Σάββατο, 23 Ιανουαρίου 2021

 

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στα ΝΕΑ Σαββατοκύριακο

 

Η  ουσία των διερευνητικών επαφών

 

Η ανάληψη των καθηκόντων του Προέδρου Μπάιντεν και η επικείμενη επανάληψη, μετά από διακοπή πέντε περίπου ετών, των διερευνητικών επαφών με την Τουρκία επιβάλλουν να διαμορφώσουμε μία συνολική εικόνα του σημείου στο οποίο βρίσκονται  οι σχέσεις της Τουρκίας με τη Δύση και των πιθανών προοπτικών της σχέσης αυτής. Χρειαζόμαστε συνεπώς μια εις βάθος εκτίμηση για το πώς μπορούν να εξελιχθούν τα πράγματα στην Τουρκία, για το πώς αντιλαμβάνεται η νέα διοίκηση Μπάιντεν τη σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, για το εάν θα ανασυγκροτηθεί η στρατηγική οντότητα που λέγεται Δύση και εάν η Τουρκία θα απαντήσει θετικά ή αρνητικά στο δίλημμα «είναι θεμελιωδώς δυτική χώρα, έστω με ιδιορρυθμίες και «εξαιρετισμούς» ή θέλει να αλλάξει ριζικά τη σχέση της με τη Δύση». 

Tags: Εξωτερική ΠολιτικήΆρθρα 2021

Κυριακή 10 Ιανουαρίου 2021

 

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στο Βήμα της Κυριακής

 

«Δεν υπάρχει δημοκρατική επανάπαυση»

 

Θα μπορούσε να ήταν εκπαιδευτικό ντοκιμαντέρ για τους κινδύνους της δημοκρατίας. Αυτά που είδαμε όμως να εξελίσσονται μπροστά στα μάτια όλου του κόσμου στις 6 Ιανουαρίου ήταν δυστυχώς μια πραγματική δυστοπία. Μας σόκαρε, ενώ ήταν το ηπιότερο από τα σενάρια θεσμικού εκτροχιασμού που είχαν συζητηθεί ως πιθανά για την περίοδο μεταξύ της 4ης Νοεμβρίου 2020, ημέρας της λαϊκής ψήφου και της 20ης Ιανουαρίου 2021, ημέρας της ορκωμοσίας και ανάληψης των καθηκόντων του νέου Προέδρου των ΗΠΑ. Δέκα πρώην υπουργοί Αμύνης, με πρώτο τον μετέπειτα αντιπρόεδρο Τσέινι, εξέφρασαν την ανησυχία τους για το ενδεχόμενο εμπλοκής των ενόπλων δυνάμεων. Ο ίδιος ο Πρόεδρος του κοινού επιτελείου (αρχηγός ΓΕΕΘΑ) των ΗΠΑ, βρέθηκε στην ανάγκη να αποκλείσει, με δήλωσή του, το ενδεχόμενο εμπλοκής των ενόπλων δυνάμεων. Έχουμε πάντως μπροστά μας μια εβδομάδα μέχρι την ορκωμοσία Μπάιντεν και μπορεί να ζήσουμε και άλλες ακραίες καταστάσεις. Από την  αυτό-απονομή προεδρικής χάρης στον ίδιο τον Πρόεδρο Τραμπ, μέχρι την κίνηση της διαδικασίας της 25ης τροποποίησης (amendment) για τη διαπίστωση της αδυναμίας του Προέδρου να ασκεί τα καθήκοντά του τις τελευταίες ημέρες της θητείας του. 

Tags: Εξωτερική ΠολιτικήΆρθρα 2021

6 Ιανουαρίου 2021 (δημοσ. 16 Δεκεμβρίου 2020 ) 

[PDF] 

Ευάγγελος Βενιζέλος

 

Η ελληνική οικονομία εν μέσω πανδημίας αλλά με το βλέμμα στραμμένο στην έξοδο από αυτήν

- Παρατηρήσεις για την έκθεση Πισσαρίδη και το Ταμείο Ανάκαμψης 

 

Η Έκθεση της λεγόμενης επιτροπής Πισσαρίδη και παράλληλα οι προτάσεις της κυβέρνησης για την κατανομή των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, είναι η πρόσφορη αφορμή για μια οργανωμένη και επείγουσα δημόσια συζήτηση γύρω από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει και τις  προοπτικές που θα έπρεπε να έχει η ελληνική οικονομία εν μέσω πανδημίας, αλλά με το βλέμμα στραμμένο στην έξοδο από αυτή. Συζήτηση βασισμένη προφανώς σε υποθέσεις εργασίας και παραδοχές που ενδέχεται να ανατραπούν. Δεν γίνεται όμως διαφορετικά.

