ευρωπαϊκής χώρας, έγινε η επιλογή να παίξουμε ως χώρα με το σενάριο της απόλυτης καταστροφής αντιστρέφοντας τη ροή του οικονομικού και ιστορικού χρόνου. Πηγαίνοντας δυστυχώς πολλά χρόνια πίσω. Τα δυο χρόνια που πέρασαν ημερολογιακά από τις 25 Ιανουαρίου 2015 έως σήμερα γύρισαν τους δείκτες προς τα πίσω έτσι ώστε να ελπίζουμε το 2019 να διαμορφωθούν ξανά οι προϋποθέσεις του 2014.

Τι οδήγησε άραγε ένα μεγάλο μέρος του εκλογικού σώματος στην επιλογή αυτή που δεν έγινε το 2012, σε πολύ δυσκολότερη φάση της δημοσιονομικής και διαρθρωτικής προσαρμογής, αλλά έγινε με άνεση και επιμονή τον Ιανουάριο, τον Ιούλιο και τον Σεπτέμβριο του 2015;

Από τότε που η κρίση έγινε κοινή συνείδηση, δηλαδή από τις αρχές του 2010, αν και βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη από το 2007, η απλή διαπίστωση ότι η κρίση έφερε το Μνημόνιο και όχι το Μνημόνιο την κρίση, αντί να επικρατήσει ως αυτονόητη, δίχασε βαθιά τον ελληνικό λαό: σε αυτούς που αποδέχονται το προφανές και αυτούς που πίστεψαν βαθιά ότι το Μνημόνιο έφερε την κρίση ή ακόμη καλύτερα ότι το Μνημόνιο και τα μέτρα δημοσιονομικής και διαρθρωτικής προσαρμογής είναι η κρίση. Μια κρίση στην οποία οδήγησαν τη χώρα «εθελόδουλοι πολιτικοί υποτεταγμένοι στα ευρωπαϊκά συμφέροντα» που είναι αντίθετα προς τα ελληνικά, ενώ ήταν πολύ εύκολο να αποφευχθούν οι περικοπές και οι μεταρρυθμίσεις, να απαλλαγούμε μονομερώς από το βάρος του «επονείδιστου»  δημοσίου χρέους  για το οποίο δεν έχουμε ευθύνη ως κράτος και ως κοινωνία και να εκβιάσουμε τους πιστωτές και θεσμικούς μας εταίρους, δηλαδή τα  άλλα κράτη- μέλη της ευρωζώνης με αποχώρηση από το ευρώ, απειλή που θα τους συγκλονίσει.

Tags: Άρθρα 2017

Αθήνα, 24 Δεκεμβρίου 2016

Ευάγγελος Βενιζέλος
στο ΒΗΜΑ της Κυριακής

Η τεράστια άυλη υπεραξία του «Βήματος»

Έμαθα ανάγνωση – κατά κυριολεξία – με τις επιφυλλίδες του Παύλου Παλαιολόγου στο «Βήμα». Θυμάμαι ακόμη πολλές από αυτές, γραμμένες με το μοναδικό κοφτό και λιτό ύφος του, με τις σύντομες κύριες προτάσεις.

Ήμουν συνεπώς πολύ υπερήφανος που ο Λ. Καραπαναγιώτης δημοσίευσε για πρώτη φορά άρθρο μου στο «Βήμα», όταν ήμουν ακόμη φοιτητής, πριν ακριβώς σαράντα χρόνια.

Για τη γενιά μου, η σχέση με «Το Βήμα» – το ίδιο ισχύει και για «Τα Νέα» – είναι σχέση ζωής. Είναι στοιχείο της προσωπικής μας υπόστασης. Είναι μια σχέση μαθητείας στην Ιστορία, τον πολιτισμό, τα διεθνή ρεύματα των ιδεών. Είναι ο τόπος στον οποίο ζήσαμε επί δεκαετίες όλες τις μεγάλες μάχες για τη Δημοκρατία, το Κράτος Δικαίου, το Σύνταγμα. Είναι η σκηνή πάνω στην οποία εξελίχθηκαν οι πιο γόνιμες ιστοριογραφικές, φιλολογικές, γλωσσολογικές, λογοτεχνικές, θεατρολογικές, μουσικολογικές και άλλες παρόμοιες έριδες. Και είναι φυσικά το σώμα πάνω στο οποίο αποτυπώνονται οι πολιτικές εξελίξεις ενός ολόκληρου αιώνα, ο μισός και παραπάνω από τον οποίο είναι τμήμα και της ατομικής μας μνήμης.

Tags: Άρθρα 2016

Αθήνα, 13 Δεκεμβρίου 2016

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στην προσωπική ιστοσελίδα evenizelos.gr 

Η απάντηση του ΔΝΤ

ή πώς η διαπραγματευτική κακομοιριά της κυβέρνησης εγκλωβίζει τη χώρα

Στη συζήτηση του προϋπολογισμού στη Βουλή είχα τονίσει ότι στη σύγκρουση μεταξύ ΕΕ και ΔΝΤ για το ελληνικό πρόγραμμα η δήθεν διαπραγματευόμενη κυβέρνηση έχασε και προς τις δυο πλευρές:

Δεν της δόθηκαν οι, υπεσχημένες από το 2012, πρόσθετες παραμετρικές αλλαγές ως προς το δημόσιο χρέος για τις οποίες πιέζει το ΔΝΤ γιατί διστάζουν οι Ευρωπαίοι εταίροι που θέλουν να τις συνδέσουν με μέτρα και άρα με τέταρτο ουσιαστικά  μνημόνιο μετά το 2018.  Τα λεγόμενα βραχυπρόθεσμα μέτρα που θα αποδώσουν - υποτίθεται -  μείωση του χρέους κατά 40 δις το 2060, κανείς διεθνώς δεν τα θεωρεί κάτι που επηρεάζει ουσιαστικά τα δεδομένα του χρέους.