 Η Έκθεση είναι ένα έγκυρο και συστηματικό κείμενο που αναδεικνύει το βασικό ζήτημα:  Παρά τη δεκαετή προσπάθεια προσαρμογής (2010-2019) που δεν ήταν μόνο δημοσιονομική  αλλά και διαρθρωτική,  ξαναβρισκόμαστε σε ένα σημείο αφετηρίας, υπό την έννοια ότι δεν είναι ούτε σαφής στην ελληνική κοινωνία ούτε επαρκής για την ελληνική οικονομία η προσπάθεια που έχει γίνει. Αυτό οφείλεται προφανώς στο γεγονός ότι η περίοδος 2010-2019 δεν είναι πολιτικά ενιαία.

Tags: Μοντέλο ΑνάπτυξηςΧρηματοοικονομική ΣφαίραΠανδημίαΆρθρα 2021

30 Δεκεμβρίου 2020

[ PDF ]

Ευάγγελος  Βενιζέλος 

 

Οι επιπτώσεις της απόφασης για τη «Χρυσή Αυγή» στο πεδίο του Συνταγματικού Δικαίου - Τα πολιτικά δικαιώματα των καταδικασθέντων και οι συνταγματικοί φραγμοί στην εικονική «πολιτική»  δράση εγκληματικών οργανώσεων *

 

Η καμπύλη  του  φαινομένου  της «Χρυσής Αυγής», είναι γνωστή. Παρακολουθώ την ευρύτατη, σχεδόν ομόθυμη υποδοχή της απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Αθηνών. Θυμάμαι με κάποια μελαγχολία ότι το 2012, όταν ζητούσα να ληφθούν θεσμικά μέτρα για την απομόνωση της «Χρυσής Αυγής» με τη συγκρότηση ενός δημοκρατικού μετώπου, δεν υπήρχε σπουδαία ανταπόκριση. Ίσως γιατί τότε δεν είχαμε ακόμη  δολοφονίες. Ίσως  γιατί η  κοινωνία τοποθετούσε  τότε τα πάντα μέσα στο κλίμα της «αντιμνημονιακής» αντίδρασης και της «άνω και κάτω πλατείας».

Tags: Κράτος Δικαίου | Δικαιώματα και ΕλευθερίεςΕκφασισμός | ΝεοναζισμόςΆρθρα 2020

 Πέμπτη 24 Δεκεμβρίου 2020

 

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στα ΝΕΑ

 

Ας μη μας διαφεύγουν τα θεμελιώδη: Πότε ξανά σκευωρία τύπου Novartis

 

Επειδή ο χρόνος τρέχει και μας κατακλύζουν νέες και δύσκολες εμπειρίες, κυρίως η πανδημία, είναι χρήσιμο για την ποιότητα της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου να υπάρχει μια σαφής εικόνα για το τι είναι η σκευωρία Novartis. Να μη ξεχαστούμε  ως προς αυτό. Είναι μήπως μία σειρά εγκληματικών πράξεων ενός αναπληρωτή υπουργού, κάποιων εισαγγελικών λειτουργών, κάποιων δημοσιογράφων; Μήπως πρόκειται για καταχρήσεις εξουσίας, παραβάσεις καθήκοντος και στη συνέχεια, μέσω της υπόθεσης Μιωνή-Παπασταύρου, για εκβιάσεις και δωροδοκίες; Αυτή  είναι μία γραμμική και στενή ανάγνωση.

Η  υπόθεση Novartis είναι η πιο μεγάλη και, όπως αποδεικνύεται,  η πιο πρόχειρη σκευωρία της ελληνικής πολιτικής ιστορίας, μία ευθεία επίθεση κατά της Δημοκρατίας και του κράτους δικαίου. Δεν ήθελαν να στοχεύσουν απλώς  κατά δέκα πολιτικών προσώπων, μεταξύ των οποίων εμβληματικοί αντίπαλοι της προηγούμενης κατάστασης, ήθελαν να στοχεύσουν στην καρδιά της Δημοκρατίας και των εγγυήσεων του κράτους δικαίου. Η Δικαιοσύνη χρησιμοποιήθηκε ως μικροκομματικό εργαλείο. Εξαιτίας αυτού η ανεξαρτησία, το κύρος και η αξιοπιστία της  κατέστη  και παραμένει  ακόμα και σήμερα το πρώτο θύμα της σκευωρίας αυτής.

Tags: Άρθρα 2020

30 Νοεμβριου 2020

 

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στο αφιέρωμα του περιοδικού World Review, σε συνεργασία του Euro2day.gr με τους New York Times,  "Αποχαιρετισμός στη βεβαιότητα"

 

Η πολιτική αλλαγή στις ΗΠΑ ως στρατηγική πρόκληση για την Ελλάδα

 

Η πανδημία και οι παγκόσμιες επιπτώσεις της στην οικονομία, τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου, δεν έχουν  μεταβάλλει - μέχρι τώρα τουλάχιστον -  τους διεθνείς συσχετισμούς και το πλαίσιο μέσα στο οποίο ασκείται και η ελληνική εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας.

Ενδέχεται όμως το πλαίσιο αυτό να το επηρεάζει η έκβαση των αμερικανικών προεδρικών εκλογών. Η εκλογή του Προέδρου Biden αναδεικνύει ως βασικό το ερώτημα αν θα επέλθουν αλλαγές στον τρόπο που οι ΗΠΑ αντιλαμβάνονται τη θέση τους στον παγκόσμιο χάρτη. Αν θα αλλάξει η επίσημη αμερικανική αντίληψη για τη σχέση με την Ευρώπη, για τη σημασία της Ανατολικής Μεσογείου, για την Β. Αφρική και τη Μ. Ανατολή. Αν θα επανέλθει σε ένα πιο συμβατικό και σταθερό πλαίσιο η αμερικανική στάση απέναντι στο ΝΑΤΟ. Και τι επιπτώσεις μπορεί να έχει η απομάκρυνση των ΗΠΑ από την ουσία αλλά και από το ύφος της πολιτικής Trump, στη στάση των ΗΠΑ ως προς την Τουρκία και το φαινόμενο Ερντογάν, ως προς την Ελλάδα, τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Κυπριακό.

Tags: Εξωτερική ΠολιτικήΆρθρα 2020

Κυριακή 29 Νοεμβρίου 2020

 

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στην Καθημερινή της Κυριακής 

  

Ο λόγος του διαλόγου: Τα συμφραζόμενα των ελληνοτουρκικών σχέσεων

 

Η Τουρκία γνωρίζει καλά ότι η Ελλάδα δεν είναι ούτε Συρία, ούτε Λιβύη, ούτε Ναγκόρνο Καραμπάχ. Εκτιμά το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι μέλος του ΝΑΤΟ από το 1952 (χρονιά της  ένταξής της ταυτόχρονα με την Τουρκία) και μέλος της ΕΕ και της Ευρωζώνης, περισσότερο από ό,τι το εκτιμά ένα σημαντικό τμήμα της ελληνικής κοινής γνώμης. Λαμβάνει υπόψη της το υψηλό επίπεδο των ελληνοαμερικανικών σχέσεων και συνυπολογίζει την παράμετρο αυτή  τώρα που προσπαθεί να αξιολογήσει  το  νέο αμερικανικό τοπίο μετά την εκλογή Μπάιντεν. Ξέρει ότι τις επόμενες 55 ημέρες την προεδρική εξουσία θα την ασκεί ο κ. Τραμπ, αλλά τις ίδιες ακριβώς ημέρες ο εκλεγμένος Πρόεδρος θα διαμορφώνει τις βασικές του επιλογές.

Πρώτη τέτοια επιλογή, εκτιμώ, μαζί με πολλούς άλλους, ότι θα είναι η αποκατάσταση της στρατηγικής υπόστασης της Δύσης με άξονα τις ευρωατλαντικές σχέσεις. Αν αυτό συμβεί,  φιλόδοξοι περιφερειακοί παίκτες που έχουν σπεύσει να αξιοποιήσουν τα μεγάλα κενά και τις εσωτερικές δυσλειτουργίες και αντιφάσεις μιας στρατηγικά χαλαρής Δύσης, θα δουν να μειώνεται αισθητά το περιθώριο των πρωτοβουλιών τους.

Tags: Εξωτερική ΠολιτικήΆρθρα 2020

Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2020

 

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στα ΝΕΑ

 

Συναθροίσεις και πανδημία

 

Κατά το άρθρο 11 παρ. 2 του Συντάγματος «οι υπαίθριες συναθροίσεις μπορούν να απαγορευθούν με αιτιολογημένη απόφαση της Αστυνομικής Αρχής γενικά, εάν εξαιτίας τους επίκειται σοβαρός κίνδυνος για τη δημόσια ασφάλεια, σε ορισμένη δε περιοχή εάν απειλείται σοβαρή διατάραξη της κοινωνικοοικονομικής ζωής, όπως νόμος ορίζει». Άρα μπορεί να επιβληθεί και γενική απαγόρευση. Γενική απαγόρευση σημαίνει σε όλες τις περιοχές, σε όλη την επικράτεια  εάν χρειάζεται, για κάποιο εύλογο χρονικό διάστημα, για όσο χρόνο επιβάλλει η Αρχή της Αναλογικότητας, όχι περισσότερο.