Αντιθέτως δεσμεύθηκε στον στόχο για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ για το 2018 και μετά, με μεσοπρόθεσμο ορίζοντα 5 -10 ετών. Ο στόχος αυτός είναι προφανές ότι μεταφράζεται σε δημοσιονομικά μέτρα που το ΔΝΤ θέλει να νομοθετηθούν εκ των προτέρων για λόγους αξιοπιστίας αυτού του μακροοικονομικού και δημοσιονομικού σχήματος.

Tags: Δημόσιο ΧρέοςΆρθρα 2016

Αθήνα 16 Οκτωβρίου 2016

Άρθρο Ευ. Βενιζέλου στην Καθημερινή της Κυριακής*

Οι κοινωνικές και πολιτικές προϋποθέσεις εξόδου από τον φαύλο κύκλο 


Για όγδοη δυστυχώς χρονιά κυριαρχούν στη δημόσια συζήτηση
τα ερωτήματα για την ολοκλήρωση της πρώτης και μετά της δεύτερης αξιολόγησης, την εκταμίευση ολόκληρης ή μισής δόσης του δανείου, τη συμμετοχή ή μη του ΔΝΤ στο τρίτο πρόγραμμα στήριξης, τις τράπεζες και τα κόκκινα δάνεια και κυρίως τα ερωτήματα για το πότε και υπό ποιες προϋποθέσεις θα γίνουν οι παραμετρικές αλλαγές στο χρέος που είχαν συμφωνηθεί ήδη από το 2012 σε συνέχεια της μεγάλης παρέμβασης που έγινε τότε.

Πίσω από τα ερωτήματα αυτά κρύβεται η αγωνία όχι για την έξοδο από το μνημόνιο και την επάνοδο στην κανονικότητα μιας χώρας μέλους της ΕΕ και της ζώνης του ευρώ, αλλά για τη μορφή και τους όρους που θα έχει ένα τέταρτο μνημόνιο από τα μέσα του 2018 και μετά και μάλιστα για απροσδιόριστο προς το παρόν χρόνο καθώς το μνημόνιο πλέον δεν θα συνδέεται με ένα δάνειο και τις εκταμιεύσεις του αλλά με μακροπρόθεσμες παραμετρικές αλλαγές ( λήξεις, μέση   διάρκεια, μέσο επιτόκιο) στο χρέος που θα κρατούν χαμηλό το κόστος  εξυπηρέτησης ( τόκοι και χρεολύσια ) και άρα τις χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας.

Το ιστορικά τραγικό είναι ότι αυτά συμβαίνουν το 2017, ενώ το 2014 η χώρα είχε  φτάσει - με δυσκολίες, αντιφάσεις και αμφιθυμίες αλλά είχε φτάσει - σε θετικό ρυθμό ανάπτυξης, πρωτογενές πλεόνασμα, κλίμα οικονομικής αισιοδοξίας, επιτυχή δοκιμαστική έξοδο στις αγορές,  ισχυρό χαρτοφυλάκιο του δημοσίου σε μετοχές του τραπεζικού τομέα και στην απόφαση του Eurogroup του Νοεμβρίου του 2014 για μετάβαση από το  μνημόνιο στο καθεστώς της προληπτικής πιστωτικής γραμμής.

Αθήνα 3 Οκτωβρίου 2016

Ευάγγελος Βενιζέλος
Άρθρο στο Liberal 

Προσωρινή αδυναμία λειτουργίας του κράτους δικαίου –

Μια πρωτοφανής εξέλιξη στο ΣτΕ

Στις 30.9.2016 από το «Γραφείο του Προέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας»  εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση: «Εν όψει του κλίματος, το οποίο επιχειρείται να διαμορφωθεί τις τελευταίες, ιδίως, ημέρες από δημόσιες τοποθετήσεις και εκδηλώσεις ως προς την έκβαση της διασκέψεως της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας για τις εκκρεμείς ενώπιον του Δικαστηρίου υποθέσεις των τηλεοπτικών αδειών, ο Πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας έκρινε ότι πρέπει να ματαιωθεί η προγραμματισθείσα (από 13/9/2016) για σήμερα διάσκεψη επί των υποθέσεων αυτών»

Καταρχάς το «Γραφείο του Προέδρου του ΣτΕ» δεν είναι όργανο του Δικαστηρίου ούτε μονάδα της γραμματείας του Δικαστηρίου αρμόδια να εκδίδει ανακοινώσεις και μάλιστα για τόσο σοβαρά θέματα σχετιζόμενα με το δικαιοδοτική  λειτουργία. Ας θεωρήσουμε όμως ότι πρόκειται για ανακοίνωση του ίδιου του κ. Προέδρου του ΣτΕ που έχει την αρμοδιότητα να συγκαλεί τον δικαστικό σχηματισμό, του οποίου προήδρευσε κατά τη συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο, σε διάσκεψη.

Η διάσκεψη είναι μυστική ως προς το περιεχόμενό της και ο χρόνος διεξαγωγής της δεν ανακοινώνεται δημοσίως, αλλά αφορά την εσωτερική οργάνωση και λειτουργία του Δικαστηρίου. Άλλωστε συχνά απαιτείται η διάσκεψη να διακοπεί και να συνεχιστεί αρκετές φορές έως ότου καταλήξει ο δικαστικός σχηματισμός στην απόφασή του.

Tags: ΔικαιοσύνηΆρθρα 2016