Ο πρώτος «νόμος» που εξειδικεύει το άρθρο 11 παρ. 2 του Συντάγματος είναι η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, που είναι ένα κείμενο τουλάχιστον υπερνομοθετικής ισχύος. Συχνά αντιλαμβανόμαστε ότι είναι και υπερσυνταγματικής, διότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ελέγχει τα κράτη μέλη και τα εθνικά τους Συντάγματα για πιθανές παραβίασης της Σύμβασης. Προβλέπει, λοιπόν, το άρθρο 11 της ΕΣΔΑ  ότι το δικαίωμα του συνέρχεσθαι μπορεί να περιορίζεται με βάση την Αρχή της Αναλογικότητας, δηλαδή εφόσον το προβλέπει ο νόμος και εφόσον αυτό δεν αντιβαίνει στις αρχές μίας δημοκρατικής κοινωνίας, μεταξύ άλλων και για λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας.

Tags: Κράτος Δικαίου | Δικαιώματα και ΕλευθερίεςΠανδημίαΆρθρα 2020

2 Νοεμβρίου 2020

 

Ευάγγελος Βενιζέλος

  

Η Ντοβίλ του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Συνταγματικού Δικαστηρίου - Η επαγγελία μιας παθητικής και άνισης Ευρωζώνης *

 

1. Η απόφαση του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Συνταγματικού Δικαστηρίου (BVerfG/ ΓΟΣΔ) της 5ης Μαΐου 2020, δεν ήρθε ως κεραυνός εν αιθρία. Όποιος διαβάσει τώρα ( παρατίθενται στη σκέψη 80 ) τα προδικαστικά ερωτήματα που είχε απευθύνει το ΓΟΣΔ στις 18  Ιουλίου  2017 στο Δικαστήριο της ΕΕ (ΔΕΕ),  επί των οποίων  αυτό απάντησε  με την απόφαση της  11ης Δεκεμβρίου 2018, στην υπόθεση Weiss ( Weiss and Others C-493/17, EU:C: 2018: 100, τα κυρία σημεία παρατίθενται στη σκέψη 81 ), μπορεί να βρει να υπονοούνται, να υφέρπουν ή να συμπυκνώνονται όλα τα κρίσιμα επιχειρήματα της τελευταίας απόφασης του ΓΟΣΔ. 

Ίσως το ΔΕΕ δεν αντελήφθη πλήρως πόσο αρνητικό και ενοχλημένο ήταν το ΓΟΣΔ με τα προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης. Ίσως υπερεκτίμησε το γεγονός ότι στην πρώτη υπόθεση Gauweiler, για το πρόγραμμα OMT, το ΓΟΣΔ αποδέχθηκε και  σεβάστηκε την απάντηση του ΔΕΕ στα προδικαστικά του ερωτήματα. Ίσως το ΔΕΕ υποτίμησε τις συνεχείς υπομνήσεις του ΓΟΣΔ ότι διατηρεί τη δυνατότητα  να ασκήσει τον περιβόητο έλεγχο ultra vires, να διαπιστώσει ότι κάποιος θεσμός ή  όργανο της ΕΕ υπερέβη τη δοτή αρμοδιότητα και την εντολή του. 

Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2020

 

Άρθρο Ευάγγελου Βενιζέλου στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ

 

Η δικαιοκρατούμενη δημοκρατία και η ευθύνη των πολιτών

 

Η μάχιμη δημοκρατία, η δημοκρατία που προστατεύει τις αξίες και τους θεσμούς της,  οφείλει να αποτρέπει και να τιμωρεί τους αντιπάλους της αλλά και να σέβεται πάντα και πλήρως τις εγγυήσεις του κράτους δικαίου.  Η δημοκρατία ή είναι φιλελεύθερη ή δεν υπάρχει. Αυτό σημαίνει  ότι  στην  πολιτική μας συμπεριφορά πρέπει να υπάρχει πάντα το στοιχείο της ιστορικής επίγνωσης και της θεσμικής αυτοσυγκράτησης.

Η καταδικαστική απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων επί της ενοχής  εκδόθηκε  με βάση τους κανόνες του δικονομικού και ουσιαστικού Ποινικού Δικαίου. Με τον ίδιο τρόπο θα εκδοθεί τώρα η απόφαση για την επιμέτρηση των ποινών. Οι δικαστικές αποφάσεις δεν υπαγορεύονται από το κοινό περί δικαίου αίσθημα. Αντιθέτως υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες το κράτος δικαίου επιβάλλει στον δικαστή να σηκώσει το βάρος της αντίθεσης προς την επικρατούσα αντίληψη. Όταν  συμβαίνει μια δικαστική απόφαση για εμβληματική υπόθεση μεγάλης κοινωνικής και πολιτικής ευαισθησίας να ανταποκρίνεται στις προϋποθέσεις του κράτους δικαίου και επιπλέον ( μόνον όμως επιπλέον ) να εναρμονίζεται με το κοινό αίσθημα, έχουμε μια ιστορική στιγμή για τη δικαιοκρατούμενη δημοκρατία. 

Tags: ΔικαιοσύνηΕκφασισμός | ΝεοναζισμόςΆρθρα 2020